Global enerji pazarlarının normale dönmesinin bir yılı aşkın süreceği ve Orta Doğu’daki “birbirini takip eden krizlere” karşı son derece hassas olduğu uyarısı yapıldı. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) İcra Direktörü Fatih Birol, Londra’da düzenlenen bir sektörel toplantıda, petrol fiyatlarının son haftalarda yükselişe geçtiğini belirtti. Brent petrolü, varil başına 111 doların üzerinde işlem görüyor ve bu seviyede kalması durumunda Mayıs ayından bu yana en yüksek seviyeye ulaşabilir.
ORTA DOĞU'DA KRİZ ENDİŞESİ
Birol, 2027’nin normalleşme yılı olacağına dair güvenilir bir yol göremediğini ifade etti. Hürmüz Boğazı’nın bir kez kapandığını ve tekrar kapanabileceğini dile getirdi. Söz konusu su yolu, savaş öncesinde dünya petrol ve doğalgaz arzının beşte birini taşıyordu ve son haftalarda artan gemi saldırılarıyla birlikte yoğun bir çatışma alanı haline geldi. Birol, “Orta Doğu’da bazı örtüşen krizler olacağından çok endişeliyim… bu durum enerji pazarları üzerinde ciddi etkilere yol açabilir” dedi.
İRAN VE SUUDİ ARABİSTAN ARASINDAKI GERİLİM
Yükselen petrol fiyatları, ABD-İran çatışmasının tırmanabileceği endişelerini yansıtıyor. İran, mevcut duraklama halindeki çatışmayı yeniden alevlendirmek için Washington’a karşı kamuya açık tehditler savurdu. Aynı dönemde, Suudi Arabistan, İran destekli Husilerin gerçekleştirdiği ölümcül saldırılarla karşılaştı ve bu durum petrol sevkiyatlarını aksatarak, bu ay sonu planlanan uluslararası yatırımcı konferansını iptal etmek zorunda kaldı.
ORTADOĞU'DAN PETROL AKIŞI
Tüm bu belirsizliklere rağmen, Orta Doğu’dan petrol akışı devam ediyor. Kpler verilerine göre, Hürmüz, Kızıldeniz ve Umman Körfezi üzerinden yapılan petrol akışlarının son yedi günlük ortalaması, savaş öncesi ortalamanın üzerinde, günde 24 milyon varilin üzerinde seyrediyor. Ancak Birol, mevcut enerji krizinin derinliğini yalnızca ham petrol fiyatlarına bakarak değerlendirmenin yanıltıcı olduğunu vurguladı ve “Ham petrol kullanmıyoruz, ürün kullanıyoruz” dedi. Diesel fiyatlarının savaş öncesi seviyelerinden iki katına çıktığını belirtti.
ENERJİ KRİZİNE YAKLAŞIM
Birol, IEA üyesi ülkelerin, gerekirse petrol rezervlerini daha fazla serbest bırakma seçeneğini değerlendirmekten çekinmeyeceğini ifade etti. Mart ayında tarihi bir acil durum rezervi serbest bırakma kararı alındığını ve bu rezervin yüzde 80’inin piyasaya sürüldüğünü, yüzde 20’sinin ise henüz serbest bırakılmadığını aktardı. Üye ülkelerin toplamda yaklaşık 1,6 milyar varil petrol rezervine sahip olduğunu belirten Birol, “Bunu zor günler için saklıyoruz” dedi.