NASA’nın Neil Gehrels Swift Gözlemevi, evrendeki en güçlü patlamaları incelemek üzere fırlatılmasının üzerinden yaklaşık 22 yıl geçtikten sonra, Çarşamba sabahı alevli bir sona yaklaşacağı bekleniyor. 3,200 pound ağırlığındaki uzay aracının büyük kısmının, Dünya’nın atmosferinin yoğun iç bandından geçerken yanması öngörülüyor, ancak NASA bazı parçalarının yere düşeceğini tahmin ediyor. NASA, yaptığı açıklamada, “Dünya’daki herhangi birine zarar gelme riski düşük; yaklaşık 1’e 2,100” dedi.
DÜŞÜŞ ZAMANI VE YERİ
Swift’in Dünya’ya son inişinin tam olarak ne zaman gerçekleşeceği henüz net değil. Tahmin modellerinin genellikle en az birkaç saatlik bir hata payı bulunduğu belirtildi. Kar amacı gütmeyen Aerospace Corporation’ın tahminleri, yeniden girişin ET ile 5:19’da olacağını, iki saatlik bir hata payı ile birlikte açıkladı. ABD Uzay Kuvvetleri’nin daha güncel tahmini ise yeniden girişin ET ile 7:42’de gerçekleşeceğini öngörüyor.
GÜVENLİK STANDARTLARI
Eğer Swift bugün fırlatılsaydı, son dönem planlaması ile ilgili çok daha katı güvenlik standartlarına uyması gerekecekti. Aerospace Corporation’dan Parker Wishik, “Kontrolsüz yeniden girişlerin beklenen can kaybı 10,000’de 1’den az olmalıdır” dedi. Bu bağlamda “can kaybı” terimi, “ciddi yaralanma veya ölüm” anlamına geliyor.
KURTARMA GİRİŞİMİ BAŞARISIZ OLDU
NASA, Swift’in öngörülemeyen bir iniş yapacağını uzun zamandır biliyordu, ancak Temmuz’da başlatılan cesur bir kurtarma misyonunun, atmosferik sürüklenmenin etkisiyle yörüngeden çıkmaya başlayan Swift Gözlemevi’ni tutup yukarı kaldırabileceğini umuyordu. Bu, Swift’in çalışma süresini on yıl veya daha fazla uzatabilirdi, ancak nihayetinde çaba başarısız oldu. Uzay aracı, gezegenin 171 mil (275 kilometre) yukarısına düştü ve gözlemevi resmi olarak bilimsel veri toplamayı durdurdu.
SON DÖNEM GÜNEŞ AKTİVİTESİ
Swift’in sona ermesi, son birkaç yılda güneşin 11 yıllık döngüsünün zirveye ulaşmasıyla artan güneş aktivitesi nedeniyle hızlandı. Yoğun patlamalar ve koronal kütle atılımı, Dünya atmosferinin genişlemesine neden oldu ve bu da Swift üzerindeki sürüklenmeyi artırarak bilim insanlarının bu sonbaharda gezegene doğru düşeceğini öngörmesine yol açtı.
SONUÇLAR VE GELECEK PLANLARI
NASA, Swift’i kurtarmak için Arizona merkezli Katalyst Space Technologies’in bu yıl başında son çare olarak bir misyon geliştirdiğini bildirdi. Ancak misyon, LINK adlı uzay aracının Temmuz’daki fırlatılışından birkaç hafta sonra başarısız oldu. Swift’in kaderi belirlenirken, misyon bilim insanları teleskopun aletlerini yeniden çalışır duruma getirerek verileri toplamaya devam etti.
Swift Gözlemevi, Kasım 2004’te fırlatıldığından beri alçak Dünya yörüngesinde astrofizik alanında çok yönlü bir araç olarak hizmet etti. Hubble Uzay Teleskobu’nun yaşam süresini uzatmaya yönelik benzer misyonların gelecekte de olabileceği belirtildi. NASA, Hubble’ın 2032 yılına kadar yörüngeden çıkma şansının %10 olduğunu ve 2033’te deorbit olma olasılığının %50 olduğunu açıkladı.