İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü araştırmacıları, Samanyolu Galaksisi’nde bilinmeyen dört cüce galaksi kalıntısı keşfetti. Çalışmada ayrıca bir dağılmış küresel küme kalıntısı da tespit edildi. Araştırma, Gaia uydusu ve yer tabanlı teleskoplardan alınan yüksek çözünürlüklü verilerle yürütüldü. Bu veriler SDSS-V teleskobundan elde edilen tayfsal bilgilerle birleştirildi. Keşif, saygın bilim dergisi PASP’ta yayımlandı. Yeni yapılar FO1, FO2, FO3, FO4 ve FO5 adlarıyla literatüre girdi. Bu isimler yazarların baş harflerinden oluştu.
DNA ANALİZİ GİBİ YÖNTEM KULLANILDI
Dr. Olcay Plevne, çalışmanın TÜBİTAK projesinin devamı olduğunu belirtti. Araştırmanın amacı Samanyolu’nun geçmiş birleşmelerde eklediği yapıları bulmaktı. Plevne bu çalışmayı DNA analizine benzetti. Makine öğrenmesi ve büyük veri analizinden yararlandıklarını söyledi. Daha önce 15’in üzerinde yapı biliniyordu. Yeni dört yapı ile bu sayı 19’a yükseldi.
KEŞİF GALAKSİLERİN GEÇMİŞİNİ AYDINLATIYOR
Plevne, bu keşfin galaksi oluşum süreçleri için önemli olduğunu ifade etti. Yeni yapıların galaksinin evrimine katkısını incelediklerini söyledi. Bu çalışma galaksimizin bilinmeyen geçmişini öğrenmeyi sağlıyor. Yıldızların şu an az sayıda olduğunu ve dağınık durduğunu ekledi. Derin analizler sayesinde yapıların ilişkilerini bulabildiklerini belirtti.
YAPAY ZEKADAN BÜYÜK DESTEK ALINDI
Doktora öğrencisi Furkan Akbaba, Gaia ve SDSS-V verilerinin kullanıldığını aktardı. Yaklaşık 1 milyon 400 bin yıldızın verisi üzerinden çalışma yapıldı. Makine öğrenmesi ve yapay zeka araştırmada kritik rol oynadı. Kimyasal bolluklarındaki farklılık sayesinde bir küresel küme kalıntısı da keşfedildi. Çalışma Q1 sınıfı ve yüksek etki faktörlü bir dergide yayımlandı. Akbaba, bu araştırmanın Samanyolu’nun oluşumunu anlamaya katkı sağlayacağını kaydetti.