Baltık Denizi’nde yüzeye çıkan bir dizi kabarcıkla başlayan olay, 2022 yılında Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik tam ölçekli işgalinin ardından yedi ay sonra, İsveç ile Polonya arasındaki sularda Nord Stream gaz boru hatlarının patlamasıyla devam etti. Rusya’nın Avrupa’ya gaz taşıyan tartışmalı bu projesinde, patlamaların ardından pek çok ülke soruşturma başlattı ve hemen Rusya’nın sorumlu olduğu iddiaları gündeme geldi. Ardından, iki Ukraynalı vatandaşın tutuklanması, devletin olaya dahil olup olmadığına dair sorular ortaya attı ve bazı Avrupa müttefikleri için sadakat testine dönüştü. Çarşamba günü, bu kişilerden biri, modern tarihin en büyük ve en gizemli sabotaj eylemlerinden birine karıştığı iddiasıyla Almanya’da yargılanacak.
NORD STREAM BORU HATLARI
Nord Stream 1 ve 2, Rus gazını Avrupa’ya, özellikle Almanya üzerinden taşımak için oluşturulmuş iki önemli hattır. Nord Stream AG tarafından işletilen bu hatların çoğunluk hissedarı Rus gaz şirketi Gazprom’dur. Ukrayna savaşından önce bile, Avrupa’nın ucuz Rus hidrokarbonlarına bağımlılığı nedeniyle bu projeler tartışmalıydı. Nord Stream 1, 1997 yılında duyuruldu ve 2011’de faaliyete geçti. Nord Stream 2 ise Eylül 2021’de tamamlandı, ancak hiç devreye alınmadı; Almanya, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden birkaç gün önce projeyi rafa kaldırmıştı.
PATLAMALAR VE SORUŞTURMA
Eylül 2022’nin sonlarında, Danimarka’nın Bornholm adası yakınlarındaki iki boru hattında patlamalar meydana geldi. Bu olay, çevredeki suya gaz sızıntısına ve uluslararası bir soruşturmanın başlamasına yol açtı. İsveç, sızıntılarla ilgili ilk alarmı veren ülke oldu. O dönemde bazı uzmanlar, patlamaların teknik bir arızadan kaynaklanmış olabileceğini öne sürdü, ancak birçok Batılı lider, sabotajın muhtemel neden olduğunu belirtti. İki ay sonra, İsveçli savcılar olayın “ağır sabotaj” olduğunu ve olay yerinde “patlayıcı izleri” bulunduğunu duyurdu.
ALMANYA'DA YARGILAMA SÜRECİ
Almanya, olayla ilgili sorumlu kişilerin adalete teslim edilmesi konusunda kararlıydı. 2024’te, olayla bağlantılı olduğu düşünülen bir Ukraynalı için uluslararası tutuklama kararı çıkarıldı. O zamandan beri, iki Ukraynalı adam, boru hattı saldırılarıyla bağlantılı olarak tutuklandı. Danimarka ve İsveç, 2024’te patlamalarla ilgili ceza soruşturmalarını kapattı. Almanya, olayı araştırmaya devam eden tek ülke olarak kaldı.
SERHİİ KUZNYETSOV'UN DAVASI
Çarşamba günü Hamburg’daki davanın sanığı Serhii Kuznyetsov, yalnızca Alman gizlilik yasaları gereği Serhii K. olarak tanımlanıyor. Alman savcılar, kendisinin Eylül 2022’de Nord Stream 1 ve 2’de patlayıcı cihazları yerleştiren bir grup içinde olduğunu belirtti. Savcılar, Kuznyetsov’un sivil hedeflere saldırma, altyapıyı yok etme ve patlama yaratma suçlarından yargılandığını açıkladı. Davanın ilerleyen süreçlerinde, savunma avukatı müvekkilinin suçsuz olduğunu savundu.
İKİNCİ UKRAYNALI TUTUKLAMA
Patlamalarla bağlantılı olarak tutuklanan ikinci Ukraynalı, Volodymyr Zhuravlov, Ağustos ayında Hırvatistan’da yakalandı. Hırvat mahkemesi, Zhuravlov’un Almanya’ya iadesini onayladı. Alman savcılar, Zhuravlov’un sabotaj ve patlama yaratma suçlarından “şiddetle şüpheli” olduğunu ifade etti. Zhuravlov daha önce Polonya’da tutuklanmıştı, ancak Polonya, onu Almanya’ya iade etmeyi reddetmişti.
EUROPA'DA GÜVENLİK ENDİŞELERİ
Patlamaların meydana geldiği dönem, Avrupa için gergin bir zamandı. Bu saldırılar, Avrupa’nın Rus gazına olan bağımlılığı üzerindeki tartışmaları artırdı ve Almanya’nın eski Şansölyesi Angela Merkel’in Moskova’ya karşı izlediği ılımlı politikaların sorgulanmasına neden oldu. Polonya Başbakanı Donald Tusk, Avrupa’nın sorunlarının Nord Stream 2’nin patlatılmasında değil, onun inşasında yattığını belirtti. Mahkeme yetkilileri, Çarşamba günü başlayacak davanın Şubat 2024’e kadar süreceğini öngörüyor. Almanya, bu karmaşık olayın arka planını aydınlatmak için yeni engellerle karşılaşmamak umudunu taşıyor.