Avrupa’da kavurucu sıcaklıklar rekor kırarken ve orman yangınları birbiri ardına patlak verirken, bir Çin malı ürün hiç olmadığı kadar talep görüyor: Klima. Dünyanın diğer bölgelerine kıyasla klimaları daha geç benimseyen Avrupalılar, bazı bölgelerde sıcaklıkların 40 santigrat derecenin üzerine çıkmasıyla mağaza önlerinde kuyruk oluşturuyor ve bir klima cihazı bulabilmek için kilometrelerce yol kat ediyor. Midea, Gree ve Haier gibi büyük Çinli markalar, yurt dışı satışlarında ciddi artış bildirirken, Fransa, Almanya ve Belçika gibi ülkelerin liderleri, kendi endüstrilerine zarar verdiğini öne sürdükleri Çin ithalatına tarifeler uygulamakla tehdit ediyor. Her ne kadar klimalar Çin’in AB’ye ihracatının küçük bir bölümünü oluştursa da, Pekin bu satış patlamasını Avrupalı tüketicilerin Çin ürünlerine ihtiyaç duyduğunun kanıtı olarak gösteriyor.
TİCARET AÇIĞI KRİZİ VE KLİMA PARADOKSU
Resmi haber ajansı Xinhua’da yayınlanan “Klima paradoksu: Avrupa, Çin’e tarife uygulamak için çok sıcak” başlıklı bir köşe yazısı, Avrupalı politika yapıcıları tüketicilerin ihtiyaçlarını görmezden gelmekle eleştirdi. Yazar, “Çin klimalarını engellemek Avrupa’nın sorunlarını çözmez, sadece sıradan insanların hayatını zorlaştırır” ifadelerini kullandı. AB ile Çin arasında geçen yıl neredeyse 360 milyar avroya (yaklaşık 406 milyar dolar) ulaşan rekor ticaret açığını ele almak üzere önümüzdeki aylarda müzakereler yapılması bekleniyor. Açık, özellikle Avrupa’nın en büyük otomobil markalarını tehdit eden elektrikli ve hibrit araç ihracatının artmasıyla son yıllarda daha da genişledi. Şanghay merkezli danışmanlık firması Tidalwave Solutions’tan tedarik zinciri uzmanı Cameron Johnson, “Bu, ticaret müzakerelerini son derece zorlaştırıyor. Bir hükümet olarak insanlara ‘Üzgünüz, Çin’in aşırı kapasitesini istemediğimiz için klima kullanamazsınız’ diyemezsiniz” değerlendirmesini yaptı.
ABD VE KÜRESEL PAZARDA ÇİN HAKİMİYETİ
Dünyanın diğer bölgeleri de klima konusunda Çin’e güveniyor. Pazar araştırma şirketi Euromonitor International’a göre, “ısı kubbeleri” nedeniyle güney ve orta bölgelerde aşırı sıcak uyarıları yapılan ABD’de Çin markalarının pazar payı yüzde 50’ye ulaştı. Aynı firma, küresel çapta bu oranın geçen yıl yüzde 65’e çıktığını belirtiyor. Euromonitor International’tan Veronika Kandusova, bu oranın küresel sıcaklıklarla birlikte artmasını beklediğini söylüyor. Çinli markalar, yeni ve yerelleştirilmiş ürünleri hızla geliştirebilen esnek tedarik zincirleri sayesinde bu yıl özellikle Avrupa’daki yüksek talepten yararlandı. Avrupalı tüketiciler, yüksek enerji maliyetleri, pahalı kurulum ücretleri ve kıtadaki eski binalara yapılan tadilat kısıtlamaları nedeniyle klima kullanımında dünyanın gerisinde kalmıştı. Geçmişte yazlar bu zahmete girmeyi haklı çıkaracak kadar sıcak geçmezken, iklim krizi artık bunu değiştiriyor.
