Zagros Dağları’nın çorak ve elverişsiz ikliminde, yaşamın hayatta kalmak için olağanüstü bir yol bulduğu gözlemleniyor. Yüksekten dönen bir kuş, ilk bakışta kayaların üzerinde tırmanan şişman bir örümcek gibi görünen bir şeyi fark ediyor. Ancak avcı kuş, kayaların arasında aniden hareket eden bir “taş” ile karşılaşarak av haline geliyor. Bu taş, aslında başında horn benzeri yapılar bulunan bir yılan türü olan “örümcek kuyruklu çöl yılanı”nın kuyruğunun ucu.
YIL 1968'DEN GÜNÜMÜZE
1968 yılında İran’da bir örneği toplanan bu yılan, ilk başta kuyruğundaki örümcek şeklindeki uç nedeniyle dikkat çekmemişti. Field Museum’un amfibi ve sürüngen küratörü Sara Ruane, “Herkes kuyruğa baktığında bunun bir tümör ya da parazit olduğunu düşünüyor ve bir anomali gibi görüyor,” dedi. 2003’te başka bir birey toplandığında, bu özelliğin tür için normal olabileceği düşünülmeye başlandı. 1968’deki örnek, Field Museum’un koleksiyonlarında türün fiziksel özelliklerini belirlemek için referans alınan holotip olarak kalmaya devam ediyor.
YENİ ARAŞTIRMALAR VE BULGULAR
Ruane ve meslektaşları, yılanın kuyruğunun vertebra yapısını incelemek için X-ray görüntüleme yöntemi kullandı. Araştırma sonuçları, The Anatomical Record bilimsel dergisinde yayınlandı. Polonya Bilimler Akademisi’nde sistematik ve evrimsel zooloji alanında doçent olan Dr. Georgios Georgalis, “Diğer bazı yılanlarda kuyruk uçlarındaki vertebra yapıları oldukça alışılmadık görünüyor,” dedi. Araştırmacılar, örümcek kuyruklu yılanın kuyruğunun iç yapısının benzer bir garipliğe sahip olup olmadığını araştırdı.
YILANIN HAYATI VE DAVRANIŞLARI
Ruane, 2008 yılında “müthiş” bir video izlediğinde, örümcek kuyruklu yılanın alışılmadık kuyruğunu kullanarak kuşları nasıl avladığını ilk kez gördü. Diğer yılanlar da kuyruklarını hareket ettiriyor, ancak bu yılanın kuyruk ucu tamamen farklı bir seviyede. Yılan, dramatik cliff yüzeylerinde yaşamaya uyum sağlamış ve bu nedenle doğada incelenmesi zor bir tür. “Bu yılanların eylemdeki videolarından bazıları, hayvanların oldukça zor bir şekilde tutunabileceği dar yarıklarda hareket ettiklerini gösteriyor,” diyen Ruane, “Bazen bir kuşu yakaladığında tüm yılan, kuşla birlikte kayalıklardan düşebiliyor,” şeklinde ekledi.
GELECEK ARAŞTIRMALAR
2023’te bir konferansta Georgalis ile tanıştığında, yılanın holotipini incelemek istediğini belirtti. Paleontolog olarak, modern yılanları inceleyerek antik ve soyu tükenmiş türlerin fosil kalıntılarını anlamaya çalışıyor. Field Museum’un yeni X-ray bilgisayarlı tomografi laboratuvarının kurulmasıyla bu araştırmanın yapılması için uygun bir zaman olduğunu düşündü. Laboratuvarın 2024’te çalışmaya başlamasıyla birlikte, holotip yılanın taranması sağlandı ve kuyruğundaki vertebra yapısının normal olduğu ortaya çıktı.
Georgalis, “Eğer bu kalıntıları sadece fosil olarak görseydik, örümcek benzeri kuyruğunun morfolojisini yeniden oluşturamazdık,” dedi. Araştırmacılar, yılanın kuyruğunun iç yapısının yumuşak dokulardan oluştuğunu keşfetti.
EVRİMSEL SÜREÇLER VE DAVRANIŞSAL ÖZELLİKLER
Ruane, örümcek kuyruklu yılanın evrimsel özelliklerinin nasıl geliştiği hakkında soruların hala yanıt beklediğini belirtti. En yakın akrabalarının “ilginç görünen kuyrukları” olduğunu ifade etti. Bu yılan türünün nesiller boyunca bu davranışları nasıl geliştirdiği üzerine daha fazla araştırma yapılması gerektiğini vurguladı. Schwenk, bu davranışın muhtemelen yılanın atalarına kadar uzandığını düşünmektedir.
Örümcek benzeri yapının, yılanın kuyruğunun hareketleriyle birleştiğinde, gerçek bir örümcek izlenimi yarattığını belirten Schwenk, “Bu, doğal seçilimin hayvanların form ve işlevini şekillendirmedeki gücünün harika bir örneği,” dedi.