ABD vatandaşlığından resmen çıkan Erin Klatt, 10 yıl önce çalışma vizesiyle geldiği Yeni Zelanda’yı kalıcı yaşam alanı olarak seçtiğini ve bu kararından büyük memnuniyet duyduğunu söyledi. 2016 yılında kişisel ve siyasi nedenlerle ABD’den ayrılan 34 yaşındaki Klatt, Yeni Zelanda’da her şeyin yerli yerine oturduğunu belirtti. ABD Dışişleri Bakanlığı’nın vatandaşlıktan çıkma ücretini yaklaşık yüzde 80 oranında düşürmesinden kısa süre önce 2 bin 350 dolar ödeyerek yemin eden Klatt, bu ülkeyle bağlarını koparmanın heyecan ve rahatlama getirdiğini ifade etti.
VATANDAŞLIKTAN ÇIKMA SÜRECİ VE ZORLUKLARI
Wisconsin’de edindiği süt çiftçiliği deneyimi sayesinde Yeni Zelanda’da iş bulan Klatt, bu vesileyle İngiliz eşiyle tanıştı. Çift, Mayıs 2025’te birlikte Yeni Zelanda vatandaşı oldu. O dönem ABD vatandaşlığından çıkmaya karar veren Klatt, ülkesine hiçbir zaman güçlü bir aidiyet hissetmediğini ve Trump yönetimi altındaki ABD’nin gidişatından uzun süredir rahatsız olduğunu dile getirdi. Vatandaşlıktan çıkma sürecinin beklenenden zor olduğunu belirten Klatt, resmi bir e-posta adresine Ağustos 2025’te başvurduğunu ancak Ekim ayına kadar yanıt alamadığını anlattı. Sürecin altı ila dokuz ay sürebildiğini doğrulayan uzmanlar, ilk adımın konsolosluk veya büyükelçiliğe niyet bildirimi göndermek olduğunu belirtiyor.
MALİ YÜK FATCA İLE BAŞLIYOR
Vatandaşlıktan çıkma kararında mali faktörlerin önemli rol oynadığı vurgulanıyor. ABD’nin, vatandaşlarının dünya genelindeki gelirleri üzerinden vergi beyanı ve ödemesini zorunlu kılan FATCA yasası, bu konuda en büyük etkenlerden biri olarak öne çıkıyor. İsviçre merkezli bir vergi ve hukuk danışmanlık firmasının uzmanı Jonathan D. Tiegerman, vatandaşlıktan çıkmak isteyenlerin çoğunun yurtdışında yaşayan ABD vatandaşları ve tesadüfi Amerikalılar olduğunu söylüyor. FATCA nedeniyle Avrupalı bankaların ABD vatandaşlarına hesap açmayı veya ipotek vermeyi reddettiği, bu kişilerin maaş alma, kredi çekme gibi temel bankacılık işlemlerinde bile engellerle karşılaştığı belirtiliyor.
TESADÜFİ AMERİKALILARIN ZORLUĞU
ABD’de kısa süreli bulunan ebeveynlerden doğan veya çocukken ülkeden ayrılan kişileri kapsayan tesadüfi Amerikalılar, İngilizce bilmemelerine, ABD pasaportu veya Sosyal Güvenlik Numarası’na sahip olmamalarına rağmen bu statüyle karşı karşıya kalıyor. Fransa merkezli Tesadüfi Amerikalılar Derneği Başkanı Fabien Lehagre, Avrupa genelinde yaklaşık 300 bin kişinin bu kategoriye girdiğini, bunlardan 40 bininin Fransa’da yaşadığını aktarıyor. Bu kişilerin durumlarını genellikle bankalarından gelen bir mektupla öğrendikleri ifade ediliyor.
KİMLİK BUNALIMI VE KARAR SÜRECİ
Çifte vatandaşlığın yarattığı kimlik bunalımı da vatandaşlıktan çıkma kararını etkileyen unsurlar arasında. İtalya’da yaşayan Caroline Chirichella, “Çifte vatandaş olduğunuzda, İtalya’da fazla Amerikalı, ABD’de fazla İtalyan olma hissi var” diyerek bu ikilemi anlatıyor. Bazı kişiler için bu kararın siyasi veya mali nedenlerle ilgisi olmadığı, tamamen yaşamak istedikleri ülkeye bağlılıkla ilgili olduğu belirtiliyor. Uzmanlar, vatandaşlıktan çıkmanın kalıcı bir karar olduğunu ve geri dönüşü olmadığını, bu nedenle acele edilmemesi gerektiğini vurguluyor.
VATANDAŞLIKTAN ÇIKMANIN AVANTAJLARI VE RİSKLERİ
Vatandaşlıktan çıkanlar ABD’ye seyahat etmek istediklerinde vize almak zorunda kalıyor ve bu vizelerin garanti olmadığına dikkat çekiliyor. New York merkezli bir hukuk firmasının yöneticisi Brad Bernstein, kısa vadeli düşüncelerle veya küçük mali konular yüzünden bu kadar ciddi bir karar alınmaması gerektiğini söylüyor. Minnesota Üniversitesi’nden Profesör Howard Lavine ise vatandaşlıktan çıkmanın kişinin kendini farklı bir kimlikle tanımlamasına yardımcı olduğunu ve bunun duygusal düzenleme üzerinde etkileri bulunduğunu ifade ediyor.
KARARIN GELECEĞE ETKİLERİ
Vatandaşlıktan çıkma ücretinin 450 dolara düşürülmesinin süreci hızlandırması bekleniyor. ABD vatandaşlığından vazgeçenlerin sayısının 2025 yılında 4 bin 889’a ulaştığı, bu rakamın 2020’den bu yana en yüksek seviye olduğu belirtiliyor. Uzmanlar, her dört yılda bir başkanlık seçimleriyle birlikte vatandaşlıktan çıkma başvurularında artış yaşandığını, Amerikan siyasetindeki kutuplaşmanın bu durumu tetiklediğini kaydediyor. Florida’da yaşayan ve İtalyan vatandaşlığı başvurusunu bekleyen seyahat yazarı Terry Ward, bu konuda henüz karar aşamasında olduğunu ifade ediyor.