AVRUPA İÇİN ÖZEL TASARIM: PORTASPLIT KLİMA
Çin’in en büyük ev aletleri markalarından Midea Group, PortaSplitAC modelini özellikle Avrupa için taşınabilir, sessiz ve Avrupa pencerelerini kapatmayacak kadar alçak olacak şekilde tasarladı. Şirket, bu modelin bu yıl 200 bin adetten fazla sattığını ve geçen yıla göre satışların iki katına çıktığını açıkladı. Araştırma firması EqualOcean, “Uzun süredir Bosch, Electrolux, Miele ve diğer köklü Batılı markaların hakimiyetindeki Avrupa ev aletleri pazarında, Çinli şirketlerin yapısal olarak doldurmaya hazır olduğu rekabet boşlukları açılıyor” değerlendirmesini yaparken, “Midea’nın PortaSplit’i bu değişimi somutlaştıran ürün” ifadesini kullandı. Tidalwave Solutions’tan Johnson’a göre bu avantajlar, Çin’e küresel ticarette daha fazla ağırlık kazandırabilecek birçok başka sektöre de yansıyor.
AB'NİN STRATEJİK YAKLAŞIMI VE ÇİN'İN İHRACAT HAMLESİ
Çin’deki Avrupa Birliği Ticaret Odası Başkanı Jens Eskelund, Avrupa ülkelerinin genel olarak Çin ithalatını engellemekten ziyade belirli stratejik sektörlere ve Çin’in endüstri politikalarına odaklandığını belirtti. Eskelund, “AB ne tam bir denge arıyor ne de daha yaygın bulunan ev aletleri için Çin’e olan bağımlılığını azaltmayı hedefliyor” dedi. Çin de Avrupa gibi yeni pazarlara ihtiyaç duyuyor. Konut sektöründeki durgunluk ve iç tüketimdeki düşüşle karşı karşıya kalan Çin, yavaşlayan ekonomik büyümesini desteklemek için diğer ülkelere ihracatını artırdı. Geçen yılı 1,2 trilyon dolarlık rekor bir ticaret fazlasıyla kapatan Çin’in ikinci çeyrek GSYİH’sı, artan ihracata rağmen son üç yılın en düşük seviyesindeydi. Çin’in son dönemdeki ihracat gücünün büyük kısmı, “yeni üç” olarak adlandırılan bataryalar, elektrikli arabalar ve güneş enerjisi gibi yüksek teknolojili ürünlerden geliyor. “Eski üç” olarak bilinen giyim, mobilya ve ev aletlerinin ihracatı ise yavaşladı.
AVRUPA'DAKLİMA PAZARININ GELECEĞİ VE BELİRSİZLİKLER
Danışmanlık şirketi Roland Berger’in küresel yönetici direktörü Denis Depoux, Avrupa’nın dünyadaki en düşük klima kullanım oranına sahip olduğunu ve bu oranın ortalama yüzde 20 civarında seyrettiğini söylüyor. Bu oran, Çin ihracatının da tarifelerle karşılaştığı ABD’de yüzde 90 seviyesinde. Depoux, “Avrupa ödül niteliğinde. Eğer Çinli bir klima üreticisiyseniz, Avrupa talebi artan, yeni, varlıklı ve marjların daha yüksek olduğu çok cazip bir pazar” dedi. Çin medyasına göre, Shandong eyaleti gibi bazı bölgeler bu yıl soğutma ürünleri ve diğer ev aletlerinin üretimini artırmak için devlet desteği aldı. Koreli ve Japon üreticiler de artan Avrupa talebinden faydalanıyor. Ancak Depoux, soğutma talebinin mevsimsel doğasının pazar fırsatlarını sınırlayacağını belirterek, “İki ay sonra insanlar yazın klimaya ihtiyaç duyduklarını unutacak ama sıcaklık yine gelecek. Bu anlamlı ve sürdürülebilir bir fırsat mı? Emin değilim” dedi. Bir Çinli tedarikçi, WeChat’te yayınlanan ve “Avrupa’nın Klima Altına Hücumu! Sıcak Dalgasından Para Basın” başlıklı bir pazarlama videosunda perakendecileri gelecek yıl için stok yapmaya teşvik ederken, “2027 çılgınlığı başlamadan pazar konumunuzu güvence altına alın” çağrısında bulundu.