Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), kayıt dışı istihdam ve sahte sigortalılık konusunda denetim mekanizmalarını zirveye taşıdı. Kurum, milyonlarca veriyi yapay zekâ destekli sistemler ve gelişmiş algoritmalar kullanarak analiz ederek, gerçek anlamda çalışmadığı halde sigortalı gösterilen bireyleri tespit ediyor. Bu uygulamanın amacı, usulsüz yollarla elde edilmeye çalışılan sigorta ve emeklilik haklarını engellemek.
“HATIR SİGORTASI” UYGULAMALARI BÜYÜK SORUNLAR YARATIYOR
Bir yazarın köşe yazısında gündeme dair son veriler yer aldı. Ciddi sonuçlar doğuran “hatır sigortası” uygulamalarına dikkat çekildi. Vatandaşlardan gelen şikayetlerde, birçok kişinin sigortalı olduğu iş yerinin adını, adresini ya da faaliyet alanını bilmeden işlem yaptırdığı ifade edildi. SGK’nın mevzuatına göre, sigortalılık için fiili çalışma ve işverene bağlılık şartları bulunuyor. Bu şartlardan herhangi birinin eksik olması durumunda sigortalılık geçersiz kabul ediliyor.
100 PARAMETRELİ ANALİZ SİSTEMİ İLE DENETİM
SGK, 2016 yılından beri uyguladığı “Sahte İş Yeri ve Sahte Sigortalılık Tespit Projesi” ile geniş kapsamlı analizler yapıyor. 2011-2016 yılları arasında tescil edilen 4,6 milyon iş yeri incelenmeye alındı. Sistem, prim ödeme alışkanlıkları, çalışan sayısı ve iş kolu uyumu gibi yaklaşık 100 farklı parametreyi değerlendirerek riskli iş yerlerini belirliyor. Dijital takip sayesinde tespit süreleri önemli ölçüde kısalmış durumda.
245 BİN KİŞİNİN SİGORTASI İPTAL EDİLDİ
Proje kapsamında 2025 yılına kadar sürecek 16 aşamada önemli sonuçlar elde edildi. Son iki aşamada yüzlerce sahte iş yeri tespit edildi. 15’inci aşamada 128 iş yerinde 18 bin 191 sahte sigortalı bulundu ve 487,5 milyon liralık borç ortaya çıktı. 16’ncı aşamada ise 195 iş yerinde 20 bin 578 sahte sigortalı tespit edildi ve 1,27 milyar liralık kamu zararı hesaplandı. Toplamda 3 bin 273 sahte iş yeri üzerinden bildirilen 245 bin 740 kişinin sigortası ve emekliliği iptal oldu.
MAAŞLAR GERİ TALEP EDİLİYOR
SGK, sahte sigortalılık tespiti gerçekleştirilen durumlarda sadece sigortayı iptal etmiyor, aynı zamanda emekli bireylerin maaşlarını kesiyor ve bugüne kadar yapılan ödemeleri faiziyle geri talep ediyor. Ayrıca, bu kişilerin sağlık harcamaları da tahsil ediliyor. Süreçte, hem sahte sigortalı görünen bireyler hem de bu sistemi kuranlar hakkında adli işlemler başlatılıyor.