Michigan ve Ohio’da parazit kaynaklı cyclospora salgınında vaka sayısı 3 bini aştı ve eyalet sağlık yetkilileri kaynağın henüz tespit edilemediğini açıkladı. Michigan’da pazartesi sabahı itibarıyla 44’ü hastanede olmak üzere 2 bin 640 vaka kaydedildi. Ohio’da ise 1 Haziran’dan bu yana 361 vaka raporlanırken en az 46 kişi hastaneye kaldırıldı. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’ne (CDC) göre 10 Temmuz itibarıyla 31 eyaletten vaka bildirimi yapıldı ancak tüm vakaların aynı salgına ait olup olmadığı henüz netlik kazanmış değil.
SALGININ KAYNAĞI HENÜZ BULUNAMADI
Yetkililer, vaka sayısındaki artışın nedenini belirlemekte zorlanıyor. Cyclospora vakalarının tespiti yavaş ilerliyor, genom testleri karmaşık ve gıda kaynaklı hastalıkları takip eden bazı kamu sağlığı sistemleri ciddi kesintilerle karşı karşıya. 2025 yılında kamu sağlığı kurumlarındaki personel ve fon kesintilerinin ardından CDC, gıda kaynaklı hastalık izleme sistemlerinden FoodNet’in kapsamını daralttı. Daha önce sekiz patojeni izleyen sistem, artık yalnızca salmonella ve tehlikeli bir E. coli türü hakkında veri topluyor. Cyclospora ise ulusal bildirimi zorunlu hastalıklar arasında yer almaya devam ediyor ancak kesintiler bu patojen için yapılan sürveyansın eskisi kadar güçlü olmadığı anlamına geliyor.
UZMANLARDAN SÜRVEYANS UYARISI
Eski CDC Direktörü Dr. Robert Redfield, bu programların kısılmasının ülke çıkarlarına uygun olmadığını belirterek sürveyansın erken tespit için kilit öneme sahip olduğunu vurguladı. ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı ise yaz aylarında cyclospora vakalarının artmasının beklendiğini ve federal ile eyalet ortaklarıyla vaka sayılarının izlendiğini açıkladı. Bakanlık Sözcüsü Emily Hilliard, Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) ve CDC’nin artan hasta sayılarının kaynağını belirlemek için eyaletlerle aktif şekilde çalıştığını ifade etti.
CYCLOSPORA PARAZİTİNİN İZLENMESİ NEDEN ZOR?
Cyclospora, diğer gıda kaynaklı patojenlere kıyasla izlenmesi daha zor bir parazit. E. coli ve salmonella gibi bakterilerde bilim insanları, DNA dizilimini okuyarak hastaları hasta eden suşla gıda veya suyu kirleten suşu eşleştirebiliyor. PulseNet adlı ulusal sürveyans laboratuvar ağı, bakterilerin genlerini sürekli dizileyerek neredeyse gerçek zamanlı olarak DNA parmak izlerini karşılaştırıyor. Ancak bu yöntem cyclospora için aynı şekilde çalışmıyor. Gıda Güvenliği Stratejileri CEO’su mikrobiyolog Jennifer McEntire, bakteriyel patojenlerde teknolojinin çok olgun olduğunu ve organizmaların basit olduğunu, cyclospora’nın ise çocuk kitabı okumakla ‘Savaş ve Barış’ okumak arasındaki fark gibi olduğunu söyledi.
TANI SÜRECİNDEKİ ZORLUKLAR
Cyclosporiasis genellikle kişiden kişiye doğrudan bulaşmıyor. İnsanlar, birkaç hafta önce genellikle taze ürünler veya yüzme havuzu suyu yoluyla kontamine olmuş bir şeyi yiyip içtikten sonra hastalanıyor. Sulu ishal, kramp ve şişkinlik gibi belirtiler haftalarca sürebiliyor ve dehidrasyon hastaneye yatışa neden olabiliyor. Kesin tanı koymak da zor çünkü cyclospora dışkıda aralıklı olarak atılıyor ve birden fazla test gerekebiliyor. Test ayrıca tüm standart mide bağırsak enfeksiyonu panellerinde bulunmuyor ve doktorun özel olarak istemesi gerekiyor. Bu nedenle bir kişi “onaylanmış vaka” olarak sayıldığında, hastalanmasına neden olan maruziyetin üzerinden haftalar geçmiş oluyor.
MİÇİGAN’DAKİ SORUŞTURMA DEVAM EDİYOR
Michigan Sağlık ve İnsan Hizmetleri Departmanı ile Tarım ve Kırsal Kalkınma Departmanı sözcüleri, salgının kaynağını bulmaya çalıştıklarını ancak henüz bir sonuca ulaşamadıklarını açıkladı. Soruşturma devam ederken bazı restoranların menülerinden belirli taze malzemeleri çıkardığı belirtildi. Michigan Baş Sağlık Sorumlusu Dr. Natasha Bagdasarian, bu önlemlerin gönüllü olduğunu ve maruziyetin önlenmesi için proaktif adımlar atıldığını söyledi. Salgınla ilgili ulusal çapta bir gıda geri çağırma işlemi olmadığını da ekleyen Bagdasarian, bazı erken sinyaller aldıklarını ancak kaynağın belirlenmesinin zaman alacağını ifade etti. Soruşturma kapsamında her onaylanmış vakanın geçmişte ne yediğini hatırlaması isteniyor, ayrıca restoran ve market fişleri gibi dijital ve kağıt izleri inceleniyor. Bagdasarian, bu sürecin ne kadar büyük bir çaba gerektirdiğini vurguladı.