ÇATIŞMALARIN ETKİLERİ VE PETROL FİYATLARI
Dünya ekonomisi, son zamanlarda artan çatışmalar nedeniyle endişe verici bir döneme girdi. İsrail, 13 Haziran’da ABD desteğiyle İran’daki askeri, nükleer ve sivil hedeflere kapsamlı bir saldırı başlatırken, İran da bu duruma balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla karşılık verdi. 12 gün süren bu çatışma sürecinde enerji, yatırım, turizm ve mali piyasalarda dalgalanmalar gözlemlenirken, Körfez’deki güvenlik ve tedarik zinciri de tehdit altına girdi. 24 Haziran’da ise ABD Başkanı Donald Trump, Tel Aviv ile Tahran arasında ateşkes ilan edildiğini duyurdu.
ENERJİ PİYASALARINDAKİ DALGALANMALAR
ABD’nin 23 Haziran’da İran’ın nükleer tesislerine düzenlediği saldırı sonrasında Brent petrolün varil fiyatı, 77,81 dolara kadar yükselerek yaklaşık 5 ayın zirvesini test etti. Ancak aynı gün Tahran’ın Katar’daki ABD üssünü hedef almasının sınırlı bir yanıt olarak değerlendirilmesiyle fiyat, yüzde 8,5 düşerek 69,48 dolardan kapanış yaptı. Bu durumda Brent petrol, Temmuz 2022’den bu yana en büyük günlük kaybını yaşadı.
Ayrıca, İran ve İsrail arasında 24 Haziran’da ateşkes sağlandığına dair haberlerin ardından, günlük yaklaşık 20 milyon varil petrol ve petrol ürününün taşındığı Hürmüz Boğazı’nda arz kesintisi yaşanmayacağı beklentisi, fiyatlardaki düşüşü destekledi. 27 Haziran ile sona eren haftada Brent petrolün varil fiyatı, yüzde 12,6 düşüşle 66,33 dolara gerileyerek Mart 2023’ten bu yana en büyük haftalık düşüşünü kaydetti. Petrol fiyatları, üç haftalık yukarı yönlü bir trendin ardından %12’den fazla değer kaybı yaşamışken, uzmanlar önümüzdeki dönemde fiyatların 60 dolar bandında seyredeceğine işaret ediyor.
AKARYAKIT FİYATLARI ÜZERİNDEKİ ETKİLER
Bu gelişmelerle birlikte, ülkemizde akaryakıt fiyatlarının daha da gerilemesi bekleniyor. Dünyanın önde gelen petrokimya veri sağlayıcılarından ICIS’in Petrol Piyasaları ve Enerji Dönüşümü Direktörü Ajay Parmar, fiyatların seyrinin 6 Temmuz’da yapılacak OPEC ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ toplantısından çıkacak sinyallere bağlı olacağını belirtti. Parmar, toplantı sonrası üretim planlarına ilişkin net bir sinyal alınana kadar fiyatların mevcut seviyelerde dengeleneceğini ifade etti. “OPEC+ grubu arzı artırmayı tercih ederse fiyatlar mevcut seviyelerden gerileyerek 60-65 dolar bandına inebilir,” dedi.
GELECEK BEKLENTİLERİ
Norveç merkezli araştırma kuruluşu Rystad Energy’nin Kıdemli Başkan Yardımcısı Jorge Leon da fiyatların gelecek haftalarda daha da gerileyebileceğini vurguladı. “Fiyatların 60 dolar seviyesine doğru ilerlediğini düşünüyorum,” diyen Leon, bu beklentinin küresel jeopolitik risk priminin azalması, OPEC+ grubunun üretimi artırmaya devam edeceği ve İran’ın Çin’e serbest petrol satışının devam etmesiyle bağlantılı olduğunu belirtti. Bu etkenlerin, önümüzdeki haftalarda aşağı yönlü bir piyasaya işaret ettiğini ifade etti.