SİBİRYA’NIN GÜCÜ 2 PROJESİNDEKİ KRİTİK GELİŞMELER
Rusya ile Çin arasında uzun yıllar süren müzakerelerin ardından Sibirya’nın Gücü 2 doğalgaz boru hattı projesinde önemli bir adım atıldı. Rus enerji şirketi Gazprom, Çin Ulusal Petrol Şirketi (CNPC) ile yasal bağlayıcılığı olan bir mutabakat zaptı imzaladı. Gazprom CEO’su Alexey Miller, Pekin’de düzenlediği basın toplantısında, boru hattı üzerinden yıllık 50 milyar metreküp doğalgaz sevkiyatı gerçekleştireceklerini ve bu anlaşmanın 30 yıllık bir süreyi kapsadığını ifade etti. Ayrıca, bu doğalgazın fiyatının Avrupa’daki alıcılara göre daha düşük olacağını da belirtti. Şirketin, diğer güzergahlar üzerinden de teslimatları artırmayı planladığı öğrenildi. Bu gelişme, Kremlin için önemli bir siyasi zafer olarak değerlendiriliyor.
POTANSİYELİ ARTTIRAN İŞ BİRLİĞİ İFADELERİ
Çin tarafı, Miller’in açıklamalarını henüz onaylamadı. Ülkenin devlet ajansı Xinhua, iki ülke arasındaki ikili görüşmelere yönelik olarak, enerji de dahil olmak üzere 20’den fazla iş birliği anlaşmasının imzalandığını duyurdu. Mega proje etrafındaki müzakereler bir süredir durmuşken, Rusya’nın Ukrayna işgali sonrasında Avrupa’ya olan doğalgaz sevkiyatlarındaki düşüşü telafi etmek amacıyla projeyi ilerletmeye istekli olduğu belirtiliyor. Avrupa Birliği ise 2027 yılı itibarıyla Rus enerji ürünlerine tamamen yasak getirmeyi değerlendiriyor. Öte yandan, Çin’in talep artışının yavaşlaması ve fazla bağımlılıktan kaçınma isteği nedeniyle temkinli bir yaklaşım benimsediği görülüyor. Bu projenin ilerlemesi, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin için diplomatik bir başarı olarak öne çıkacak. Aynı zamanda 2022’den itibaren gelişen güçlü ilişkilerin de bir simgesi olacak. Bu süreç, Şanghay İşbirliği Örgütü güvenlik bloğunun toplantıları ile megaproje etrafındaki gelişmelerin iç içe geçtiği bir döneme denk geliyor.
KİLİT SORULAR VE BELIRSIZLIK
Miller’in beyanları bazı önemli soruları ise açık bırakıyor. Fiyat müzakerelerinin tamamlanmadığı gibi, Çin’in boru hattından esnek miktarlarda doğalgaz alıp alamayacağı ya da tam kapasite almak zorunda olup olmadığı hâlâ belirsiz. Ayrıca inşaatın ne zaman başlayacağı ve teslimatların hangi tarihte başlayacağı hakkında detaylar verilmediği gibi, finansman konusundaki bilgiler de paylaşılmadı. Miller, Rus haber ajanslarına yaptığı açıklamada, “Sibirya’nın Gücü 2 ve Soyuz-Vostok doğalgaz boru hattının inşası, Moğolistan üzerinden transit bağlantı ve Çin’deki gaz sevkiyat kapasitesi ile birlikte dünyanın en büyük, en kapsamlı ve en sermaye yoğun gaz projesi olacak” ifadelerini kullandı. Raporlara göre, Gazprom mevcut Sibirya hattı üzerinden Çin’e yapılan gaz akışını yılda 6 milyar metreküp artırmayı da kabul etti. Şu anki yıllık kapasite ise 38 milyar metreküp olarak biliniyor. Gelecek Uzak Doğu hattı üzerinden 2027’de başlaması planlanan sevkiyatların başlangıçta öngörülen 10 milyar metreküpten daha fazla olması bekleniyor.