İSRAİL BAŞBAKANINDAN TÜRKİYE’YE İLGİNÇ BİR TALEP
İsrail Başbakanı Netanyahu’nun, Gazze işgali gibi önemli bir sorun yaşanırken Türkiye’deki Siloam Yazıtı’nı gündeme getirmesi dikkat çekiyor. Kral Hizkiya’nın dönemine ait bu yazıtın, Netanyahu’nun sahip olduğu Yoaş adlı yetkilinin mühür yüzüğüyle bağlantılı olduğu biliniyor. Bu durum ise Netanyahu’nun son açıklamalarıyla gerçeklikten koparak kendisine tarihsel bir figür yaratmayı amaçlıyor olabileceğini düşündürüyor. Türkiye, yazıtı ısrarla vermemekle birlikte, İsrail tarafından “Yahudilerin Kudüs’teki tarihi, kültürel ve dini köklerinin binlerce yıl önceye dayandığının kanıtı” olarak tanıtılıyor.
İsrail, Siloam Yazıtı’nı “modern Yahudi devletinin tarihsel meşruiyetini” destekleyen bir unsur olarak değerlendiriyor. Ancak bu bağlamda, ülkenin izlediği politika ve bölgedeki diğer ülkelerle ilişkileri, tarihsel belgelerle varlığını kanıtlama gerekliliğini hissetmediğini gösteriyor. Eğer İsrail tarihi kökenini kanıtlamak istiyorsa, Filistin halkının da bölgedeki geçmişine dair güçlü kanıtları olduğu hatırlatılıyor.
NETANYAHU’NUN GEÇMİŞTEKİ GİRİŞİMLERİ
Netanyahu, 15 Eylül’de yaptığı açıklamalarda, Mescid-i Aksa yakınlarındaki tünelleri gezerken Siloam Yazıtı’na atıfta bulundu. Tüneldeki bir kopyası duvara monte edilmişti. Ayrıca, Netanyahu’nun, ABD Dışişleri Bakanı Rubio’yu etkilemek veya tartışmaya dahil etmek amacıyla bu konuyu gündeme getirdiği düşünülüyor. Netanyahu, daha önce de Türkiye’den Siloam Yazıtı’nı istemişti. Geçmişte İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde bulunan bu yazıtın, dönemin Türkiye Cumhuriyeti başkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından geri çevrildiğini aktardı.
NETANYAHU’NUN ERDOĞAN’A NİTELEME NOTLARI
Netanyahu, 1998 yılında dönemin Başbakanı Mesut Yılmaz ile yaptığı görüşmeyi hatırlatıyor. Bu görüşmenin ardından Türkiye’nin Kudüs’teki tarihi eseri vermekten çekindiğini, bunun nedeninin ise İslamcı bir tabanın etkisi olduğunu iddia ediyor. Erdoğan ise Netanyahu’nun bu geçmiş mesajına sert bir yanıt vererek, “Kudüs-ü Şerif’i namahrem ellerin kirletmesine izin vermeyiz” ifadelerini kullandı.
SILOAM YAZITI VE TARİHİ ANLAMININ DEĞERİ
Siloam Yazıtı, tarihi olarak İsrail devletinin varlığını meşru kılacak bir eser olmadığı gibi, aynı zamanda “Siloam Havuzu’ndan su getiren tünelin inşasını” anlatıyor. İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde bölgeye ait pek çok değerli eser bulunuyor. Bu bağlamda, profesörlerin tarihi konusundaki kuşkuları da ön plana çıkıyor. Yazıt, Kral Hizkiya dönemine dayansa da tarihi belgelere dair çeşitli görüşler mevcut.
ANTİK ESER KOLEKSİYONU VE NETANYAHU’NUN İLGİSİ
Netanyahu, antik eserlerden oluşan bir koleksiyona sahip ve bu eserleri evine gelenlere gösteriyor. Kral Hizkiya ile kendi adını ilişkilendirmeye çalışması, tarihi kökenleri arayışını gösteriyor. Siloam Yazıtı’nın da bu tarihsel bağlamda önem taşıdığı düşünülüyor. Wikipedia’daki bilgilere göre, Kral Hizkiya, Kudüs’ü koruma amacıyla su kanalları kurdurarak şehrin su ihtiyacını sağlamıştır.
Netanyahu’nun Türkiye’den Siloam Yazıtı’nı isterken karşılaştığı zorluklar, İsrail’in bu tarihi eserlere olan tutkusunu daha da belirgin hale getiriyor. Ancak İstanbul Arkeoloji Müzesi, bu eserleri koruma konusunda kararlı bir duruş sergiliyor.