ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, ülke genelinde kuduz vakalarının artış gösterdiğini bildirdi. Temmuz ile Ağustos ayları arasında, ajansa kuduz ile ilgili yapılan başvurular geçen yılın aynı dönemine göre %17 oranında arttı. Bu süreçte, en az sekiz eyalet sağlık departmanından, kuduz için maruz kalma sonrası profilaksi (PEP) uygulamalarında artış ve uygulama hatalarına dair raporlar alındı.
KUDUZ VAKALARINDA ARTIŞ
Bu yaz, Kuzey Carolina’da bir mobil hayvanat bahçesinin neden olduğu kitlesel bir maruz kalma olayı yaşandı. Bu etkinlikte, yaklaşık 300 kişi kuduz olan yavru keçilerle temas etti. Eyalet sağlık departmanı, 213 kişi için maruz kalma sonrası profilaksi önermiştir. CDC, Temmuz ayından bu yana, ABD’deki birçok bölgeden, bilinen kuduz taşıyıcıları veya nadiren kuduz vakası görülen hayvanlarla ilgili insan maruz kalmalarında yerel artışlar rapor edildiğini belirtti.
KUDUZUN CİDDİYETİ
Kuduz, neredeyse %100 ölümcül olan bir zoonotik viral hastalıktır; ancak, belirtiler başlamadan önce uygun şekilde PEP uygulanması durumunda önlenebilir. ABD’de her yıl yaklaşık 100,000 kişi kuduz PEP tedavisi almaktadır. Bu tedavi, enfekte bir hayvandan ısırılma veya çizilme durumunda yara bakımı ile başlar, ardından potansiyel enfeksiyonla mücadele etmek için insan kuduz immünoglobulini uygulanır.
PEP UYGULAMALARI
Kuduz aşıları, ilk medikal ziyarette yapılmakta olup, genellikle ilk dozdan sonra üçüncü, yedinci ve on dördüncü günlerde ek dozlar uygulanmaktadır. Daha önce kuduz aşısı olmuş kişiler için PEP, üç gün arayla iki dozdan oluşmaktadır. Eski yöntemlerde, kuduzdan maruz kalan kişiler 30’a kadar acı verici aşı iğnesi alıyordu; günümüzde ise yetişkinler omuz kasına, çocuklar ise uyluk bölgesine aşı olabilmektedir.
AŞI KULLANIMINDA ARTIŞ
CDC, bu yıl kuduz aşıları ve immünoglobulin kullanımında büyük bir artış yaşandığını bildirdi. 2 Eylül itibarıyla haftalık eczane verilerine göre, ABD’de ruhsatlı iki kuduz aşısının ve iki kuduz immünoglobulinin kullanımı sırasıyla %33 ve %76 oranında arttı. CDC, “Yeterli aşı bulunmasına rağmen, PEP uygulamalarının doğru yapılması önemlidir” dedi.
KUDUZ MARUZ KALMA RİSKİ
Kuduz, merkezi sinir sistemini etkileyerek ciddi beyin hastalıklarına ve ölüme yol açabilir. Belirtiler, baş ağrısı, bulantı ve boğaz ağrısı ile başlayıp, halüsinasyonlar, delüzyonlar, kafa karışıklığı, felç ve komaya kadar ilerleyebilir. Eğer yaban hayatla veya hasta bir hayvanla temas ettiyseniz, yaralarınızı hemen su ve sabunla yıkayın ve bir sağlık profesyoneli ile iletişime geçin.
DÜNYA GENELİNDE KUDUZ
Kuduz, dünya genelinde, evcil köpeklerin yılda yaklaşık 70,000 insan ölümüne neden olduğu tahmin edilmektedir. ABD’de, kuduzun yaygın olarak önlenmesi nedeniyle kuduzlu köpek vakaları nadirdir. Ancak, yurtdışında seyahat ederken kuduz riski artmaktadır. Kuduzdan korunmak için köpeklerin aşılarının güncel tutulması ve yaban hayattan uzak durulması önerilmektedir.