ENFLASYON ETKİLERİ KISITLI OLACAK
ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell, tarife kaynaklı enflasyon etkilerinin kısa sürede azalacağını belirterek, “Fiyat seviyesindeki bu tek seferlik artış muhtemelen birkaç çeyreğe yayılacak ve bu dönemde biraz daha yüksek bir enflasyon olarak kendini gösterecektir” dedi. Powell, Rhode Island eyaletinin Providence kentindeki ticaret odasının düzenlediği etkinlikte para politikası üzerine değerlendirmelerde bulundu. Son verilerin ekonomik büyümenin yavaşladığını gösterdiğine dikkat çeken Powell, işsizlik oranının hâlâ düşük olmasına rağmen artış gösterdiğini kaydetti. Yavaşlayan istihdam artışları ve artış gösteren enflasyon hakkında bilgi veren Powell, son aylarda risk dengesinin değiştiğini dile getirerek, bu durumun politika duruşlarını nötre yaklaştırdığını ifade etti. “Büyümedeki yavaşlama, büyük ölçüde tüketici harcamalarındaki yavaşlamayı yansıtıyor.”
TÜKETİCİ HARCAMALARINDA YAVAŞLAMA
Powell, yılın ilk yarısında büyümenin yaklaşık yüzde 1,5 oranında arttığını ve geçen yılki yüzde 2,5’lik büyümenin altında kaldığını belirtti. Bunun tüketici harcamalarındaki yavaşlama ile ilişkili olduğunu söyleyen Powell, konut sektöründeki zayıflığın devam ettiğini, işletmelerin ise ekipman ve maddi olmayan varlıklara yaptığı yatırımların geçen yılı geride bıraktığını vurguladı. Eylül Bej Kitabı’nda yer alan bilgilere atıfta bulunarak, işletmelerin belirsizliklerin beklentilerini olumsuz etkilediğini ifade etti. Tüketici ve işletme güveninin ilkbaharda keskin bir düşüş yaşadığını belirten Powell, o tarihten sonra artış gösterse de yılbaşına göre düşük kaldığını aktardı.
Powell, iş gücü piyasasında hem istihdam arzında hem de talebinde belirgin bir yavaşlama olduğunu aktararak, bu durumun alışılmadık ve zorlayıcı bir durum olduğunu söyledi. Ağustos ayında işsizlik oranının yüzde 4,3’e yükseldiğini ancak geçen yıl boyunca istikrarlı bir seviyede kaldığını belirtti. İstihdamdaki artışların yaz aylarında belirgin bir şekilde yavaşladığına dikkat çeken Powell, başka bazı iş gücü göstergelerinin genel olarak istikrarlı seyrettiğini aktardı.
ENFLASYON BEKLENTİLERİ VE RİSKLER
Powell, enflasyonun 2022’deki zirvelerinden önemli ölçüde geri çekildiğini belirterek, ancak hâlâ yüzde 2’lik uzun vadeli hedeflerinin biraz üzerinde olduğunu ifade etti. Gıda ve enerji fiyatları hariç tutulduğunda, çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksinin geçen ay yüzde 2,9 arttığını aktararak, bu artışın bir önceki yılın aynı dönemine göre daha yüksek olduğunu vurguladı. Powell, “Gelen veriler ve anketler, bu fiyat artışlarının daha geniş fiyat baskılarından ziyade büyük ölçüde daha yüksek tarifeleri yansıttığını gösteriyor” ifadelerini kullandı. Kısa vadeli enflasyon beklentilerinin tarifelerle ilgili haberler yüzünden yükseldiğini belirten Powell, bununla birlikte uzun vadeli beklentilerin yüzde 2 enflasyon hedefi ile tutarlı kalmaya devam ettiğini aktardı.
TARİFE ETKİLERİ VE EKONOMİK BELİRSİZLİK
Powell, ticaret, göç, maliye ve düzenleyici politikalardaki önemli değişikliklerin ekonomik etkilerinin henüz gözlemlenmediğine dikkat çekerek, “Makuldür ki, tarifelerin enflasyon üzerindeki etkileri kısa ömürlü olacaktır” dedi. Tarife artışlarının tedarik zincirlerine yansımasının zaman alacağını belirten Powell, “Sonuç olarak, fiyat seviyesindeki bu tek seferlik artış muhtemelen birkaç çeyreğe yayılacak ve bu dönemde biraz daha yüksek bir enflasyon olarak ortaya çıkacaktır” ifadelerini kullandı. Ayrıca, enflasyonun seyrindeki belirsizliklerin yüksek kalmaya devam ettiğine değinen Powell, “Daha yüksek ve daha kalıcı bir enflasyon riskini dikkatlice değerlendirip yöneteceğiz” değerlendirmesini yaptı.
POLİTİKA DENGESİ VE KÜRESEL RİSKLER
Powell, enflasyon risklerinin yukarı yönlü, istihdam risklerinin ise aşağı yönlü olduğunu söyleyerek, “Bu zor bir durum, çift taraflı riskler, risksiz bir yolun olmadığı anlamına geliyor” dedi. Kısıtlayıcı politikanın uzun süre sürdürülmesi halinde iş gücü piyasasının gereksiz yere zayıflayabileceğinin altını çizen Powell, son toplantılarında daha tarafsız bir politika duruşuna doğru bir adım atıldığını belirtti. Federal fon oranı hedef aralığını düşürerek yüzde 4 ile 4,25’e indirmelerinin uygun olduğunu vurguladı. Powell, hala orta derecede kısıtlayıcı gördüğü politika duruşunun olası ekonomik gelişmelere yanıt vermek için iyi bir pozisyonda olduğunu aktardı.
NEW YORK BORSA REAKSİYONU
New York borsası, Powell’ın enflasyon ve istihdama yönelik riskler konusunda zorlu bir durumla karşı karşıya olduklarını yinelemesi sonrasında günü kayıpla kapattı. Kapanışta Dow Jones endeksi yüzde 0,19 azalarak 46.292,78 puana, S&P 500 endeksi yüzde 0,55 azalışla 6.656,96 puana, Nasdaq endeksi ise yüzde 0,95 kayıpla 22.573,47 puana geriledi.