Su döngüsü, fosil yakıt kirliliği nedeniyle dengeden çıkıyor. Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) tarafından yapılan yıllık analiz, bu durumun tehlikeli sonuçlar doğurduğunu, nehirlerin küçülmesi, buzulların kaybolması ve sel ile kuraklık arasında büyük dalgalanmaların yaşandığını ortaya koyuyor. 2025 yılı, küresel tatlı su kaynakları açısından olağanüstü bir yıl olarak kayda geçti.
TATLI SU REZERVLERİ DÜŞÜYOR
Rapora göre, Dünya’nın nehirlerinde, göllerinde, yeraltı sularında, buzunda, karında ve topraklarında depolanan tatlı su miktarı azalmaktadır. 2025 yılında, dünya genelinde depolama seviyelerinin tarihi normların altında olduğu bölgeler %42 olarak belirlendi. WMO Hidroloji ve Kriyosfer Direktörü Wayne Jenkinson, “Yön açık: 2016’dan beri karada depolanan su miktarı global olarak azalmaktadır.” dedi.
NEHİRLERDE ANORMAL AKIŞLAR
Geçtiğimiz yıl, son 35 yılın en kuru dönemlerinden biriydi ve etkilenen bölgeler arasında Kuzey Amerika’nın büyük bölümleri, Güney Amerika’nın bazı kısımları, Doğu Avrupa, Orta Doğu ve Orta Asya yer aldı. Nehirler, ticaret yolları, içme suyu kaynakları ve elektrik üreticileri için hayati öneme sahip. Ancak 2025 yılında bazı nehirlerin ortalamanın üzerinde akış gösterdiği belirtilse de, daha büyük bir yüzdesinin ortalamanın altında kaldığı kaydedildi.
BUZULLARDA KAYIP
Dondurucu bölgelerde de endişe verici değişimler yaşandı. 2025 yılında tüm bölgelerde yaygın buzul kaybı görüldü ve bu, dördüncü yıl üst üste gerçekleşti. 2023 ile 2025 arasında buzul kayıpları, yaklaşık 560 milyon olimpik yüzme havuzunu dolduracak kadar su kaybına yol açtı. Buzulların erimesi, sel, yükselen deniz seviyeleri ve iki milyar insan için su güvencesizliği gibi tehlikeleri beraberinde getiriyor.
SU DÖNGÜSÜNDEKİ DEĞİŞİMLER
WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo, “Geleneksel olarak bu yavaş rezervler gezegenin tasarruf hesabı gibi işlev görüyordu. Şimdi bu tasarruf hesabını tüketiyoruz.” dedi. Su döngüsü değiştikçe hava koşulları da daha aşırı hale geliyor. Son beş yılda rekor düzeyde sel ve kuraklık olayları yaşandı. Asya ve Afrika, en çok etkilenen bölgeler oldu.
ABD'DE FELAKETLER
2025 Temmuz’unda Texas Hill Country’de yaşanan felaketli sel, 130’dan fazla kişinin ölümüne yol açtı. Karayipler’de ise Kasırga Melissa, Jamaika ve Haiti gibi adaları vurdu ve 90’dan fazla insan hayatını kaybetti. Doğu Avrupa, Akdeniz ve Orta Doğu’nun bazı bölgeleri ise ciddi kuraklıkla mücadele etti.
GELECEKTEKİ RİSKLER
Raporda, bu yıl daha fazla aşırılık yaşanabileceği uyarısı yapıldı. “Güçlenen El Niño, bazı bölgelerde kuraklık, diğerlerinde ise sel riski artıracaktır.” diyen Saulo, su bilgileri açısından daha fazla veri sağlamanın önemine dikkat çekti. WMO, 60’tan fazla ülkeden elde edilen verileri incelediğini belirtirken, Asya ve Afrika gibi aşırı olayların en çok yaşandığı bölgelerde kritik veri eksiklikleri bulunduğuna da vurgu yapıldı.