Ukrayna’nın Rusya’nın en büyük online perakendecisi Wildberries’e ait depolara düzenlediği saldırılar, yüz milyonlarca dolarlık envanterin kül olmasına yol açarken, ülke genelinde zor durumdaki küçük işletme sahipleri arasında büyük bir öfke dalgası yarattı. Hafta sonu Ukrayna’ya ait insansız hava araçları, Moskova bölgesindeki Elektrostal ve Tambov bölgesindeki Kotovsk’ta bulunan Wildberries dağıtım merkezlerini vurdu. Çarşamba günü erken saatlerde düzenlenen ikinci dalga saldırılarda ise Krasnodar ve Stavropol bölgelerindeki lojistik depoları hedef alınırken, güneybatıdaki Voronej bölgesinde de bir deponun drone saldırısı nedeniyle kapatıldığı bildirildi.
SALDIRILARIN BOYUTU VE HEDEFLERİ
Rusya’nın Amazon benzeri e-ticaret devi Wildberries’i hedef alan bu saldırılar, Moskova’nın Ukrayna savaşını sıradan Rusların hayatına ve geçim kaynaklarına doğrudan müdahale ederek daha da yakınlaştırdı. Saldırılar aynı zamanda Ukrayna’nın, Rusya genelinde benzin istasyonlarında uzun kuyruklar oluşmasına neden olan rafinerilere yönelik uzun menzilli drone saldırılarıyla yürüttüğü ekonomik savaş kampanyasını da yoğunlaştırıyor.
CAN KAYBI KRİZİ BÜYÜYOR
Saldırılar can kayıplarına da yol açtı. Bölge yetkililerine göre Kotovsk’ta yedi, Elektrostal’da ise bir kişi hayatını kaybetti. Krasnodar bölgesi valisi, Rusya’nın güneyindeki son saldırılarda en az bir kişinin daha öldüğünü doğruladı. Kiev yönetimi, Wildberries depolarına yönelik saldırıları üstlendi ve bu tesislerin Ukrayna’daki Rus birliklerine malzeme sağladığı gerekçesiyle askeri hedef olduğunu savundu.
UKRAYNA'DAN ASKERİ HEDEF SAVUNMASI
Cumartesi günü yaptığı açıklamada Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Wildberries’i isim vermeden “büyük lojistik tesislerinin vurulduğunu” ve bu depoların “drone üretimi ile seyir sistemleri için yaptırıma tabi parçaların tedarikinde” kullanıldığını söyledi. Rus hükümeti ise Wildberries’in orduya malzeme sağladığı iddialarını reddediyor. Ancak Perşembe günü Wildberries internet sitesinde “askeri malzeme” araması 78 binden fazla sonuç verirken, bunlar arasında vücut zırhı, ilk yardım çantaları ve kumanyalar yer alıyor. Sitede ayrıca FPV gözlükleri ve savaş alanında kullanılabilecek drone ekipmanları da satışa sunuluyor.
KREMLİN'DEN EKONOMİK HASAR İTİRAFI
Kremlin, saldırıların yol açtığı ekonomik hasarı dolaylı yoldan kabul etti. Çarşamba günü grevden etkilenen işletmelere yönelik olası koruma önlemleri hakkında gelen sorulara yanıt veren Kremlin sözcüsü Dmitri Peskov, Wildberries için “durumun gerçekten zor olduğunu ve hem şirketin hem de küçük ve orta ölçekli işletmelerin ciddi kayıplar yaşadığını” ifade etti.
MİLYARLARCA RUBLELİK KAYIP
Saldırıların ekonomik etkisi henüz netleşmiş değil. Ön değerlendirmelere göre Wildberries, depo alanının yüzde 9’unu kaybetti ve bu kapasiteyi geri kazanmanın şirkete 33 milyar rubleye (yaklaşık 421 milyon dolar) mal olabileceği belirtiliyor. Satıcıların mal kayıplarının ise en az 150 milyar rubleye (1,9 milyar dolar) ulaştığı tahmin ediliyor. Kombine drone saldırılarının şirketin toplam lojistik kapasitesinin yaklaşık yüzde 10’unu etkilediği hesaplanıyor.
İŞLETME SAHİPLERİNİN ÇIĞLIĞI
Wildberries’i kullanan Rus girişimciler, saldırıları ve işlerine olan yıkıcı etkiyi sosyal medyada protesto ediyor. Bir moda perakendecisi, işlerinin yaklaşık yüzde 40’ının kül olduğunu belirterek, “En önemlisi biz ve sevdiklerimiz sağ ve salim. Wildberries’in yeni şartları nedeniyle stoğumuzu kendi depomuzdan acilen taşımak zorunda kaldık” dedi. Bir başka video ise Ukrayna hesaplarında viral olurken, malları Wildberries depolarında bulunan bir Rus perakendeci, “Bu ÖMO’nun (özel askeri operasyon) bir an önce bitmesini istiyorum” ifadelerini kullandı.
UKRAYNALI YORUMCULARIN BAKIŞ AÇISI
Ukraynalı yorumcular ise Wildberries şikayetlerinin daha büyük resmi göz ardı ettiğini söylüyor. Onlara göre Ruslar, 2022’de Ukrayna’yı işgal edenin Moskova olduğu ve Kiev’in derin saldırı kampanyasının buna bir yanıt olduğu gerçeğini görmezden geliyor. Ukraynalı sosyal medya fenomeni ve eski yetkili Anton Geraşçenko, Rusların öfkesini Devlet Başkanı Vladimir Putin’e yöneltmesi gerektiğini belirterek, “Wildberries artık sadece giyim ve ev eşyaları satan bir pazar yeri değil. Platformda silah, vücut zırhı, drone bileşenleri satılıyor. Bunların hepsi Ukrayna’ya karşı savaşta kullanılıyor ve bu nedenle bu tür tesisler meşru askeri hedeflerdir” dedi. Muhalefete tahammül edilmeyen ve orduyu eleştirmenin yasak olduğu Rusya’da halkın öfkesini Putin’e yöneltmesi beklenmese de, Wildberries saldırıları savaşı Ruslar için bambaşka bir boyuta taşımış durumda.