ENFLASYON GÖRÜNÜMÜ VE EKONOMİK DEĞERLENDİRMELER
ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell, tarife kaynaklı enflasyon etkilerinin nispeten kısa ömürlü olacağını ve “Fiyat seviyesindeki bu tek seferlik artış muhtemelen birkaç çeyreğe yayılacak ve bu dönemde biraz daha yüksek bir enflasyon olarak kendini gösterecektir” açıklamasını yaptı. Rhode Island eyaletinin Providence kentindeki ticaret odasında gerçekleşen etkinlikte, Powell para politikasına yönelik görüşlerini paylaştı. Son verilerin, ekonomik büyümenin yavaşladığını gösterdiğini dile getiren Powell, işsizlik oranının düşük kalmasına rağmen artış gösterdiğini belirtti. İstihdam artışlarının yavaşladığını kaydeden Powell, buna ek olarak enflasyonun son zamanlarda hızlandığını ve hala bir miktar yüksek seyrettiğini vurguladı. Powell, “Son aylarda, risk dengesinin değiştiği açık” derken, bunun politika duruşlarının nötre yaklaşmasını sağladığını aktardı.
ÜRETİM VE TÜKETİCİ HARCAMALARI
Powell, büyümenin yılın ilk yarısında yaklaşık yüzde 1,5 oranında arttığını, bu oranın geçen yılki yüzde 2,5’lik artışın altında kaldığını belirtirken, “Büyümedeki yavaşlama, büyük ölçüde tüketici harcamalarındaki yavaşlamayı yansıtıyor” dedi. Konut sektörünün zayıf kalmaya devam ettiğini aktaran Powell, işletmelerin ekipman ve maddi olmayan varlıklara yaptıkları yatırımların geçen yılın hızına göre biraz toparlandığını ifade etti. Eylül Bej Kitabı’nda belirtilen rapora göre, işletmelerin belirsizliklerin beklentilerini olumsuz etkilediğini dile getiren Powell, tüketici ve işletme güveni ölçümlerinin yılın ilkbaharında büyük bir düşüş yaşadığını ve o zamandan beri artış gösterse de yılbaşına göre hala düşük olduğunu kaydetti.
İSTİHDAM VE İŞ GÜCÜ PİYASASI
İş gücü piyasasında, hem istihdam arzında hem de talebinde belirgin bir yavaşlama gözlemlendiğini belirten Powell, bunun alışılmadık bir gelişme olduğunu vurguladı. “Daha az dinamik iş gücü piyasasında, istihdama yönelik aşağı yönlü riskler arttı” ifadesini kullanan Powell, işsizlik oranının ağustos ayında yüzde 4,3’e yükseldiğini ancak geçen yıl boyunca düşük bir seviyede stabil kaldığını aktardı. Son üç ayda işverenlerin aylık bazda yalnızca 29 bin kişiyi istihdam ettiğini belirten Powell, son dönemdeki istihdam yaratma hızının “başa baş noktası” oranının altında seyrettiğini ifade etti.
ENFLASYON HEDEFİ VE SONUÇLAR
Powell, enflasyonun 2022’deki zirvelerinden önemli ölçüde düştüğünü ancak yüzde 2’lik uzun vadeli hedeflerine göre hala yüksek seyrettiğini ifade etti. Gıda ve enerji kategorileri hariç tutulduğunda, çekirdek kişisel tüketim harcama fiyat endeksinin geçen ay yüzde 2,9 arttığını belirten Powell, “Gelen veriler ve anketler, bu fiyat artışlarının daha geniş fiyat baskılarından ziyade büyük ölçüde daha yüksek tarifeleri yansıttığını gösteriyor” dedi. Powell, konut da dahil olmak üzere hizmetlerde enflasyonun yavaşlamaya devam ettiğini ve kısa vadeli enflasyon beklentilerinin tarifelerle ilgili haberler nedeniyle bu yıl boyunca genel olarak yükseldiğini aktardı.
POLİTİKA DUYARLILIĞI VE RİSK DENGESİ
Powell, enflasyona yönelik kısa vadeli risklerin yukarı yönlü, istihdama yönelik risklerin aşağı yönlü olduğunu belirtti. “Bu zorlu bir durum, çift taraflı riskler, risksiz bir yolun olmadığı anlamına gelir” diyerek, agresif bir gevşeme yapmanın sorun çözümlemede etkili olmayabileceğini ifade etti. Kısıtlayıcı politikanın uzun süre sürdürülmesinin iş gücü piyasasını zayıflatabileceğini aktaran Powell, hedeflerin gergin olduğu durumda ikili görevlerinin her iki tarafını dengelemeleri gerektiğini vurguladı. Toplantılarında daha tarafsız bir politika duruşuna yönelme kararını aldıklarını belirten Powell, “Hala orta derecede kısıtlayıcı gördüğüm bu politika durumu, olası ekonomik gelişmelere yanıt vermek için bizi iyi bir konumda bırakıyor” diye ekledi.
BORSA REAKSİYONU
New York borsası, Powell’ın enflasyon ve istihdam ilişkisi üzerine değerlendirmeleri sonrasında düşüşle kapanış yaptı. Kapanış itibarıyla Dow Jones endeksi yüzde 0,19 azalarak 46.292,78 puana geriledi. S&P 500 endeksi yüzde 0,55 azalışla 6.656,96 puana, Nasdaq endeksi ise yüzde 0,95 kayıpla 22.573,47 puana düştü.