ENFLASYON ETKİLERİ KISA SÜREDE GİDERİLEBİLİR
ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell, tarife kaynaklı enflasyon etkilerinin pek uzun sürmeyeceğini ifade ederek, “Fiyat seviyesindeki bu tek seferlik artış muhtemelen birkaç çeyreğe yayılacak ve bu dönemde biraz daha yüksek bir enflasyon olarak ortaya çıkacak” dedi. Powell, Rhode Island’ın Providence kentinde düzenlenen ticaret odası etkinliğinde konuştu ve para politikası konusundaki değerlendirmelerini paylaştı. Son verilerin ekonomik büyümenin yavaşladığını gösterdiğini dile getiren Powell, işsizlik oranının hala düşük kalmasına rağmen geçen dönem artış gösterdiğini belirtti. Ayrıca istihdam artışlarının yavaşladığına ve istihdama yönelik aşağı yönlü risklerin çoğaldığına dikkat çekti. Enflasyonun son haftalarda hızlandığını ve hâlâ bir miktar yüksek olduğunu da aktardı.
BÜYÜME HIZI YAVAŞLIYOR
Powell, büyümenin bu yılın ilk yarısında yaklaşık yüzde 1,5 oranında arttığını ve geçen yılki yüzde 2,5’lik büyümenin altında kaldığını belirterek, “Büyümedeki yavaşlama, büyük ölçüde tüketici harcamalarındaki yavaşlamayı yansıtıyor. Konut sektöründeki faaliyetler zayıf kalmaya devam ederken, işletmelerin ekipman ve maddi olmayan varlıklara yaptığı yatırımlar geçen yılın hızında toparlandı” dedi. Eylül Bej Kitabı’ndaki verilere göre, işletmeler belirsizliğin beklentilerini olumsuz etkilediğini söylemeye devam ediyor. Tüketici ve işletme güveni ölçümleri ilkbaharda keskin bir düşüş yaşadı, sonrasında artış gösterdiyse de yılbaşına göre hâlâ düşük kalmayı sürdürüyor.
İSTİHDAMDA YAVAŞLAMA GÖRÜLÜYOR
İş gücü piyasasında, hem istihdam arzında hem de talebinde belirgin bir yavaşlama yaşandığını ifade eden Powell, bunun alışılmadık ve zorlu bir gelişme olduğunu vurguladı. “Daha az dinamik bir iş gücü piyasasında, istihdama yönelik aşağı yönlü riskler arttı” diye ekledi. Ağustos ayında işsizlik oranının yüzde 4,3’e yükseldiğini ancak geçen yıl boyunca düşük bir seviyede genellikle istikrarlı kaldığını belirtti. İşverenlerin son üç ayda aylık bazda ortalama sadece 29 bin kişi istihdam ettiğini ve bu durumun bordrolu işlerdeki artışların yaz aylarında keskin bir şekilde yavaşladığını gösterdiğini aktardı. Son dönemdeki istihdam yaratma hızının, işsizlik oranını sabit tutmak için gereken düzeyinin altında seyrettiğini belirtti.
ENFLASYON BEKLENTİLERİ VE RİSKLER
Powell, enflasyonun 2022’deki zirvelerinden önemli ölçüde gerilediğini ancak hâlâ yüzde 2’lik uzun vadeli hedeflere göre bir miktar yüksek seyrettiğini ifade etti. Gıda ve enerji kategorileri hariç tutulduğunda, çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksinin geçen ay yüzde 2,9 arttığına işaret etti. Geçen yıl düşüş gösteren mal fiyatlarının enflasyondaki artışa öncülük ettiğini belirten Powell, “Gelen veriler ve anketler, bu fiyat artışlarının daha geniş fiyat baskılarından ziyade büyük ölçüde daha yüksek tarifeleri yansıttığını gösteriyor” dedi. Konut dahil olmak üzere hizmetlerde enflasyonun yavaşlamaya devam ettiğini aktardı.
TARİFE ETKİLERİNİN KISITLI OLDUĞU BELİRTİLİYOR
Powell, ticaret ve düzenleyici politikalardaki önemli değişikliklerin ekonomik etkilerinin henüz görülmediğini belirterek, “Makul temel senaryo, tarifelerin enflasyon üzerindeki etkilerinin nispeten kısa ömürlü olacağıdır” dedi. Tarife artışlarının tedarik zincirlerine yansımasının zaman alabileceğine dikkat çeken Powell, “Sonuç olarak, fiyat seviyesindeki bu tek seferlik artış muhtemelen birkaç çeyreğe yayılacak ve bu dönemde biraz daha yüksek bir enflasyon olarak kendini gösterecektir” ifadelerini kullandı. Ancak enflasyonun seyri konusundaki belirsizliğin yüksek kalmaya devam ettiğini ve bu durumu dikkatlice değerlendireceklerini ekledi.
POLİTİKA DURUŞU ÜZERİNE DEĞERLENDİRMELER
Powell, enflasyona yönelik kısa vadeli risklerin yukarı yönlü, istihdama yönelik risklerin ise aşağı yönlü olduğuna dikkat çekerek, “Bu zorlu bir durum, çift taraflı riskler, risksiz bir yolun olmadığı anlamına gelir” dedi. Çok agresif bir gevşeme yapmanın, enflasyon sorununu çözmenin önünü kapatabileceğinden ve kısıtlayıcı politikayı uzun süre sürdürebilmenin iş gücü piyasasını zayıflatabileceğinden bahsetti. Ayrıca, hedeflerin bu kadar gergin olduğu durumlarda, ikili görevlerinin her iki tarafını dengelemeleri gerektiğini belirterek, son toplantılarında daha tarafsız bir politika duruşuna geçmenin, federal fon oranı hedef aralığını 25 baz puan düşürerek yüzde 4 ila yüzde 4,25’e indirmenin uygun olduğuna karar verdiklerini anlattı.
NEW YORK BORSA PİYASASINDA DÜŞÜŞ YAŞANIYOR
Powell’ın açıklamaları sonrasında New York borsası, enflasyon ve istihdama yönelik riskler nedeniyle zor bir durumda olduklarını belirtmesinin ardından düşüşle kapandı. Kapanışta Dow Jones endeksi yüzde 0,19 azalarak 46.292,78 puana geriledi. S&P 500 endeksi yüzde 0,55 azalışla 6.656,96 puana inerek, Nasdaq endeksi ise yüzde 0,95 kayıpla 22.573,47 puana düştü.