Birleşmiş Milletler’in 80’inci Genel Kurulu, ABD’nin New York kentinde başlamış bulunuyor. İlk gün yapılan oturum, Filistin zirvesine dönüşürken, bugün de kritik konuşmalara sahne olacak. Zirvede BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva ve ABD Başkanı Donald Trump kürsüye çıkarak konuşmalar yaptı. Trump’tan sonra Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın BM’ye seslenmesi bekleniyor.
AÇILIŞ KONUŞMASI
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Genel Kurul açılışında “İnsafsız bir insan acıları çağına girdik. BM ilkeleri kuşatma altında. Barışın temeli, cezasızlık ve eşitsizliğin ağırlığı altında çöküyor. Savaşa karşı ortak duruş olmalı, barışı sağlamalıyız” ifadelerini kullandı. Guterres, “Gazze’de kıtlık ortaya çıktı ve ölümler arttı” diyerek dikkat çektiği konuşmasında, sadece iki devletli çözümün Gazze’deki durumu iyileştirebileceğini belirtti. “Gazze’deki dehşet, üçüncü korkunç yılına yaklaşıyor. Bunlar, temel insanlığa meydan okuyan kararların bir sonucu” diye ekledi. Uluslararası Adalet Divanı’nın yasal olarak bağlayıcı önlemlerine rağmen, İsrail’in “öldürme eylemlerinin yoğunlaşması” nedeniyle Gazze’de kıtlık ilan edildiğini anımsattı. Guterres, “Ben görevim boyunca böyle bir şiddet görmedim. Gazze’de sivillerin öldürülmesi kabul edilemez” diyerek BM Güvenlik Konseyi’ni sorumluluklarını yerine getirmeye çağırdı.
LULA’DAN SERT MESAJLAR
Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada “Hiçbir şey Gazze’de devam eden soykırımı meşru kılamaz” dedi. Lula, “Binlerce kadın ve çocuk öldürülüyor, açlık bir savaş silahı olarak kullanılıyor ve bu cezasız kalıyor. Filistin halkı yok olmanın eşiğinde” diye kaydetti. Filistin Devlet Başkanı Abbas’ın, ev sahibi ülke tarafından engellenmesini “kabul edilemez” bulduğunu vurguladı.
TRUMP’TAN ELEŞTİRİLER
Guterres ve Lula’nın ardından kürsüye çıkan ABD Başkanı Donald Trump, konuşmasına prompter cihazını eleştirerek ve kendi icraatlarını överek başladı. 17 milyonluk yatırım sözü aldığını belirten Trump, “Ülkemize yatırım akıyor” dedi. Joe Biden’ın göçmen politikalarını eleştirerek, “Ülkemize saçma sapan insanlar geliyordu” dedi. Güney sınırındaki göçmen sorununu çözmeye yönelik adımlar attığını belirtti ve yönetimi döneminde tarihi ticaret anlaşmalarına imza attığını söyledi. BM’den hiçbir yardım görmediğini savunan Trump, “Anladım ki BM bizim için orada değildi. Madem öyle BM’nin amacı nedir?” diye sordu.
HAMAS VE GAZZE’DE ATEŞKES
Trump, bazı ülkelerin Filistin’i tanıma peşinde olduğunu söyleyerek bunun “Hamas’ın korkunç suçlarının ödüllendirilmesi” anlamına geleceğini ifade etti. Barış müzakereleri için çaba sarf edilmesi gerektiğini belirten Trump, “Rehineleri geri almamız gerekiyor. 20’sini de istiyoruz” dedi. Ukrayna-Rusya savaşına ve görüşmelere de değinecek olan Trump, “Bazı ülkelerin derhal Rusya’dan tüm enerji alımını durdurmaları gerekir” diyerek kontrolsüz göç ile Birleşmiş Milletler’i eleştirdi.
FİLİSTİN RÜZGARI
Fransa ve İngiltere başta olmak üzere 10 ülkenin liderleri, son iki gün içinde Filistin’i bir devlet olarak tanıdığını duyurdu. Genel Kurul, bu konuda tarihi bir zirve olarak değerlendiriliyor. Birleşmiş Milletler üyesi ülkelerden Filistin Devleti’ni tanıyanların sayısı 156’ya yükseldi. Bu adımlar, Filistin ve Ortadoğu için önemli bir gelişme olarak görülüyor.
İSRAİL’E YÖNELİK TEPKİLER
İsrail Başkanı Binyamin Netanyahu, tanıma kararına tepki göstererek işgal altındaki Batı Şeria’yı ilhak edeceği tehdidinde bulundu. “Bir Filistin Devleti olmayacak” diyen Netanyahu, bu konuda yıllardır engeller çıkardıklarını ve bundan sonra da engellemeye devam edeceklerini belirtti.