TSUNAMİ UYARISININ YAYILMASI
Rusya’nın doğusunda gerçekleşen şiddetli deprem sonrası en az on ülke tsunami uyarısı yayınladı. Bu ülkeler arasında Rusya, ABD, Kanada, Japonya, Çin, Meksika, Peru ve Ekvador bulunuyor. Sismolog Björn Lund, hasarın ne kadar büyük olduğunun öğrenilmesinin saatler alabileceğine dikkat çekiyor. Lund, “Bu tür dalgalar deniz üzerinde ilerlerken çok az zayıflar, bu yüzden durumu son derece ciddiye almak gerekiyor” diyor. Depremden 24 saat sonrasında bile can kaybı riskinin yüksek olduğu vurgulanıyor.
TSUNAMİ DALGALARININ ETKİSİ
Rusya’nın Kamçatka bölgesine tsunami depremin ardından yalnızca 15 dakika içinde ulaştı. Bu, pek çok kişinin güvenli bir yere sığınmak için gerekli zamanı bulamayabileceği anlamına geliyor. Latin Amerika ülkeleri için ise durum daha elverişli, çünkü tsunami onlara ulaşmadan önce yaklaşık on iki saat bekleme süresi olabiliyor. Uzmanlar, tsunami uyarılarının dikkate alınması gerektiğini vurguluyor.
DEPREMİN HIZI VE ETKİLERİ
Prof. Dr. Ergin Ulutaş, tsunami dalgalarının oluştuğunda Pasifik Okyanusu’nda ilerleyen bir uçak hızında olduğunu, saatte 1000 km’ye kadar hızlanabildiğini belirtiyor. Dalgaların kıyıya yaklaştıkça hızlarının düştüğünü ve dalga boylarının büyüdüğünü ifade ediyor. Ulutaş, 2012 yılında Kanada açıklarında meydana gelen bir depremin ardından Hawaii’ye ulaşan tsunami ile ilgili örnek veriyor: “O zaman bir santimetrelik bir dalga, Hawaii’ye 1.5 metre yüksekliğinde ulaştı.” Bu şekilde, başlangıçta küçük olan dalgaların kıyıya vardığında ciddi boyutlara ulaşabileceği açıklanıyor. Ayrıca, bu büyük depremler sonrası Pasifik çevresindeki ülkelerde tedbirlerin alındığına değiniyor.
MEGATHRUST DEPREMLERİNİN ÖZELLİKLERİ
Ulutaş, depremin türünü de ele alarak, bu tür depremlerin “Megathrust” yani mega bindirmeli depremler olarak adlandırıldığını aktarıyor. Bu depremlerin, deniz tabanında bir bloğun yukarı doğru itilmesiyle meydana geldiğini ve buna “ters fay” denildiğini ifade ediyor. “Her bölgede bu tür depremler görülmez. Ayrıca her deprem tsunamiye yol açmaz. Kırılma daha düşük eğilimliyse, daha büyük alandaki su kütlesinin kaldıracak bir su kütlesi yaratabiliyor.” şeklinde sözlerini sonlandırıyor.