İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE BEYİN FONKSİYONLARI
İklim değişikliği kapsamında artan sıcak hava dalgaları sadece çevresel sorunlar yaratmakla kalmıyor, aynı zamanda insan beynine de ciddi tehditler oluşturuyor. Bilim insanları, aşırı sıcakların beyin fonksiyonları üzerindeki etkilerini anlamak için çaba harcıyor. Jake isimli bir çocuğun hikayesi, bu durumun ciddiyetini gözler önüne seriyor. Beş aylık yaşında ilk tonik-klonik nöbetini geçiren Jake’in ailesi, ilerleyen yaz günlerinde onun sağlık mücadelesine tanıklık etti. 18 aylıkken Dravet Sendromu teşhisi konulan Jake, bu nadir genetik epilepsi türüyle birlikte otizm, dikkat eksikliği ve diğer bozukluklarla da mücadele ediyor. Özellikle sıcak hava ya da ani ısı değişimleri, nöbetlerin tetikleyicisi olabiliyor. Jake’in annesi Stephanie Smith, “Her yaz, sıcaklarla birlikte zorlu bir mücadele başlıyor. Artan sıcaklıklar, bu yıkıcı hastalıkla yaşamanın yükünü daha da artırıyor” diyor.
NÖROLOJİK BOZUKLUKLAR VE SICAKLIK ETKİSİ
University College London’dan epilepsi uzmanı nörolog Prof. Dr. Sanjay Sisodiya, Dravet Sendromu’nun yalnızca buzdağının görünen yüzü olduğunu belirtiyor. Sıcak hava dalgaları, epilepsi, felç, ensefalit, migren ve MS gibi birçok nörolojik hastalığı kötüleştiriyor. 2003 Avrupa sıcak hava dalgasında kaydedilen fazla ölümlerin yaklaşık yüzde 7’sinin doğrudan nörolojik sorunlarla ilişkili olduğu ifade ediliyor. Beyin hücreleri, sıcaklığa karşı oldukça hassas. Vücut, beynin aşırı ısınmasını önlemek amacıyla sürekli kan dolaşımını kullanarak fazla ısıyı uzaklaştırmaya çalışıyor. Bu süreç bozulursa, beyin hücreleri arasında mesaj taşıyan moleküllerin işlevi etkilenebiliyor.
ŞİZOFRENİ, DEPRESYON VE SOSYOEKONOMİK DENGESİZLİKLER
Sıcak hava dalgaları sırasında, Alzheimer ve diğer demans türlerine sahip bireylerin hastaneye başvuru oranı ve ölüm sayılarında artış gözlemleniyor. Yaşlı bireylerin vücut ısılarını düzenleme kapasiteleri düşük ve sıcaklık değişimlerine adaptasyon becerileri sınırlı olabiliyor. İklim değişikliği mevcut bireylerin yanı sıra, henüz doğmamış bebekler üzerinde de etkili olabiliyor. Aşırı sıcaklık, erken doğum riskini yüzde 26 oranında artırabiliyor. Bu durum, nörogelişimsel bozukluklara zemin hazırlayabiliyor.