Dünya Sağlık Örgütü, Rusya’daki bir veba araştırma enstitüsünde çalışan bir işçinin ölümüne dair net cevapların sınırlı olduğunu açıkladı. Bu ölüm, yüzlerce çalışma arkadaşının ve yakın temaslı kişinin karantinaya alınmasına yol açarken, başka bir çalışanın zatürre olabileceği yönündeki haberler, nadir görülen veba türüne dair küresel endişeleri artırdı. Şu an itibarıyla, veba vakası ile ilgili veriler oldukça belirsiz.
ÖLÜM VE İZOLE EDİLEN ÇALIŞANLAR
Irkutsk’taki Araştırma Anti-Veba Enstitüsü’nde çalışan 28 yaşındaki Darya Shipilova’nın hayatını kaybettiği bildirildi. Ayrıca, enstitüde çalışan bir diğer işçinin “belirsiz nedenli” zatürre olduğu yönünde haberler var. Shipilova, 29 Eylül’de Shelekhov’daki hastaneye kaldırıldı ve 2 Ekim’de hayatını kaybetti. Rusya’nın bulaşıcı hastalıklarla ilgilenen Rospotrebnadzor ajansı, ölümü “bilinmeyen” bir nedenle zatürre olarak nitelendirirken, işinin bu olayla bağlantılı olduğu şüphesini azaltmaya çalıştı.
RUSYA'NIN YANIT VE AÇIKLAMALARI
Dünya Sağlık Örgütü, Rus yetkililerden daha fazla bilgi talep etti fakat henüz yanıt alamadı. Örgüt, Rusya’nın bu durumu uluslararası yasalara göre 24 saat içinde bildirmesi gerektiğini belirtti. Rus hükümeti, işçi ile temas eden yaklaşık 200 kişinin karantinaya alındığını açıkladı. WHO Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, konuyla ilgili daha fazla bilgiye ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.
BÖLGESEL HASTANELERDE ÖNLEMLER
Bölgedeki bazı hastaneler, ziyaretçi kısıtlamaları getirerek sağlık kontrolleri yapmaya başladı. İnsanlardan “vaka” belirtilerini içeren anketler doldurmaları isteniyor. Rospotrebnadzor, halkı bölgedeki epidemiyolojik durumun stabil olduğuna dair bilgilendirerek endişeleri yatıştırmaya çalışıyor.
VEBANIN KÜRESEL DURUMU VE RİSKLER
Dünya genelinde, Yersinia pestis bakterisinin neden olduğu veba, her yıl binlerce insanı etkileyebiliyor. WHO, mevcut veriler ışığında kamu sağlığı açısından riskin “düşük” olduğunu belirtiyor. 2019-2025 yılları arasında dünya genelinde 10 ülke, yaklaşık 4,000 şüpheli insan veba vakası bildirmiştir. Veba, genellikle enfekte kemirgenlerin ısırıkları yoluyla insanlara bulaşıyor.
VEBANIN TİPLERİ VE BELİRTİLERİ
Yersinia pestis’in dört ana veba türü bulunuyor. Bunlar arasında, insanlarda en tehlikeli olarak kabul edilen pnömonik veba yer alıyor. Diğer türler arasında, sıklıkla pire ısırığı ile bulaşan bubonik veba ve doğrudan kan dolaşımına girerek organ yetmezliğine yol açabilen septisemi veba bulunuyor. Pnömonik veba, insandan insana geçebilen tek türdür.
TEDAVİ YÖNTEMLERİ VE AŞILAR
Pnömonik veba teşhisi konan hastalar, genellikle belirtilerin ortaya çıkmasından sonraki 24 saat içinde tedavi edilirse hayatta kalma şansları daha yüksektir. Antibiyotik tedavisi için genellikle 10-14 gün boyunca ilaç kullanılıyor. Aşılar ise yüksek risk grupları ve laboratuvar çalışanları dışında önerilmiyor. Veba, tüm kıtalarda insanları etkilemiş ve tarihte üç büyük pandemiye yol açmıştır.