King Harald V, Norveç’in en uzun süre tahtta kalan monarkı, 89 yaşında hayatını kaybetti. Norveç Kraliyet Evi, Harald’ın Cuma sabahı 6:35’te öldüğünü duyurdu. Harald, 35 yıl boyunca tahta bulunmuştu ve geride eşi Kraliçe Sonja, iki çocuğu ve beş torunu bıraktı. Torunu Ingrid Alexandra, Norveç tahtının varisi oldu.
HAKON VIII'İN TAHTA GEÇİŞİ
Harald’ın vefatı, oğlu Hakon VIII’in monarşiye geçişine zemin hazırladı. Norveç’in kraliyet ailesi, zor bir dönemden geçiyor. Hakon’un eşi Kraliçe Mette-Marit son yıllarda sağlık sorunları yaşadı ve bu yıl, geçirdiği olaylar nedeniyle uluslararası gündeme geldi. Hakon’un önceki ilişkisinden olan oğlu, cinsel saldırı ve aile içi şiddet suçlamalarıyla dört yıl hapis cezasına çarptırıldı.
ÜLKE YAS TUTUYOR
Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre, Harald’ın ölümü sonrası “bütün bir ulus yas tutuyor” dedi. Norveç halkı, Harald’ın ülkeye hizmeti için derin bir minnet duygusuyla dolu. Hükümet, yas ilan etti ve kalabalıklar Oslo’daki kraliyet sarayı önünde saygı duruşunda bulundu. Avrupa’nın çeşitli yerlerinden taziyeler geldi; İngiltere Kralı Charles, Harald’ı bir “arkadaş” olarak anarak, “nezaket, merhamet ve derin bir görev bilinci” ile hatırladı.
SAĞLIK SORUNLARI
Harald’ın sağlık durumu son günlerde kötüleşti. Hastaneye “vücutta sıvı birikmesi” nedeniyle yatırıldı ve daha sonra enfeksiyon geliştirdi. 1991 yılında tahta çıktığında 53 yaşındaydı. Harald ve Sonja, kendi istekleri doğrultusunda 23 Haziran 1991’de Trondheim’daki Nidaros Katedrali’nde bir taç giyme töreni düzenlediler.
GEÇMİŞİ VE AİLESİ
21 Şubat 1937’de doğan Harald, üç çocuklu ailenin tek erkek çocuğuydu. İkinci Dünya Savaşı sırasında ailesi, Almanya’nın Norveç’i işgali nedeniyle İsveç’e kaçmak zorunda kaldı. 1945’te, savaşın sona ermesiyle birlikte, kraliyet ailesi Norveç’e döndü ve Harald, Oslo sokaklarında kalabalıklar tarafından karşılandı.
EĞİTİM VE SPOR KARIYERİ
Harald, eğitimine devlet okulunda başladı ve Oslo Katedrali Okulu’ndan mezun oldu. 1964 Tokyo Yaz Olimpiyatları’nda Norveç’i temsil etti. Yelken tutkusunu babasından miras almıştı ve hayatı boyunca 1,000’den fazla regatta ve etkinliğe katıldı.
AİLE HAYATI VE EVLİLİK
Harald, Sonja Haraldsen ile uzun bir ilişki sonrasında 1968’de evlendi. Çift, Norveç’in ilk “halktan” kraliçesi olarak dikkat çekti. İki çocukları oldu; Prenses Märtha Louise ve Hakon. 1990’da yapılan anayasa değişikliğiyle, tahtın varisi olarak en büyük çocuğun cinsiyetine bakılmaksızın geçiş yapması sağlandı.
KAMU GÖREVLERİ VE SON YILLAR
Harald, son yıllarında sağlık sorunları yaşadı ve iki kez kalp ameliyatı geçirdi. 2020’de bir kapak değişimi yapıldı. 2023’te solunum enfeksiyonu nedeniyle hastaneye kaldırıldı. Sağlıklı olmasa da, 275 resmi etkinlikte yer aldı. 2024’te, emeklilik spekülasyonlarına karşı, görevini yaşam boyu bir sorumluluk olarak gördüğünü belirtti.