Normal şartlarda bahşiş, müşterinin tercihine bağlı olarak verilen bir ücrettir. Ancak bazı restoranlar, artık hesaba otomatik olarak yüzde 10 ila 20 arasında değişen bahşiş eklemeye başlamıştır. Bu durum, müşterinin rızası olmadan ekstra ücret alınması nedeniyle tüketici haklarını ihlal ediyor.
BAHŞİŞ ÜCRETİ YASAL MI?
Tüketiciler, bahşiş ücretini ödemek zorunda mı? Tüketici Konfederasyonu (TÜKONFED) Başkan Vekili Avukat İbrahim Güllü, müşterinin zorunlu bahşiş ödemek zorunda olmadığını söylüyor. “Tüketici, sipariş ettiği yemek dışında ek bir ücret ödemek zorunda değildir” diyor. Ayrıca, menüde veya girişte yazsa bile, yasal olarak bu ücret geçerli değildir. Sipariş edilmeden getirilen ürünler için de ödeme talep edilemez. Tüketicinin, adisyonunda bu tür bir ücret gördüğünde itiraz etme ve ödememe hakkı bulunuyor.
KUVER ÜCRETİ YASAL MI?
Tüketici Kanunu’nun 6502 sayılı 6. ve 7. maddelerine göre, işletmeler bir ürün veya hizmet satın alınması esnasında başka bir ürün veya hizmeti şart koşamaz. “Sipariş edilmeyen ürün veya hizmet için ücret talep edilemez” ifadesini kullanıyor. Tüketicinin sessiz kalması, bu ücretin kabul edildiği anlamına gelmiyor. Restoran, sipariş edilmeyen ek hizmetler için ücret almak istiyorsa bunu önceden açıkça belirtmek zorundadır. Vergi Usul Kanunu’na göre tüm fiyatların KDV dahil tek bir tutar olarak belirtilmesi gerektiği belirtiliyor. İşletmeler, keyfi olarak yüzde 10 veya yüzde 20 oranında ekstra ücret talep edemez.
KAYBEDİLEN ÜCRET GERİ ALINABİLİR Mİ?
Zorunlu bahşiş ödemesi yapıldıysa geri alınabilir mi? Tüketiciler, zorunlu olarak ödedikleri bahşiş veya kuver ücretini geri almak için Tüketici Hakem Heyeti’ne başvurabilir. “Tüketici, fiş veya faturasıyla internet üzerinden başvuru yapabilir” deniyor. Hakem heyeti, başvuruyu inceleyerek ücretin ticari faiziyle geri iadesine karar verebilir. Tüketici Hakem Heyeti kararları mahkeme kararı hükmündedir ve ücretsizdir.
TÜKETİCİ NEREYE ŞİKAYET EDEBİLİR?
Haksız ek ücret talebiyle karşılaşan tüketiciler, Alo 175 Tüketici Danışma Hattı, Ticaret Bakanlığı ve CİMER üzerinden şikayetlerini iletebilir. “Faturasına zorunlu bahşiş eklenen tüketiciler, fiş veya faturalarıyla birlikte Tüketici Hakem Heyeti’ne başvurabilir” şeklinde bilgi veriliyor. Ticari etik kurallarına aykırı işletmeler, denetime tabi tutulabilir ve cezai işlem uygulanabilir.
ETİK DIŞI UYGULAMALAR
TÜKONFED Başkan Vekili İbrahim Güllü, bu uygulamaların etik dışı ve tüketiciye saygısızlık olduğunu ifade ederek, “Bu tür fırsatçı işletmeler, uzun vadede müşteri kaybedecek ve zarar edeceklerdir” diyor. “Tüketiciler, bu uygulamalara karşı bilinçli olmalı ve haklarını aramalıdır” şeklinde bir çağrıda bulunuyor. Restoranlar tarafından yapılan bu ek ücretlendirmelerin, uzun vadede müşteri kaybına neden olabileceği belirtiliyor.