24 yaşındaki Rachel Apa, Pennsylvania’nın Lewisberry kentinden New York Maratonu sırasında bayıldı ve hastaneye kaldırıldıktan sonra hayatını kaybetti. Yarışın bitişine sadece birkaç mil kala gerçekleşen bu trajik olay, maratonlarda ölüm vakalarının son derece nadir olduğunu gösteriyor. New York’taki adli tıp ofisi, Apa’nın ölümünü incelemeye devam ediyor.
RABDOMYOLİZİS TANISI
Apa’nın babası Steve Apa, kızının ölüm sebebinin rabdomyoliz olduğunu açıkladı. Bu, iskelet kaslarının hızlı bir şekilde parçalandığı ve vücuda zehirli maddeler saldığı nadir bir durumdur. Rabdomyoliz, böbreklere zarar vererek hayati tehlike oluşturacak kalp problemlerine veya organ yetmezliğine yol açabilir. Rachel Apa bayıldığında, çevredeki bir kişi ona kalp masajı yaptı ve yarış görevlileri defibrilatör kullandı. Paramedikler Apa’yı hastaneye götürdü, ancak kurtaramadılar.
HEAT İLE İLİŞKİLİ RİSKLER
Dr. Doug Farrell, New York’taki bir nefrolog, rabdomyolizin nadir olduğunu ancak daha önce de maratonlarda böyle vakalara tanık olduğunu belirtti. 2022 New York Maratonu’nda rabdomyoliz vakalarının sayısında dramatik bir artış gözlemlediğini ifade etti. O yıl doktorlar, maratonda 24 koşucuyu rabdomyoliz nedeniyle tedavi etti. Bu sayının, genellikle gördükleri üç veya dört vakadan çok daha fazla olduğunu belirtti. Farrell, 2022’de 76 dereceyi aşan sıcaklık endeksi ile bu maratonun, 1986’dan beri Kasım ayında yapılan en sıcak maraton olduğunu söyledi.
SICAKLIĞIN ETKİLERİ
Sıcak hava, maraton koşucularını olumsuz etkileyebilir çünkü terleme etkisini azaltır. Farrell, koşu sırasında kasların çok fazla ısı ürettiğini ve vücudun bu ısıyı atma görevini üstlendiğini açıkladı. Bazı maraton koşucularının vücut sıcaklıkları 104 dereceyi aşabilir. Sıcak ve nemli koşullarda ter, buharlaşmaz ve vücudu serinletmez. Dehidrasyon da durumu daha da kötüleştirebilir.
RABDOMYOLİZİN BELİRTİLERİ
Rabdomyoliz belirtileri, uzun bir koşunun normal rahatsızlıklarıyla karışabilir. Bu belirtiler arasında yorgunluk, zayıflık, bulantı, kusma ve kas ağrıları yer alır. Rabdomyoliz yaşayan maraton koşucularının çoğu, yarış sırasında bayıldıklarında veya sersemlediklerinde yardım aramaktadır.
MARATONLARDA ÖLÜM ORANLARI
Dr. Jonathan Kim, maratonlardaki ölüm oranlarının son derece düşük olduğunu ve rabdomyoliz nedeniyle ölüm vakalarının “gerçekten çok nadir” olduğunu vurguladı. Kim, ani kalp durmasının en yaygın sebebinin kalp krizi olduğunu, rabdomyolizin bu listede yer almadığını belirtti. Genç koşucular arasında ani kalp durmasının ikinci en yaygın sebebi ise “açıklanamayan” durumlar olarak tanımlanıyor.
KOŞUCULARA ÖNERİLER
Kim, maraton için antrenman yapanların kalp problemleri belirtilerini izlemeleri gerektiğini, bu belirtiler arasında göğüs sıkışması, baş dönmesi, nefes darlığı ve hızlı kalp atışı bulunduğunu söyledi. Ayrıca, koşucuların, özellikle kalp rahatsızlığı riski taşıyan aile geçmişi olanların, maratona kaydolmadan önce doktorlarıyla konuşmalarını tavsiye etti. Rachel Apa’nın sağlık geçmişi ve antrenman programı henüz netlik kazanmadı.
Rachel, bu maratona, 2022’de Parkinson hastalığından kaybettiği büyükbabasının anısına para toplamak amacıyla katıldığını ifade etmişti. Maraton bağış sayfasında, büyükbabasının kendisine “aktif kalmayı, sınırlarını zorlamayı ve zorluklarla yüzleşmeyi öğrettiğini” yazmıştı.