Sahada Skolyoz Sorunu ve Önemi
Skolyoz, özellikle adölesan dönemde sık rastlanan önemli bir sorun. 10-18 yaş aralığındaki adölesanlarda idiyopatik yani nedeni bilinmeyen skolyoz görülme sıklığı yaklaşık yüzde 2-4. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Doç. Dr. Gökşen Gökşenoğlu, “10 derece ve üzeri skolyoz oranı yüzde 2-4 iken, 20 derece ve üzeri skolyoz görülme oranı yüzde 0.3-0.5 civarındadır. Kız çocuklarında skolyoz ilerleme riskinin erkeklere göre 8-10 kat daha fazla. Bu nedenle özellikle ergenlik döneminde düzenli taramalar önemli” diyor.
Ergenlikte Skolyozun Hızı
Son yayınlanan literatür araştırmalarına göre, skolyozun yüzde 80 kadar büyük bir kısmı henüz nedeni belirlenememiş (idiopatik) tipte. Doç. Dr. Gökşenoğlu, “Bu dönemde çocukların gelişimleri çok hızlı olduğu için skolyozun da aynı hızla büyüyebildiğini tespit eden çalışmalar vardır. Bu yüzden erken müdahale skolyoz tedavisinin olmazsa olmazı diyebiliriz” ifadelerini kullanıyor.
Egzersizin Önemi ve Faydaları
Skolyoz tedavisinde egzersizin etkinliğini destekleyen birçok bilimsel çalışma mevcut. Doç. Dr. Gökşenoğlu, “Omurga eğriliklerinde esneklik kaybı sık karşımıza çıkıyor. Hawes, esnekliği korumanın ve artırmanın önemini vurgulayan çalışmalar yapmıştır. Egzersizler, skolyozun ilerlemesini durdurmaya, eğriliğini azaltmaya ve kozmetik görünümünü iyileştirmeye yardımcı olur” diyor. Ayrıca erişkinlerde, skolyoza özel egzersizlerin ağrı tedavisinde başarılı sonuçlar verdiğini belirtiyor.
Kişiye Özel Egzersiz Programları
Skolyoz tanısı alan çocuklar için egzersiz programlarının nasıl olması gerektiğini Doç. Dr. Gökşenoğlu şöyle açıklıyor: “Skolyoz tanısı alan çocuklarda, hekim tedavi programını ve hedefleri belirler. Burada en önemli olan nokta, skolyoz tedavisinin kişiye özel olduğu ve her egzersizin kişiye özel olarak verilmesi gerektiğidir. Her skolyoz hastasında aynı egzersiz programı uygulanmayabilir.”
Cerrahiden Önceki Egzersizler
Doğru egzersiz programı ile cerrahinin başarı oranının artabileceğine vurgu yapan Doç. Dr. Gökşenoğlu, “Cerrahi müdahale öncesinde egzersiz uygulaması yapıldığında skolyoz derecesinde azalma gerçekleşen vakalarımız oldu. Bazı vakalarda ise cerrahiye gerek kalmadan egzersiz ile olumlu sonuçlar alabiliyoruz” diyor.
Etkin Egzersiz Yöntemleri
100 yıldan fazla bir süredir skolyoz tedavisinde özel egzersizlerin uygulandığına dikkat çeken Doç. Dr. Gökşenoğlu, şu yaklaşımları sıralıyor: “Schroth, Schroth Best Practice, Lyon, Skolyoz için Bilimsel Egzersiz Yaklaşımı, Barcelona Skolyoz Fizik Tedavi Okulu gibi yöntemler. Bunlar arasında en yaygın ve etkinliği kanıtlanmış yöntem Schroth metodudur. Son araştırmalar, Schroth Best Practice egzersizlerinin en etkili yöntemlerden biri olduğunu göstermektedir.”
Ebeveynlerin Rolü ve Önemli Yaklaşımlar
Skolyoz tedavisinde ebeveynlerin tutumunun önemli olduğunu belirten Doç. Dr. Gökşenoğlu, “Aileler bazen ilerlemesinden korktukları için çocuklarına baskı yaparak egzersiz yaptırabiliyor. Ancak bu yaklaşım yorucu olabilir. Biz fiziksel tıp ve rehabilitasyon ekibimizle beraber aile eğitimini önemsiyoruz. Çocukların egzersizi zorla değil, sevdirerek yapmalarını hedefliyoruz” diyor.
Erken Tanı İçin Ailelere Öneriler
Skolyozda erken tanı ile yüz güldürücü sonuçlar alınabiliyor ve ebeveynlerin dikkatli olmaları gerektiğine vurgu yapan Doç. Dr. Gökşenoğlu, “Aileler, çocuklarının yamuk oturmasına, kıyafetlerinin orantısız durmasına veya omuzlarının asimetrik durmasına dikkat ederse, vakit kaybetmeden hekimlere başvurmalarını öneririm” diyor.