KRİTİK EŞİK AŞILDI
Rusya ve Çin arasında uzun süredir müzakere edilen Sibirya’nın Gücü 2 doğalgaz boru hattı projesinde önemli bir adım atıldı. Rus enerji şirketi Gazprom, Çin Ulusal Petrol Şirketi (CNPC) ile yasal olarak bağlayıcı bir mutabakat zaptı imzaladığını açıkladı. Gazprom CEO’su Alexey Miller, Pekin’de düzenlediği basın toplantısında, boru hattı üzerinden Çin’e yılda 50 milyar metreküp doğalgaz sevkiyatı yapacaklarını ve bu anlaşmanın 30 yıllık süreci kapsadığını ifade etti. Miller, bu gazın fiyatının Avrupa’daki müşterilere göre daha düşük olacağını da belirtti. Şirket ayrıca diğer güzergahlar üzerinden de teslimatları artırmayı planlıyor. Kremlin açısında bu gelişme, önemli bir siyasi başarı olarak nitelendiriliyor.
İŞ BİRLİĞİ ANLAŞMALARI
Miller’in açıklamaları Pekin’den doğrulanmadı. Çin’in devlet ajansı Xinhua, iki ülke arasındaki ikili görüşmelerle ilgili haberinde boru hattından özel olarak bahsetmese de enerji alanı dahil 20’den fazla iş birliği anlaşmasının imzalandığını bildirdi. Mega projenin görüşmeleri uzun bir süre duraklamıştı. Rusya, Ukrayna işgali sonrası Avrupa’ya yapılan sevkiyatların azalmasını telafi etmek adına projeyi ilerletme konusunda istekli; buna karşılık Avrupa Birliği, 2027 sonuna kadar Rus enerji ürünlerine tamamen yasak getirme yolunda adımlar atmayı değerlendiriyor. Öte yandan, Çin talep artışının yavaşlaması ve tek tedarikçiye aşırı bağımlılıktan kaçınmak amacıyla temkinli bir yaklaşım sergiliyor.
ÖNEMLİ SORULAR CEVAPSIZ KALIYOR
Miller’in açıklamaları, önemli bazı soruları yanıtsız bırakıyor. Fiyat müzakereleri tamamlanmamışken, Çin’in boru hattından esnek miktarlarda gaz alıp alamayacağı ya da tam kapasite almak zorunda olup olmadığı belirsizliğini koruyor. İnşaatın ne zaman başlayacağı ve teslimatların hangi tarihte gerçekleşeceği ise açıklanmadı; finansal detaylar da paylaşılmadı. Miller, Rus haber ajanslarına “Sibirya’nın Gücü 2 ve Soyuz-Vostok doğalgaz boru hattının inşası, Moğolistan üzerinden transit bağlantı ve Çin’deki gaz sevkiyat kapasitesi ile birlikte dünyanın en büyük, en kapsamlı ve en sermaye yoğun gaz projesi olacak” şeklinde değerlendirmede bulundu. Raporlara göre, Gazprom, mevcut Power of Siberia hattı üzerinden Çin’e yapılan doğalgaz akışını yılda 6 milyar metreküp artırmayı kabul etti. Mevcut yıllık kapasite ise 38 milyar metreküp seviyesinde bulunuyor. Gelecekte Uzak Doğu hattı üzerinden 2027’de başlaması planlanan sevkiyatların da başlangıçtaki 10 milyar metreküpten fazla olması öngörülüyor.