ABD-İsrail koalisyonu ve İran arasında 28 Şubat tarihinde başlayan çatışma, Orta Doğu havacılık sektörünü COVID-19 pandemisinden bu yana en büyük krizlerden birine soktu. Sürekli devam eden füzeler ve drone saldırıları sebebiyle pek çok hava sahası kapatılırken, ticari uçuşlar büyük ölçüde durma noktasına geldi. Böyle bir durumda, bölgeden ayrılmanın en hızlı yolu yüksek maliyetli özel jet uçuşları haline geldi.
TİCARİ UÇUŞLARDA KRİZ DERİNLEŞİYOR
On binlerce yolcu havalimanlarında bekleyişini sürdürürken, bazı havayolu şirketleri çok sınırlı sayıda rotaları yeniden açmak için çaba sarf ediyor. Ancak, çoğu uçuş iptal edilmesi nedeniyle bölgeden ayrılmak isteyenler alternatif çözümler arıyor. Bu noktada “derin ceplere” sahip gruplar için en uygun çözüm özel jet kiralamak oluyor.
Özel havacılık sektörü temsilcisi AirX’in kurucusu John Matthews, ticari uçuş programlarının birçok noktada belirsizleştiğini veya tamamen iptal edildiğini ifade etti. Bu durumun, son günlerde özel charter uçuşlarına olan talebi büyük ölçüde artırdığını kaydetti. Matthews, artan talebin sadece bireysel yolculardan gelmediğini, aynı zamanda ultra zengin aileler ile üst düzey yöneticilerin evakuasyonunu sağlayan çok uluslu şirketler, spor ekipleri ve turne grupları tarafından da desteklendiğini belirtti.
GÜNLÜK ÖZEL JET UÇUŞLARI ARTIYOR
Özel charter şirketi SHY Aviation’ın CEO’su Bernardus Vorster, talep artışını gözler önüne seren veriler paylaştı. Normal zamanlarda Maskat, Dubai ve Riyad’dan günde ortalama 10 ila 15 özel jet uçuşu yapılırken, geçtiğimiz çarşamba bu sayının 98’e çıktığını bildirdi.
İSTANBUL’A ÖZEL JET ÜCRETİ 145 BİN DOLAR
Özel jet talebinin hızlı yükselişi, sınırlı uçak kapasitesi ve artan sigorta masrafları ile jet fiyatlarını da önemli derecede artırdı. Yükselen maliyetlerin sebeplerinden biri de tahliye sonrası jetlerin bölgeye geri boş dönmek zorunda kalması nedeniyle müşterilerin gidiş-dönüş masraflarını karşılamasıdır. Örneğin, 12 kişilik bir grup ve köpekleri, Maskat’tan İstanbul’a yaptıkları yaklaşık 5 saatlik özel jet uçuşu için 145 bin dolar ödedi; kriz öncesinde aynı uçuşun maliyeti yaklaık 60 bin dolardı. Bu da fiyatların yüzde 142 oranında arttığını gösteriyor.
DUBAİ EN POPÜLER ÇIKIŞ NOKTASI OLDU
Başlangıçta hava sahasının güvenli görünmesi nedeniyle Maskat ve Riyad’dan yapılan uçuşlar ön plandayken, bölgede bulunan yabancı nüfusun yoğunluğu dolayısıyla son günlerde Dubai en çok tercih edilen çıkış noktası haline geldi. Vorster, coğrafi yakınlık nedeniyle İstanbul’un en fazla tercih edilen varış noktası olduğunu belirtti. İstanbul’u Atina ve Mumbai izliyor.
TAHLİYE İÇİN HÜKÜMETLER DEVREDE
Yüksek maliyetleri nedeni ile sınırlı bir kesime hitap eden özel jetler, bölgedeki tahliye krizinin çözümüne katkı sağlamak amacıyla hükümetler tarafından da desteklenmeye başlandı. Bölge genelinde yalnızca 40 ila 50 özel jetin bulunması, bu tür uçuşların gerekliliğini artırıyor. Öte yandan, şirketler mümkün olan kapasiteyi artırmak adına yeni düzenlemeler yapmaya çalışıyor. AirX, geçen hafta 100 adet tam yatar koltuklu uçağın charter uçuşu için yaklaşık 1 milyon euroluk bir anlaşmaya vardığını açıkladı. Hükümetlerin düzenlediği tahliye operasyonlarına ise on binlerce kişi umutla bakıyor. Bir açıklama yapan ABD Dışişleri Bakanlığı, şu ana kadar iki düzineden fazla charter uçuşu düzenlendiğini ve binlerce Amerikalının bölgeden tahliye edilerek güvenli bir alana ulaştırıldığını bildirdi. Yetkililer ayrıca, ticari uçuşların yavaş da olsa yeniden normale dönmeye başladığına dair bazı sinyaller aldıklarını duyurdu.