Moskova’da, Rusya-1 devlet televizyonu sunucusu Elizaveta Dorokhina, izleyicilere “Adaylar stüdyomuza gelmedi, o yüzden şimdi hoşça kalın,” diyerek veda etti. Stüdyoda her iki tarafında üç boş kürsü görünüyordu. Ryazan şehrinde, Rusya’nın başkenti Moskova’nın 122 mil güneydoğusunda, önümüzdeki seçimler öncesinde düzenlenen televizyon tartışmasına katılmayan altı kayıtlı adayın da bulunmadığı bildirildi. Rusya, Ukrayna’ya yönelik tam ölçekli işgalinin ardından düzenlenen ilk parlamento seçimlerini gerçekleştiriyor.
SEÇİM SÜRECİ
Seçimlerde, Rus parlamentosunun alt kanadı olan Devlet Duması için 450 üye seçilecek. Boş stüdyo, Rusya’nın demokrasi ritüelini sergileme çabasını gözler önüne seriyor: adaylar, tartışmalar, seçim özgürlüğü. Başkan Vladimir Putin’in Rusya’sında istikrar ve yasal süreçlerin imajını sunmak temel bir ilke haline geldi. Oy verme işlemi, Cuma günü başlayarak üç gün sürecek. Putin’i destekleyen ve 20 yıldır Rusya’nın iç politikasında hakim olan Birleşik Rusya partisinin, çoğunluğu kazanması bekleniyor. Seçimlerde, Rusya’nın kontrolündeki Ukrayna bölgeleri de yer alıyor; Kırım, Donetsk, Luhansk, Herson ve Zaporijya.
MUHALEFETİ BASKILAMA
Rusya’nın tek kayıtlı anti-savaş partisi Yabloko, geçen ay Yüksek Mahkeme tarafından yasaklanmadan önce tartışmalara katılmasına izin verilmişti. Yabloko’nun kurucu ortağı ve tanınmış liberal siyasetçi Grigory Yavlinsky, Kremlin’in partinin çekirdek mesajına olan destekle şaşırdığını belirtti. Putin, seçimlerde doğrudan yer almasa da, 20 yılı aşkın süredir Rusya’nın lideri olarak politikalar üzerinde büyük bir etkiye sahip. Moskova merkezli siyasi analist Andrei Kolesnikov, Rus siyasi sisteminin katı ve kişisel bir rejim olduğunu, seçimlerin ise belirli bir politikayı önceden belirleme amacı güttüğünü vurguladı.
SOSYAL GERİLİM
Seçimler, Rusya’da artan sosyal gerilimlerin gölgesinde gerçekleşiyor. Kremlin, Ukrayna’daki savaşı sürdürebilmek için sürekli bir propaganda yürütüyor. Kyiv’in Rus topraklarına düzenlediği insansız hava aracı saldırıları, Moskova’nın “özel askeri operasyon” olarak adlandırdığı durumun sonuçlarının sıradan Ruslardan uzak olmadığını ortaya koydu. Saldırılar, hayat kaybına ve yaralanmalara yol açarken, en önemlisi Rusya’nın en büyük çevrimiçi perakendecilerine yönelik saldırılar, savaş dönemindeki ekonomiyi daha da zorlaştırmış durumda.
SEÇMEN GÖRÜŞLERİ
Seçimler öncesinde Moskova’daki seçmenler arasında soğuk bir Eylül gününde ruh hali endişeliydi. Raisa, seçmenlerden biri olarak “değerli insanların” seçilmesini istediğini ve “basit insanların” ihtiyaçlarını düşünen adayları tercih ettiğini ifade etti. 73 yaşındaki Marina Alexandrovna ise kime oy vereceğine karar vermediğini ancak “her zaman oy kullandığını” belirtti. Moskova’daki yetkililer, kağıt oy pusulası yerine çevrimiçi veya elektronik oylama terminalinde oy kullananlara ödül puanları verme teşvikleri sundu. Ancak, muhalifler, Kremlin’in elektronik oylama sisteminin şeffaf olmadığını savunuyor.
YABLOKO'NUN YASAKLANMASI
Yabloko, seçimlerde kayıtlı olduğu günlerde, Kremlin yanlısı bir milliyetçi parti tarafından açılan dava sonucunda listeden çıkarıldı. Parti liderliği, bu hareketin siyasi bir motivasyona dayandığını savunuyor. Moskova’daki parti merkezi önünde, Rusya’nın tam ölçekli işgalinin üzerinden geçen günleri gösteren bir sayaç bulunuyor. Kremlin’in Yabloko’yu seçimlerde stand açmasına izin vermesi, siyasi bir deney olarak nitelendirildi. Yavlinsky, Kremlin’in Yabloko’nun güçlü destek alacağını beklemediğini ifade etti ve Rusya’da henüz demokratik bir sistemin kurulamadığını vurguladı.
GELECEK UMUTLARI
Yavlinsky, seçimlerde sürpriz beklemediğini ancak Rusya’nın acil diplomatik müzakerelere başlamasını umduğunu belirtti. Moskova’nın Avrupa, Ukrayna ve ABD ile ortak bir dil bulması gerektiğini, aksi takdirde nükleer savaş riskinin artabileceğini söyledi. Seçimlerin, Putin’in savaş zamanındaki yetkisini pekiştirmek için kullanılacağı öngörülüyor. Moskova sokaklarında bazıları ise gelecekte daha parlak günlerin olacağını umuyor. 63 yaşındaki Oleg, “Sıradan insanlar için bir istikrarın ortaya çıkmasını umuyorum,” dedi.