Polonya’nın Anayasa Mahkemesi önünde, mevcut Avrupa yanlısı hükümetin mahkeme başkanını görevden almasına karşı çıkan göstericiler toplandı. Polis, bazı protestocuların mahkeme çitini aşması ve güvenlik güçlerine nesne atması üzerine üç kişiyi gözaltına aldı. Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, Senegal’e giden uçağını geri çevirdiğini belirterek, “Böyle bir anda Cumhurbaşkanı’nın Polonya’da olması gerekiyor. Uçuşumu kısaltıyorum, geri dönüyorum.” ifadelerini kullandı.
ANAYASA MAHKEMESİ ÜZERİNDEKİ TARTIŞMALAR
Polonya’nın en yüksek yargı organları, mevcut Avrupa yanlısı hükümet ile ana muhalefet partisi olan ulusal muhafazakar Hukuk ve Adalet (PiS) arasında önemli bir anlaşmazlık konusu olmaya devam ediyor. Avrupa Birliği ve Polonya’daki eleştirmenler, 2015-2023 yılları arasında iktidarda kalan PiS’i, Anayasa Mahkemesi de dahil olmak üzere önemli yargı kurumları üzerinde siyasi kontrol kurmakla suçluyor. Bu reformlar, Avrupa Birliği’nin Polonya’ya ceza kesmesine yol açtı.
HÜKÜMETİN YARGI BAĞIMSIZLIĞI ÇABALARI
Donald Tusk’ın liderliğindeki Avrupa yanlısı hükümet, 2023’te yargının bağımsızlığını yeniden sağlama sözüyle göreve geldi. Ancak hükümetin bu çabaları, PiS ile bağlantılı iki ardışık cumhurbaşkanının vetolarıyla engellendi. Anayasa Mahkemesi başkanı Bogdan Święczkowski’nin görevden alınmasına dair bilgi, yerel saatle akşam altıda mahkemenin web sitesinde yayımlandı. Mahkeme sitesinin hemen ardından düşmesi, Associated Press’in resmi nedenleri bağımsız olarak doğrulamasını engelledi.
ŞWIEŃCZKOWSKİ'NİN GÖREVDEN ALINMASI
Święczkowski, PiS hükümeti döneminde Anayasa Mahkemesi başkanı oldu ve Tusk, onun, meclis çoğunluğu tarafından seçilen yargıçların mahkemede görev almasını engellediğini öne sürdü. Tusk, Cuma akşamı X platformunda, “Hukukun üstünlüğünü yeniden sağlamak bizim yükümlülüğümüz,” ifadesini kullandı. “PiS dönemindeki kanunsuzluktan sonra bu zor bir süreç, bazen acı verici ve kararlı eylemler gerektiriyor. Başka bir yol yok.”
GELECEK PLANLARI
Ağustos ayında Campus Polska’da Anayasa Mahkemesi’nin geleceği hakkında konuşan Tusk, mahkemenin yeniden yasal olarak atanan yargıçlarla doldurulmasını sağlamak için bir planları olduğunu belirtti. Ancak, yöntemlerinin herkesin hoşuna gitmeyebileceğini de kabul etti. PiS’ten milletvekilleri, Święczkowski’nin görevden alınmasını eleştirerek, “Bu, anayasal düzene açık bir suç saldırısıdır,” diyen eski Adalet Bakanı Zbigniew Ziobro, “Bu nedenle, sesli, kararlı, dayanışma içinde ve korkusuz bir direniş çağrısı yapıyorum.” ifadelerini kullandı.