Salman Rushdie’ye 2022’deki bıçaklı saldırının zanlısı Hadi Matar, federal terör suçlamalarından suçlu bulundu ve ömür boyu hapis cezası riskiyle karşı karşıya. Jüri, Matar’ı ulusötesi terör eylemi dahil tüm suçlamalardan suçlu buldu. 28 yaşındaki Matar, New York eyaletinde daha önce aldığı 25 yıllık hapis cezasının yanı sıra federal mahkumiyetle ömür boyu hapis cezasıyla karşı karşıya kaldı. Rushdie, konuşma yapmak üzereyken sahnede 15 kez bıçaklanmış ve ağır yaralanmıştı.
FATWA VE HİZBULLAH BAĞLANTISI
Savcılar, Matar’ın 1989 yılında dönemin İran lideri Ayetullah Ruhullah Humeyni’nin “Şeytan Ayetleri” romanı nedeniyle Rushdie’nin ölümü yönündeki çağrısından etkilendiğini öne sürdü. Savunma avukatı Nathaniel Barone ise hükümetin Matar’ın aklından geçenleri kanıtlayamadığını ileri sürdü. Matar’ın 2021 ve 2022 yıllarında mesajlaşma uygulamalarında fatwa ile ilgili defalarca temas kurduğu, Rushdie’nin İslam’a saldırdığını ve hayatta kalmasının inanca hakaret edenleri cesaretlendirdiğini söylediği ortaya çıktı. Savcılara göre Matar, Hizbullah militan grubunun eski lideri Hasan Nasrallah’ın 2006 tarihli bir yorumuna atıfta bulundu. Matar’ın New Jersey’deki yatak odasında ve bilgisayarında Hizbullah’ı destekleyen fotoğraflar bulundu. ABD’de doğan Matar aynı zamanda Hizbullah’ın merkezi olan Lübnan vatandaşlığına da sahip.
‘ŞEYTAN AYETLERİ’ VE FATWA’NIN YILLARA YAYILAN ETKİSİ
Rushdie, 1981 tarihli “Geceyarısı Çocukları” romanıyla Britanya’nın prestijli Booker Ödülü’nü kazanmıştı. 1988’de yayımlanan “Şeytan Ayetleri” ise bir uçak patlamasından sağ kurtulan iki aktörün hayatlarını ve hayallerini anlatan büyülü gerçekçilik romanıydı. Kitap Britanya’da eleştirel beğeni toplarken, Müslüman dünyasında İslam peygamberi Muhammed hakkında saygısız imalar içerdiği gerekçesiyle protestolara yol açtı. Olaylar sırasında en az 45 kişi hayatını kaybetti, Japon çevirmen bıçaklanarak öldürüldü, İtalyan çevirmen saldırıdan sağ kurtuldu ve Norveçli yayıncı bir silahlı saldırıda yaralanmadan kurtuldu. Müslüman bir ailede doğan Rushdie, rüya sahnesinin sadece bir rüya olduğunu söylese de yıllarca saklanmak zorunda kaldı. İran hükümeti 1998’de Humeyni’nin fetvasından uzaklaştığını açıklasa da fetva hiçbir zaman kaldırılmadı.
SALDIRI ANI VE MAHKEMEDEKİ İFADELER
Matar, mesajlaşmalarda Rushdie’nin evini tespit ettiğini ve halka açık etkinliklerini takip ettiğini, sonunda Ağustos 2022’de New York’taki Chautauqua Enstitüsü’nde yapacağı konuşmayı hedef aldığını yazmıştı. Rushdie tanıtılırken saldırgan sahneye çıktı ve izleyicilerin önünde onu 15 kez bıçakladı. Seyirciler ve diğer konuşmacı Henry Reese Rushdie’ye yardım etmek için koştu. Olay yerindeki güvenlik görevlileri, sivillerin etkisiz hale getirdiği saldırganı tutukladı. Rushdie duruşmada jüriye “Onun hırsının ya da amacının ne olduğunu söyleyemem ama yaralar vücuduma dağılmıştı” ifadesini verdi. Rushdie, saldırıya ilişkin 2024’te bir anı kitabı yayımladı ve geçen yıl yazdığı “The Eleventh Hour” adlı romanla kurguya geri döndü.