Okuma, bir zamanlar yalnız başına keyifle yapılan bir aktiviteydi; uyumadan önce, metroda eğlence olarak ya da yaz tatilinde güneşlenirken dinlenmek için tercih edilirdi. Ancak artık değişti. 30 Ağustos’ta, Avustralya’nın Melbourne kentindeki hipster dolu bir mahallede bulunan Tender isimli topluluk alanında 100’den fazla kişi bir araya gelerek kitap okudu. Katılımcılar, evden getirdikleri kitapları sessizce okurken, arka planda özenle hazırlanmış bir müzik listesi çaldı. Etkinliğin sonunda, organizatör Grant Krupp, insanları tanışmaya teşvik etti; ancak katılımcılar istedikleri takdirde okumaya devam edebildi. Krupp, Ekim 2025’teki ilk etkinliğinden bu yana Melbourne’de yaklaşık on adet “Book Doof” düzenlediğini belirtiyor. Avustralya’da “bush doof” olarak bilinen etkinlikler, uzakta dans partileri olarak gerçekleştiriliyor ve ismi, elektronik müzikteki bas davulun “doof doof” sesiyle bağlantılı. Kitap kulüpleri, uzun zamandır okumayı sosyal bir aktivite haline getiriyordu. Ancak artık kitaplar, sosyal yaşamın merkezine yerleşiyor. Dünya genelinde okuma partileri, sosyal yaşamda kitapların daha önce olmadığı kadar ön planda olmasını sağlıyor.
YENİ SOSYAL OKUMA TRENDLERİ
Okuma etkinliklerine olan ilgi, organizatörlere göre çeşitli trendlerin bir birleşimiyle artıyor. Uzun süreli pandemi izolasyonunun ardından insanlar, bağlantı kurma yolları arıyor. Ancak bazıları, ertesi gün baş ağrısı yaşamadan sosyalleşmenin yollarını da araştırıyor. Amsterdam’da bu yaz düzenlenen bir okuma rave’ini “büyük teknolojiye karşı nazik bir isyan” olarak tanımlayan Offline Club, analog deneyimlere olan ilginin arttığını belirtiyor. New York merkezli Page Break’in kurucusu Mikey Friedman, “Kitaplar, analog deneyimlere olan özlemin en iyi sembolüdür” diyor. Bu grup, katılımcıların belirli bir kitabı birlikte sesli okuduğu hafta sonu kaçamakları düzenliyor.
OKUMA RETRETLERİ VE ETKİNLİKLERİ
Katılımcıların Adirondack Dağları’ndan California’nın Joshua Tree Ulusal Parkı’na kadar çeşitli yerlerde gerçekleşen bu etkinlikler, sosyal okumanın yükselişiyle birlikte dikkat çekiyor. Los Angeles merkezli Grain of Salt, katılımcıların bir kitabı baştan sona okuduğu 8 saatlik etkinlikler düzenliyor. Florida’da ise bazı kişiler bar gezintileri yerine kitapçı gezintileri yapmayı tercih ediyor. Okuma etkinlikleri artarken, okuryazarlık konusunda endişeler de gündemde. Bir profesör, öğrencilerinin okumada ve argüman takibinde zorlandığını dile getirirken, başka bir makalede “okumanın sonu geldi” deniliyor. Ancak tüm bu olumsuzlukların gölgesinde, sosyal okuma etkinlikleri başarılı olmaya devam ediyor.
ETKİNLİKLERİN BAŞARISI
Page Break, Mart 2024’te başladığından bu yana düzenlediği 25 retreatin tamamını doldurdu. En büyük retreat için yerler de tükendi. Krupp, “Birçok kişi topluluk arayışında” diyor. Etkinliklerin popülaritesinin artmasının bir nedeni de TikTok’un kitap köşesi BookTok’un okuma kültürüne kazandırdığı değer. Kitap isimlerinin flört uygulamalarında daha fazla yer bulması ve ünlülerin ağır romanlar taşırken görüntülenmesi, bu ilginin bir yansıması. Krupp, “Trendy olmaktan çok fazla farkındayım” diyor. “Hepimizin okumasının kutlanması gerektiğini düşünüyorum ve bu bir performanssa umurumda değil.”
OKUMANIN GELECEĞİ
Uzmanlar, Book Doof gibi etkinliklerin gerçek bir etki yaratabileceğini belirtiyor. İngiltere merkezli National Literacy Trust’ın eğitim direktörü Andrew Ettinger, sosyal okuma etkinliklerinin insanları okumaya teşvik ettiğini, bu durumun ise kendini besleyen bir döngü oluşturduğunu söylüyor. Krupp, Melbourne’de daha fazla Book Doof planladığını ve Avustralya genelinde etkinlikler düzenlemek için görüşmeler yaptığını ifade ediyor. Bu ay sonunda Canberra’da ilk etkinliğin gerçekleştirilmesi bekleniyor. Krupp, “Daha fazla insan kitap okuyor ve daha fazla insan kitaplar hakkında konuşuyor” diyor. Page Break’in kurucusu Friedman da, “Bir kitabı okuyarak oturmak, dikkat vermenin en saf halidir” diyor. Sosyal bir unsur eklemek, insanları sürekli kaydırmanın ve flört uygulamalarının getirdiği yorgunluktan ayırıyor.