İngiltere Başbakanı Keir Starmer, artan tehditlere karşı silahlı güçleri modernize etmek için dört yıl içinde yaklaşık 300 milyar sterlin harcanacağını açıkladı. Starmer, 2030’a kadar savunma bütçesine 15 milyar sterlin ek kaynak sağlanacağını belirtti. Plan, insansız hava araçları ve otonom sistemlere ayrılan bütçeyi artırmayı hedefliyor.
YENİ SAVUNMA PLANI İSTİFALARI BERABERİNDE GETİRMİŞTİ
Rusya-Ukrayna savaşı ve ABD güvenilirliği savunma kaynaklarını tartışmaya açtı. Gelişmeler, Starmer’ın parti içindeki gücünün azaldığı dönemde yaşandı. Savunma Bakanı John Healey ve bir bakan, bütçe anlaşmazlığı nedeniyle istifa etti. Healey, planın İngiltere’yi daha az güvenli hale getireceğini söyledi. Starmer, İşçi Partisi milletvekillerinin desteğini Andy Burnham’a kaydırması üzerine 22 Haziran’da istifa edeceğini duyurdu. Burnham’ın temmuz ortasında başbakan olması bekleniyor. Starmer, planı oyun değiştirici yatırım olarak niteledi. “Bunun benden sonra gelecek kişinin üzerine yeni adımlar inşa edebileceği zemin olduğuna kesinlikle inanıyorum” dedi.
DRONE VE OTONOM TEKNOLOJİLERE 5 MİLYAR AYRILDI
Savunma Bakanlığı, dört yıl içinde drone ve otonom sistemlere 5 milyar sterlin aktarılacağını duyurdu. Yatırımlar, otonom mayın arama araçlarından kamikaze dronelara kadar geniş yelpazeyi kapsıyor. Ukrayna ve İran’daki savaşlar robotik sistem kullanımını artırdı. Ukrayna ayda yaklaşık 200 bin drone kullanıyor. ABD-İsrail-İran savaşında günde 700 taarruz drone’u fırlatıldı. Starmer, savunma harcamalarının GSYİH’ye oranının yüzde 4,2 olacağını kaydetti. ABD Başkanı Donald Trump, NATO üyelerinin harcamalarını yüzde 5’e çıkarmasını istemişti. Hükümet, altı destroyerin yerini hibrit gemilerin alacağını duyurdu.
ASKERİ YETKİLİLER BÜTÇE ARTIŞINI YETERSİZ BULUYOR
15 milyar sterlinlik ek bütçe, askeri liderlerin istediği 28 milyar sterlinin altında kaldı. Muhafazakar Parti savunma sözcüsü James Cartlidge planı ‘çok az ve çok geç’ buldu. Cartlidge, planın neredeyse bir yıl geciktiğini ve Starmer’ın miras telaşıyla aceleye getirildiğini belirtti. Starmer, planı 7-8 Temmuz’da Ankara’daki NATO toplantısında sunacak. Bu zirvede savunma harcamalarını GSYİH’nin yüzde 3,5’ine çıkarma mesajı verecek. Ancak bazı askeri uzmanlar bütçenin yetersiz olduğu uyarısı yapıyor. Eski komutan General Richard Barrons, planın olumlu adım olduğunu ancak savunmasız bıraktığını söyledi. “İngiltere’yi yeterince savunabilmek için daha kısa sürede daha fazla para gerekiyor” dedi. Barrons, 15 milyar sterlinlik artışın 28 milyar sterlinlik açığı kapatamadığını ekledi. Bunun teçhizat alımlarının iptali, eğitim ve bakım kısıtlamalarına yol açacağını belirtti. Starmer, bütçe hesaplamalarının doğru ve en doğru tercih olduğunu vurguladı. Ek harcamaların diğer bakanlık bütçelerinden aktarılacağını açıkladı. “Karayolları ve enerji gibi bazı büyük projeler planlandığı gibi ilerlemeyecek” dedi. “Ancak bu, ülkeyi korumak için alınması gereken doğru kararlardır” diye ekledi. İşçi sendikası GMB yöneticisi Matt Roberts planı olumlu karşıladı. “Asıl zorluk uygulama aşamasında” dedi. “Çalışanlar planı gerçek istihdam ve yatırımla değerlendirecek” diye konuştu.