Suudi Arabistan, doğu-batı boru hattını kapattığını duyurdu. Ülke, Irak içinden gelen drone saldırılarını gerekçe gösterdi ve bu saldırıların “yaralanmalara ve bazı hasarlara” neden olduğunu belirtti. Saldırıların sorumluluğunu üstlenen bir grup henüz ortaya çıkmadı, ancak ABD Başkanı Donald Trump, İran destekli grup ve milislerin bu olayda parmağı olduğunu öne sürdü. İran Dışişleri Bakanlığı ise bu suçlamayı kesin bir dille reddetti.
DOĞU-BATI BORU HATTININ ÖNEMİ
Doğu-batı boru hattı, Kızıldeniz’deki Yanbu limanına uzanıyor ve Suudi Arabistan’ın sahil rafinerilerine ham petrol sağlıyor. Savaş süresince, bu boru hattı, Körfez bölgesinden milyonlarca varil Suudi ham petrolünü yönlendirmede kritik bir rol oynadı. Capital Economics’in yayımladığı bir rapora göre, bu hattın kapanmasıyla dünya petrol arzının yüzde 4’üne kadar bir azalma yaşanabileceği öngörülüyor. Kapanma sürecinin haftalarca sürebileceği belirtilirken, hasarın boyutunun henüz netlik kazanmadığı ifade ediliyor.
YEMEN'DEKİ DURUMUN ETKİSİ
Geçtiğimiz hafta, İran destekli Husi isyancıları Yemen’deki Kızıldeniz limanı Mocha’yı ve Bab el-Mandeb boğazının ağzında bulunan Perim adasını ele geçirdi. Bu bölge, birkaç aydır Suudi petrol ve rafine ürünlerinin ihracatı için kritik bir alternatif olarak işlev görüyordu. Husilerin Kızıldeniz’deki deniz trafiği üzerindeki kontrolü ve boru hattının kapanması, bölgedeki petrol çıkış yollarının daralması endişelerini artırdı.
PETROL FİYATLARINDAKİ ARTIS
Brent ham petrolü ve WTI, her ikisi de yüzde 3’ten fazla artış göstererek sırasıyla 108 ve 103 dolara yükseldi. Rapidan Energy Group’un başkanı Bob McNally, Doğu-Batı boru hattının onarılmaması durumunun felaketle sonuçlanabileceğini belirtti. Bu hattın, Suudi Arabistan’ın ham petrol akışını yönlendirmede en önemli yol olduğunu vurguladı.
STRATEJİK REZERVLERİN KULLANIMI
Savaş boyunca petrol fiyatlarının yükselmesine rağmen piyasa direnç gösterdi. Bazı ülkeler üretimlerini artırırken, birçok ülke stratejik rezervlerinden petrol çekti. Ancak, Doğu-Batı boru hattının sunduğu alternatif çözümler, bu direncin büyük bir kısmını sağladı. Hattın, savaş süresince ortalama 6 milyon varil ham petrol pompaladığı belirtildi.
DİZEL FİYATLARINDAKİ YÜKSELİŞ
Amerika Birleşik Devletleri’nde dizel fiyatları geçen hafta ilk kez galon başına 6 doları geçti. Uzmanlar, Doğu-Batı boru hattının uzun süre kapalı kalması durumunda fiyatların 6.50 dolara kadar çıkabileceğini öngörüyor. Şu anda Yanbu’daki petrol envanterinin yaklaşık 15 milyon varil olduğu belirtiliyor ve bu mevcut hızla, tankların dört gün içinde boşalabileceği ifade ediliyor.
GELECEK BEKLENTİLERİ
Rystad Energy’nin kıdemli analistleri, bu süre zarfında Suudi Arabistan’ın boru hattındaki akışları yeniden başlatabileceğini belirtti. Ancak, uzun süreli bir kaybın, krizi hızlandırabileceği uyarısında bulunuldu.