ENFLASYONUN KISA ÖMÜRLÜ ETKİLERİ
ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell, tarife kaynaklı enflasyon etkilerinin nispeten kısa sürede etkili olacağını ifade etti. Powell, “Fiyat seviyesindeki bu tek seferlik artış muhtemelen birkaç çeyreğe yayılacak ve bu dönemde biraz daha yüksek bir enflasyon olarak ortaya çıkacaktır” şeklinde konuştu. Rhode Island eyaletinin Providence kentindeki ticaret odası tarafından düzenlenen etkinlikte yaptığı açıklamalarda, para politikasına dair çeşitli değerlendirmelerde bulundu. Ekonomik büyüme hızındaki yavaşlamanın son verilerle gözlemlendiğini bildirirken, işsizlik oranının düşük olmasına rağmen artış gösterdiğine de dikkat çekti. Powell, istihdam artışlarının yavaşladığını ve istihdama yönelik aşağı yönlü risklerin ciddi bir şekilde arttığını aktararak, enflasyonun son zamanlarda hızlandığını ve hala yüksek seyrettiğini de sözlerine ekledi.
BÜYÜMEDEKİ YAVAŞLAMA VE TÜKETİCİ HARCAMALARI
Powell, büyümenin yılın ilk yarısında yaklaşık yüzde 1,5 oranında arttığını ve geçen yılki yüzde 2,5’lik büyümenin altında kaldığını ifade etti. “Büyümedeki yavaşlama, büyük ölçüde tüketici harcamalarındaki yavaşlamayı yansıtıyor” dedi. Ayrıca konut sektöründeki faaliyetlerin zayıf kalmaya devam ettiğine, fakat işletmelerin ekipman ve maddi olmayan varlıklara yaptığı yatırımların geçen yılın hızına göre toparlandığına dikkat çekti. Eylül Bej Kitabı’nın işletmelerin belirsizliklerin beklentilerini olumsuz etkilediğini bildirdiğini aktardı. Tüketici ve işletme güveni ölçümlerinin ilkbaharda keskin bir düşüş yaşadığını, sonrasında artış gösterse de yılbaşına göre düşük kaldığını belirtti.
İş gücü piyasasında, hem istihdam arzında hem de talebinde belirgin bir yavaşlama yaşandığını belirten Powell, “Daha az dinamik iş gücü piyasasında, istihdama yönelik aşağı yönlü riskler arttı” dedi. Ağustos ayında işsizlik oranının yüzde 4,3’e yükseldiğini, ancak geçen yıl boyunca düşük ve nispeten istikrarlı kaldığını vurguladı. İşverenlerin son üç ayda aylık bazda ortalama yalnızca 29 bin kişi istihdam etmesiyle, bordrolu işlerdeki artışların yaz aylarında keskin şekilde yavaşladığını ifade etti. Ayrıca, son dönemdeki istihdam yaratma hızının, işsizlik oranını sabit tutmak için gereken seviyenin altında seyrettiğini bildirdi.
ENFLASYON BEKLENTİLERİ VE UZUN VADELİ HEDEFLER
Powell, enflasyonun 2022’deki zirvelerinden önemli ölçüde gerilediğini, fakat uzun vadeli yüzde 2’lik hedefleri doğrultusunda hâlâ bir miktar yüksek kaldığını kaydetti. Dalgalı gıda ve enerji kategorileri hariç tutulduğunda, geçen ay çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksinin yüzde 2,9 oranında arttığını belirtti. Geçen yıl düşen mal fiyatlarının enflasyondaki artışa öncülük ettiğine dikkat çeken Powell, “Gelen veriler ve anketler, bu fiyat artışlarının daha geniş fiyat baskılarından ziyade büyük ölçüde daha yüksek tarifelerden kaynaklandığını gösteriyor” şeklinde konuştu.
ENFLASYON RİSKLERİ VE POLİTİKA DURUŞU
Ticaret, göç, maliye ve düzenleyici politikalardaki önemli değişikliklerin ekonomik etkilerinin henüz görülmediğini belirten Powell, “Makul temel senaryo, tarifelerin enflasyon üzerindeki etkilerinin nispeten kısa ömürlü olacağıdır” dedi. Tarife artışlarının tedarik zincirlerine yansımasının zaman alacağını vurgulayan Powell, “Enflasyona yönelik kısa vadeli riskler yukarı yönlü, istihdama yönelik riskler ise aşağı yönlü” açıklamasını yaptı. Fed, politika duruşunu daha tarafsız bir hale getirme ve federal fon oranı hedef aralığını 25 baz puan düşürme kararı aldı.
NEW YORK BORSA REAKSİYONU
New York borsası, Powell’ın enflasyon ve istihdama dair üst üste gelen risklere dikkat çekmesinin ardından günü düşüşle tamamladı. Kapanışta Dow Jones endeksi yüzde 0,19 azalarak 46.292,78 puana geriledi. S&P 500 endeksi yüzde 0,55 azalışla 6.656,96 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,95 kayıpla 22.573,47 puana düştü.