Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, Terörsüz Türkiye süreci hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Uçum, Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun kapsamında kurulan Takip ve Değerlendirme Kurulu’nun çalışmaları hakkında bilgi verdi. Dört alt komisyon oluşturulduğunu belirten Uçum, Abdullah Öcalan’a görev verileceğini duyurdu.
Öcalan’a Verilen Görev ve Sürecin Detayları
Uçum, Öcalan’ın MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin çağrısıyla PKK’ya kendini feshetme çağrısında bulunduğunu hatırlattı. Siyasi görüşmeler sonucunda çerçeve yasa teklifi, Meclis’te rekor bir çoğunlukla kabul edildi. Ancak, 1 Haziran 2005 tarihinden önce ağırlaştırılmış müebbet cezası alanlar, yasa kapsamı dışında tutuluyor. Bu durum, Öcalan ve yönetim kadrosunun yasadan yararlanamayacağı anlamına geliyor.
İmralı'daki Konutun Rolü
Uçum, Öcalan’a verilecek görevin yanlış anlaşılmaması gerektiğinin altını çizdi. İmralı’daki konutun cezaevine bağlı ek ünite olarak inşa edildiğini belirtti. Bu durum, Öcalan’ın süreçteki rolünü daha iyi icra edebilmesi için sağlanan bir imkan. Uçum, “Serbest bırakıldı” gibi bir sonucun çıkarılamayacağını ifade etti. Hedefin terör örgütünün tasfiyesinin sağlanması olduğunu vurguladı.
Örgütün Tasfiyesi İçin Yöntemler
Uçum, terör meselesinin muhatabının Öcalan olduğunu vurguladı. “Örgütü kuran kişi, silahı kullandıran kişi de fesh edecektir” dedi. Devlet güvenlik politikasıyla bu durumun yönetilemeyeceğini belirtti. Diyalogda muhatap alınan kişinin görevinin iyi yapılması için bir komisyonda görevlendirilmesinin gerekli olduğunu ifade etti.
Rutin Dışı Süreçlerin Yönetimi
Uçum, “Hükümlü üzerinden diyalog yürütüyorsan, bunun hukuka aykırı durumu yok” dedi. Rutin dışı süreçlerin rutin dışı yöntemlerle çözüleceğini belirtti. PKK üyeleri için altı aylık başvuru süresi anlamına gelen MGK kararının ekim veya kasım ayında çıkabileceğini açıkladı. Irak Başbakanı’nın açıklamaları ve Dışişleri Bakanı’nın Suriye ziyaretleri ile süreçte ilerleme olduğunu kaydetti.
MGK Kararının Süreçteki Önemi
MGK kararı, sürecin “tespit” ve “teyit” ayağını oluşturuyor. Kurul, PKK/KCK terör örgütünün fiili varlığına son verip vermediğini tespit edecek. Rapor, MGK’ya sunulacak ve örgütün dağılıp dağılmadığına dair karar alınacak. Bu karar, Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle Resmi Gazete’de yayımlanacak.
Hükümlülerin Durumu ve Başvurular
5 yıl veya daha az ceza alan hükümlülerin infaz süreleri 5 yıl olarak belirleniyor. 15 yıldan fazla ceza alanların infazı ise 10 yıl süreyle ertelenecek. Erteleme süresi içinde terör suçları işlenirse karar kaldırılacak. Uçum, Selahattin Demirtaş’ın durumuyla ilgili de başvurusunun önünde engel olmadığını belirtti.
Seçim Tarihine İlişkin Açıklamalar
Uçum, seçim tarihine dair öngörülerini paylaştı. 360 milletvekiliyle seçimlerin yenilenmesi kararı alınırsa, 16 Nisan 2028’de seçim yapılacağını belirtti. Bu tarihin Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin geçiş yıldönümü olduğunu ifade etti. 2027 yılının son çeyreğinde seçim yapılma ihtimalini düşük gördüğünü aktardı.
Takip ve Değerlendirme Kurulu'nun Çalışmaları
TBMM Adalet Komisyonu, Terörsüz Türkiye sürecinin hukuki alt yapısını oluşturacak 12 maddelik çerçeve yasa teklifini yaz aylarında görüşmüştü. Yasa teklifi, 467 rekor oyla kabul edildi. Takip ve Değerlendirme Kurulu, işleyişi ve devlet kurumlarının çalışmalarının koordinasyonunu görüşmek üzere toplandı.
Alt Kurulların Görevleri ve Süreç
Oluşturulan alt kurullar, silah teslimi ve sahadaki doğrulama mekanizması üzerinde çalışacak. Silahların teslim edileceği yöntemler takip edilecek. Adli işlemler için alt kurula, Adalet Bakanlığı yetkilileri ve hakimler katkı verecek. Teslim olan örgüt mensuplarının dosyaları hukuki statülerine göre sınıflandırılacak. Ancak infazı erteleme yetkisi alt kurula değil, infaz hakimlerine ait olacak.