Her yıl binlerce Rohingya, yani Arakanlı Müslüman, Bangladeş ve Myanmar’dan Malezya veya Endonezya’ya ulaşmak için tehlikeli deniz yolculuklarına çıkıyor. Birleşmiş Milletler’e göre bu rota, deniz yolculukları arasında en yüksek ölüm oranına sahip. Geçen yıl yaklaşık 6 bin 500 Rohingya bu yolu kullandı; bunlardan yaklaşık 900’ü denizde kayboldu veya öldü. Bu yılın ilk altı ayında ölü veya kayıp olarak bildirilenlerin sayısı 820’ye ulaştı.
Ölüm Oranları Artıyor
Haziran sonu itibarıyla yaklaşık 5 bin 700 kişinin denize açıldığı tahmin ediliyor. Bu rakam, yılın ilk yarısında 2025’in tamamındaki yolcu sayısına yaklaşmış durumda. Ancak bu yolculuklara çıkanların hepsi kendi isteğiyle teknelere binmiyor. 15 yaşındaki Jani Alom, bu duruma örnek gösterilebilir. Alom, ailesiyle birlikte yaklaşık 10 yıldır Bangladeş’teki Cox’s Bazar mülteci kamplarında yaşıyordu. Bir akşam okuldan dönerken kaçırıldı.
Fidyeye Rağmen Dönüş Olmadı
Babası Abdul Nur, oğlunu kaçıranların talep ettiği yaklaşık 2 bin 800 dolarlık fidyeyi ödemek için akrabalarından ve komşularından para topladı. Ancak Jani eve dönmedi. Nur, oğlu Jani’den son haberini haziran ayının başında aldı. Panik içindeki çocuk, “Baba, beni Malezya’ya giden bir tekneye bindirecekler,” dedi. Ardından telefonu alan bir kişi, “Oğlun burada satıldı ve Malezya’ya gönderilecek,” şeklinde bilgi verdi. Baba, oğlunun bir daha haber alamadığını belirtti.
Kayıp Tekneler ve Cansız Bedeni Bulunanlar
Nur, oğlunun haziran sonunda Myanmar’dan ayrılan ve temmuzda kaybolan iki tekneden birinde olduğunu düşünüyor. BM’nin açıklamasına göre, teknelerden birinde yaklaşık 250, diğerinde ise 280 kişi bulunuyordu. İlk tekne hareket ettikten kısa süre sonra bağlantı kayboldu. İkinci teknenin ise yaklaşık bir hafta sonra battığı tahmin ediliyor. İlk tekne sadece 12 saat içinde alabora oldu; ikinci tekne ise yaklaşık dokuz gün denizde kaldıktan sonra 8 Temmuz’da battı. Myanmar kıyılarında teknelerde bulunduğu düşünülen bazı kişilerin cansız bedenlerine ulaşıldı.
Tehlikeli Seyahatler ve İnsan Kaçakçılığı
BM Mülteciler Yüksek Komiserliği’ne göre, Bengal Körfezi ve Andaman Denizi üzerinden yapılan bu yolculuk, dünyadaki en yüksek ölüm oranına sahip deniz rotası. Yaklaşık her yedi kişiden biri yolculuğu tamamlayamıyor. Ancak gerçek bilanço çok daha ağır olabilir. Çünkü birçok tekne yolculuğu resmi makamların bilgisi dışında gerçekleşiyor. Son dönemde Cox’s Bazar kamplarında kaçırılma vakaları ciddi şekilde arttı. Silahlı gruplar, kamplarda yaşayan kişileri kaçırarak ailelerinden fidye talep ediyor.
Rohingya Topluluğunun Durumu
Rohingyalar, Myanmar’ın Arakan eyaletinden gelen Müslüman bir azınlık grubudur. On yıllardır baskı ve şiddete maruz kalan bu topluluğa yönelik Myanmar’daki uygulamalar, ABD tarafından “soykırım” olarak tanımlanıyor. 2017’de yüz binlerce Rohingya, Myanmar’daki şiddetten kaçarak Bangladeş’e sığındı. Bugün Cox’s Bazar bölgesindeki kamplarda bir milyondan fazla Rohingya yaşıyor. Ancak geçici sığınak olarak kurulan kamplardaki koşullar yıllar içinde giderek ağırlaştı.