ABD’de iki partili bir senatör grubu, kasırgaların içine doğrudan uçarak şiddetini ölçen Hurricane Hunter filosunu üç katına çıkarmak için harekete geçti. Çarşamba günü sunulması planlanan yasa teklifi, NOAA’ya yeni uçak alımı için 2,5 milyar dolar ve yılda 45 milyon dolar ek bütçe sağlanmasını öngörüyor. Bu bütçeyle aynı zamanda uçakları kullanacak uzman pilotların istihdam edilmesi de hedefleniyor.
İŞTE YENİ DÜZENLEME
Yasa teklifi, NOAA’nın uçak keşif ve araştırma görevini yasayla güvence altına almayı amaçlıyor. Bu düzenleme, söz konusu sorumlulukların ABD Hava Kuvvetleri gibi başka bir kuruma devredilmesinin önüne geçebilir. Nispeten küçük bir kurum olan NOAA, Washington’daki bürokratik mücadelelerde daha kırılgan bir konumda yer alıyor. Artan sıklık ve şiddetteki aşırı hava olayları, NOAA gibi kurumları eskiyen ekipmanlarla operasyon temposunu artırmaya zorluyor. Yasama ve bilim çevreleri, Hurricane Hunter araştırma filosu yakında güçlendirilmezse tahmin doğruluğunun olumsuz etkileneceği uyarısında bulunuyor.
UÇAKLARIN SON DURUMU
NOAA halihazırda “Kermit” ve “Miss Piggy” lakaplı, hizmet ömrü 2030’da sona erecek iki WP-3D Orion turboprop kasırga araştırma uçağını ve “Gonzo” adı verilen büyük ölçüde modifiye edilmiş bir Gulfstream jetini kullanıyor. Nadir görülen bir iki partili iş birliği örneği olan yasa teklifi, Cumhuriyetçi Teksas Senatörü ve Ticaret, Bilim ve Ulaştırma Komitesi Başkanı Ted Cruz ile aynı komitenin kıdemli üyesi Demokrat Washington Senatörü Maria Cantwell tarafından sunuluyor. Altı kıyı eyaleti senatörünün daha destek verdiği teklif, NOAA’yı kuyruk monteli Doppler radarları da dahil en son bilimsel ekipmanları edinmeye ve kullanmaya yönlendiriyor.
ATMİNOSFERİK NEHİR PROJEKSİYONLARI
NOAA uçakları, tropikal fırtınaları ve kasırgaları izlemek için bu sistemlerin içine, üstüne ve çevresine uçarken bir dizi özel alet ve araştırma ekipmanı kullanarak üç boyutlu görüntü elde ediyor. Son yıllarda filo, Batı Yakası ve ülkenin diğer bölgelerine rekor yağışlar ve yoğun kar getiren atmosferik nehir olaylarının daha güvenilir tahminlerini üretmek için de kullanılıyor. Bu uçuşlardan toplanan veriler, fırtınaların olası yolunu ve şiddetini tahmin etmek için kullanılan bilgisayar modellerine besleniyor. Bu bilgilerin, özellikle Atlantik kasırgalarının hızla güçlenme dönemlerinde tahmin doğruluğunu önemli ölçüde artırdığı kanıtlanmış durumda.
MEKANİK SORUNLAR KEŞİF MİSYONLARINI ENGELLEDİ
Uçakların yaşı ve maruz kaldıkları türbülans kaynaklı yıpranma ciddi sorunlar yaratıyor. Son kasırga sezonlarında planlanan keşif görevleri, mekanik arızalar nedeniyle son anda iptal edilmek zorunda kalındı. Hava Kuvvetleri de kasırga keşif misyonları yürütüyor ancak daha büyük C-130J filosu, NOAA uçaklarında bulunan hassas araştırma ekipmanlarının çoğundan yoksun. Filonun genişletilmesi, bu tür tek nokta arızalarının önüne geçmek için tasarlandı. Yeni yasa tasarısı, NOAA’nın her görev için yedek uçak bulundurmasını şart koşan bir dil içeriyor.
FİLONUN BÜYÜKLÜĞÜ 9 UÇAĞA KADAR ÇIKABİLİR
NOAA şu anda Gulfstream uçağının modern bir versiyonunun ve WP-3D’lerin yerini alacak en az bir yeni uçağın teslimatını bekliyor. Kurumun altı adede kadar Hurricane Hunter uçağı işletme yetkisi bulunuyor ancak Kongre bu artış için bütçe ayırmadığından yeni uçaklar henüz envantere girmedi. Yeni yasa teklifi yasalaşırsa NOAA’yı en az altı, en fazla dokuz uçağa sahip olmaya yönlendirecek ve finansmanın önünü açacak. Cantwell, yıllardır atmosferik nehirlerden kaynaklanan yıkıcı sellerle boğuşan Washington eyaletini temsil ediyor. Cantwell yaptığı açıklamada, “Atmosferik nehirler Pasifik Kuzeybatısı’nda daha sık ve şiddetli hale geldikçe toplumlarımız sel ve diğer aşırı hava olaylarına hazırlanmak için giderek daha doğru tahminlere bağımlı hale geliyor” ifadelerini kullandı.
İNSANLI UÇAKLAR KORUNACAK
Yasa teklifi ayrıca Hurricane Hunter filosunun insansız hava aracı araştırma filosuna dönüştürülmesine yönelik potansiyel çabaları da engellemeyi amaçlıyor. Teklif, yeni uçakların özellikle “insanlı” olmasını şart koşuyor. Bu tür önerilere yönelik endişeler, insansız hava araçlarının insanlı uçaklar kadar doğru ve tahminle ilgili bilgi toplayıp toplayamayacağı etrafında şekilleniyor. Cruz ise yasa teklifinin “NOAA’nın Amerikalıların güvendiği güvenilir ve doğru tahminleri sunmaya devam etmek için ihtiyaç duyduğu modern filo ve yeteneklere sahip olmasını sağlayacağını” söyledi. Cruz’u temsil eden Teksas, son yıllarda bazı şiddetli kasırgalarla sarsılmıştı.
NOAA TRUMP YÖNETİMİ ALTINDA ZOR GÜNLER GEÇİRDİ
NOAA, Trump yönetimi döneminde zorlu bir süreçten geçti. Geçen yıl Hükümet Verimliliği Departmanı (DOGE), Ulusal Hava Durumu Servisi’nde derin kesintiler yapmış, daha sonra bunları kısmen geri çekmişti. Bazı Hurricane Hunter çalışanları işten çıkarmalardan etkilenmişti. Beyaz Saray’ın en son bütçe teklifi, ajansın laboratuvar ağını da içeren tüm araştırma kolunu ortadan kaldırmayı öngörüyor. Bu durum, kasırga tahminlerini iyileştirme çabalarını önemli ölçüde engelleyebilir. Hurricane Hunter uçaklarında görev yapan birçok bilim insanı, ajansın araştırma bölümünde çalışıyor. Kongre şu ana kadar NOAA araştırmalarına yönelik bu tür büyük çaplı kesintilere karşı direniyor. Delaware Demokrat Senatörü Lisa Blunt Rochester, “Aşırı hava olaylarının sıklığı arttıkça toplumlarımızı korumak için gerekli kaynaklara sahip olduğumuzdan emin olmalıyız” dedi.