MARMARA BÖLGESİ’NDE KURAKLIK TEHDİDİ: SAPANCA GÖLÜ KRİTİK SEVİYEDE
Marmara Bölgesi’nin önemli içme suyu kaynaklarından biri olan Sapanca Gölü, geçmişteki 65 yılın en kurak dönemini yaşamaya devam ediyor. Son veriler, göldeki su kaybının boyutlarını gösteriyor. Sakarya’nın Sapanca ilçesinden başlayarak Kocaeli’nin Kartepe ilçesine kadar uzanan göldeki su kotu, 15 Aralık itibarıyla 28,54 metre olarak ölçüldü ve bu seviye, göl tarihinin en düşük değeri olarak kaydedildi.
SU SEVİYESİ DÜŞÜYOR, KAMUSAL YAŞAM ETKİLENİYOR
Yüzölçümü 47 kilometrekare ve en derin noktası 61 metre olan Sapanca Gölü’nde su seviyesindeki çekilme, kıyı bölgelerinde yaklaşık 50 metreye kadar ulaştı. Göl kenarındaki kayıklar karaya otururken, bazı iskeleler tamamen kuru kalmış durumda. Eski ve yeni fotoğraflar, göldeki büyük su kaybını gözler önüne seriyor.
YAĞIŞ AZLIĞI SU KAYBINI HIZLANDIRIYOR
Sapanca Gölü’nü besleyen dereler, son yıllarda azalan yağışlar nedeniyle yeterince su taşıyamadı. Kentte son 11 yıl içinde en düşük yağış miktarları kaydedilirken, 2024 yılı için metrekareye düşen yağış miktarı 585,1 kilogramda kaldı. Bu yıl ise yağış miktarı 474,7 kilogram/metrekareye kadar düştü. Özellikle yaz mevsiminde yaşanan “sıfır yağış” durumu, göldeki buharlaşmayı artırarak su kaybını hızlandırıyor.
KAYBOLAN SU MİKTARI, KARŞILAŞTIRMAYI GEREKTİRİYOR
Normalde kış ve ilkbahar aylarında yükselmesi beklenen göl seviyesi, 2023 yılından bu yana sürekli bir düşüş gösteriyor. Son iki yılda yaşanan su kaybının, Sakarya’nın yaklaşık bir yıllık su tüketimine eşit olduğu ifade ediliyor.
UZMANLARDAN CİDDİ UYARI: “ACİL ÖNLEM ŞART”
Sapanca Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Asude Ateş, göldeki su varlığının ciddi bir baskı altında olduğunu belirtiyor. Ateş, Sapanca Gölü’nün Sakarya ve Kocaeli için hayati bir içme suyu kaynağı olduğuna dikkat çekerek, “Yaklaşık 185 hektometreküplük su bütçesinin 100 hektometreküplük kısmı içme suyu olarak kullanılıyor” ifadesini kullanıyor. Yağış azlığı, buharlaşma ve artan su tüketimi ekosistemi tehdit ediyor.
KİMSENİN GÖRMEDİĞİ KRİTİK SEVİYE
Prof. Dr. Ateş, göl için kritik seviye olan 29,4 metre seviyesinin altına inildiğine vurgu yaparak, “Kış mevsiminde olmamıza rağmen bu seviyedeyiz. Son 65 yılın en kurak dönemini yaşıyoruz” şeklinde konuşuyor.
YER ALTILI SUYALARI KORUMANIN ÖNEMİ
Sapanca Gölü’nün tabandan beslenmesi nedeniyle yer altı sularının korunmasının büyük önem taşıdığını belirten Ateş, kar yağışlarının yetersizliğinin gölü besleyen su rejimini olumsuz etkilediğini vurguluyor.
KAMU KURULUŞLARI TASARRUF TEDBİRLERİ ALIYOR
Sakarya Valiliği İl Kuraklık Merkezi, içme suyu sorunlarının önüne geçmek amacıyla bir dizi tasarruf tedbiri uygulamaya koydu. Bahçe sulamalarının kısıtlanması, kayıp-kaçak denetimlerinin artırılması gibi önlemler devreye alındı. Ayrıca, göl havzasındaki şişeleme su tesisleri için kaynak noktalarında yüzde 30 can suyu bırakılması zorunlu hale getirildi.
ALTERNATİF PROJELER GÜNDEMDE
Sapanca Gölü üzerindeki baskıyı azaltmak için alternatif içme suyu projeleri üzerinde çalışmalara devam ediliyor. Ballıkaya Barajı projesinin hayata geçmesiyle göle olan bağımlılığın azaltılması hedefleniyor. Ancak uzmanlar, bu sürecin en az iki yıl süreceği noktasında uyarıyor ve bu süre zarfında gölün dikkatli bir şekilde korunması gerektiğini vurguluyor.
GERİ DÖNÜŞSÜZ HASAR RİSKİ
Uzmanlar, Sapanca Gölü’nde yaşanacak olası bir eşik aşımının ekosistemi geri dönülemez şekilde zarar verebileceğine dikkat çekiyor. Bu nedenle, suyun hem kurumsal hem de bireysel kullanımda tasarruflu ve planlı yönetimi, gelecekteki su sorunları için oldukça kritik öneme sahip.