İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın, Tahran’daki su krizi toplantısında klimayı açmak yerine ceketlerin çıkarılmasını istemesi hem siyasi hem toplumsal yankı uyandırdı. Kısa kollu bir polo tişört giyerek enerji tasarrufu mesajı veren Pezeşkiyan, muhafazakâr kesimin sert eleştirisine hedef oldu. Ertesi gün cumhurbaşkanının istifasını sunduğu yönünde çıkan haberler üzerine ekibi kriz yönetimine geçerken, yetkililer bu iddiayı “hayal ürünü” olarak nitelendirdi. Bu olay, Pezeşkiyan’ın görev süresi boyunca karşılaştığı krizlerin sadece bir örneği olarak kayıtlara geçti.
İSTİFA HABERLERİNE YALANLAMA
Londra merkezli muhalif bir haber kuruluşunun Pezeşkiyan’ın istifa ettiğine dair haberi, cumhurbaşkanlığı ekibini harekete geçirdi. Yetkililer sosyal medyada yaptıkları açıklamalarla haberi yalanlarken, bu durum Pezeşkiyan’ın istifa edeceğine dair daha önce çıkan asılsız iddiaların sonuncusu oldu. Cumhurbaşkanı, savaş ortamında muhafazakâr ve muhalif kesimlerin baskısına rağmen bir ölçüde kamu desteğini korumayı başardı.
SAVAŞ SONRASI BEKLENTİLER VE ZORLUKLAR
ABD ile olası bir ateşkes anlaşmasının giderek yaklaştığı bir dönemde Pezeşkiyan’ın iç sorunları daha da artabilir. Uzmanlara göre savaş sonrası pek çok meseleyle uğraşmak zorunda kalacak olan cumhurbaşkanı, savaş dönemi lideri olarak siyasi sistem içinde itibar kazanabilir. Ancak savaş ve iç siyasi dinamikler, Pezeşkiyan’ı büyük ölçüde iç işlerin yöneticisi konumuna itmiş durumda.
PEZEŞKİYAN’IN SİYASİ KONUMU VE SINIRLARI
Selefi İbrahim Reisi’nin helikopter kazasında ölmesinin ardından yapılan seçimlerde aday olan Pezeşkiyan, büyük ölçüde aşırı muhafazakâr rakibini engellemek için seçildi. Dini Lider’in belirleyici olduğu ve kurnaz siyasetçilerin güç mücadelesi verdiği bir ortamda cumhurbaşkanlığı makamı son iki yılda sadece yukarıdan gelen kararları uygulayan bir konuma geriledi. Pezeşkiyan ise bu sınırlı alanda verimli çalışarak seçim vaatlerini yerine getirmeye çalışıyor.
ELEŞTİRİLER VE HALK DESTEĞİ
Pezeşkiyan, özür dilemeye dayalı mütevazı üslubu ve halktan biri gibi davranmasıyla tanınıyor. Birçok İranlı için, sert muhafazakârlar arasında ılımlı bir ses olarak görülüyor. Ancak cumhurbaşkanı, rejimin en ölümcül protesto baskılarına, on yılların en kötü kuraklığına ve ağır hava kirliliğine rağmen görevini sürdürüyor. Geçtiğimiz günlerde devlet televizyonunu hükümeti olumsuz göstermekle suçlayan Pezeşkiyan, muhafazakâr İranlıların tepkisini çekti.
MUHAFAZAKARLARLA MÜCADELE VE POPÜLİST JESTLER
Savaşın başlamasıyla birlikte rejimin siyasi veterinerleri büyük devlet kararlarını fiilen üstlenirken, Pezeşkiyan’ın rolü daha da daraldı. Ilımlı duruşuyla muhafazakârları kızdıran cumhurbaşkanı, komşu ülkelere yönelik saldırılar için özür dileyerek daha sert eleştirilere maruz kaldı. Buna rağmen temel malların tedarikini sağlamaya çalışan Pezeşkiyan, internet kısıtlamalarına karşı çıkarak ve kaldırtarak kamu desteği kazandı. Savaş sırasında Tahran sokaklarında korumasız dolaşması ve hastaları ziyaret etmesi dikkat çekti. Ancak en kritik stratejik kararları güvenlik kurumlarına bırakması, birçok İranlıyı cumhurbaşkanlığı konusunda hayal kırıklığına uğrattı.