Rusya’daki sıkı kontrol altındaki parlamento seçimlerinde sandıklar kapandı. Başkan Vladimir Putin, bir kez daha iç politikadaki hâkimiyetini pekiştirmeye hazırlanıyor. Güvenilir bir muhalefet olmadan, soru artık sadece Birleşik Rusya partisinin, Putin’i destekleyen partinin ne kadar oy alacağı; ancak katılım, Ukrayna’daki savaşa olan desteği gösteren bir belirteç olabilir. 2021 yılında yapılan son parlamento seçimlerinde Birleşik Rusya, Duma’daki 450 koltuktan 324’ünü kazanmıştı. Putin, 2008 ile 2012 yılları arasında partinin liderliğini yapmış olsa da, şu anda parti üyesi değil. Halihazırda görevde olan başkan olarak, bu seçimde oy pusulasında yer almadı ve 2030 yılına kadar yeniden seçime girmeyecek.
SEÇİMLERDE MUHALAFETİN DURUMU
Rusya’da anlamlı bir muhalefet neredeyse yok; eleştirmenler ya yasaklı, hapiste ya da yurtdışında sürgünde. Bağımsız insan hakları gözlemcisi OVD-Info’ya göre, şu anda siyasi nedenlerle 2,000’den fazla insan cezaevinde bulunuyor. Rusya’nın tek kayıtlı anti savaş partisi Yabloko, geçen ay Anayasa Mahkemesi tarafından federal parti listesi seçimlerinden men edilmeden önce kısa bir süre katılmasına izin verilmişti. Bazı bireysel Yabloko adayları, partinin ana ulusal listesinin yasaklanmasına rağmen, tek sandalyeli yerel bölgelerde yarışmaya izin aldı. Ancak bu adaylar önemli kısıtlamalar ve baskılarla karşılaştı. Parti liderlerinden ikisi, anti savaş duruşları ve sosyal medya paylaşımlarıyla ilgili suçlamalarla hapiste.
SEÇİM GÖZLEMCİLERİNE YAPILAN MÜDAHALELER
Yabloko, Cumartesi günü bir seçim gözlemcilerinin St. Petersburg’daki bir sandıkta gözaltına alınırken “bayıldığını” açıkladı. Diğer birçok Yabloko gözlemcisinin de farklı yerlerdeki sandıklara girişi engellendi. Seçim sonuçlarının Kremlin tarafından Putin’e daha güçlü bir yetki sağlamak amacıyla kullanılacağı, Rusların Putin’i ve Kremlin’in Ukrayna’daki “özel askeri operasyonunu” desteklediğini göstereceği öngörülüyor. Putin, seçimden önce yaptığı televizyon konuşmasında, sonuçların Rusların ordu etrafında birleştiğini göstereceğini belirtti.
SEÇİM SONUÇLARININ KAMUOYU ÜZERİNDEKİ ETKİSİ
Seçim sonuçları yerine, gözlemcilerin katılım oranını, Rusların savaş ve ülkenin siyasi gidişatı hakkında hissettiklerini anlamak için bir gösterge olarak değerlendirecekleri düşünülüyor. Sandıklar, Rusya’nın 11 zaman diliminde ve yurtdışındaki Rus elçilikleri ve konsolosluklarında üç gün süren oylamanın ardından Pazar günü kapandı. Rusya’nın işgali altındaki Ukrayna bölgelerinde yaşayan insanlardan da oy kullanmaları istendi.
UKRAYNA'NIN TEPKİSİ VE SAVAŞIN ETKİLERİ
Ukrayna, kendi topraklarında yapılan seçimleri “maskara” olarak nitelendirerek reddetti. Seçimler sürerken, Rusya, komşusuna saldırılarını sürdürdü. Kiev’e göre, Moskova seçim döneminde Ukrayna şehirlerine yüzlerce insansız hava aracı ve birkaç füze fırlattı. Ayrı olarak, Kiev, Moskova’ya karşı en büyük saldırılarından birini gerçekleştirdi. 1,500’den fazla insansız hava aracı fırlatılarak, en az iki kişi hayatını kaybetti ve büyük bir petrol rafinerisi hasar gördü.
ELEKTRONİK OYLAMA UYGULAMALARI
2021 seçimlerinde tanıtılan çevrimiçi ve elektronik oylama, bu sefer yaygın olarak kullanıldı ve teşvik edildi. Moskova, sakinlerine kağıt oy pusulası yerine elektronik oylama yapmaları durumunda ödül puanları sunarak teşvikte bulundu. Moskova’daki bazı seçmenler, “arızalar” nedeniyle kağıt oy pusulası verilmediğini ve bunun yerine elektronik terminalle oy kullanmaları için teşvik edildiklerini belirtti. Eleştirmenler, Kremlin’in elektronik oylama uygulamalarının şeffaf olmadığını öne sürerek uzun süredir buna şüpheyle yaklaşıyor. Rus yetkililer ise seçim süreçleriyle ilgili eleştirileri reddederek, seçimlerin yasalara uygun olarak yapıldığını savunuyor. Putin, çevrimiçi oylamayı tercih ederek, Kremlin’in yayınladığı bir videoda çevrimiçi sistemde oyunu kullandığını gösterdi. Moskova’daki elektronik oylama sisteminin Cuma’dan Cumartesi’ye geçişte yaşadığı kesintiler ve arızalar hakkında Rus devlet haber ajansı TASS, Merkez Seçim Komisyonu başkanı Ella Pamfilova’nın “çok büyük ölçekli ve yoğun” bir saldırı nedeniyle olduğunu belirttiğini bildirdi.