BM GENEL KURULU’NA KRİTİK KONUŞMALAR DAMGA VURUYOR
Birleşmiş Milletler’in (BM) 80’inci Genel Kurulu, ABD’nin New York kentinde başladı. Düzenlenen oturum, Filistin zirvesine dönüştü ve bugün de önemli konuşmalara ev sahipliği yapacak. Zirvede, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva ve ABD Başkanı Donald Trump konuşma yaptı. Trump’tan sonra Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın BM’ye hitap etmesi bekleniyor. Genel Kurul’un açılışını gerçekleştiren BM Genel Sekreteri Guterres, “İnsafsız bir insan acıları çağına girdik. BM ilkeleri kuşatma altında. Barışın temeli, cezasızlık ve eşitsizliğin ağırlığı altında çöküyor. Savaşa karşı ortak duruş olmalı, barışı sağlamalıyız” ifadesini kullandı. Guterres, “Gazze’de kıtlık ortaya çıktı ve ölümler arttı” diyerek, konuşması boyunca salondan alkış aldı. Gazze’deki tek çözümün iki devletli çözüm olduğunu vurgulayan Guterres, durumun “temel insanlığa meydan okuyan kararların bir sonucu” olduğunu belirtti. Ayrıca, Uluslararası Adalet Divanı’nın yasal olarak bağlayıcı önlemlerine rağmen, İsrail’in “öldürme eylemlerinin yoğunlaşması” sebebiyle Gazze’de kıtlık ilan edildiğini hatırlattı. Guterres, “Ben görevim boyunca böyle bir şiddet görmedim. Gazze’de sivillerin öldürülmesi kabul edilemez” dedi. BM Güvenlik Konseyi’ni de sorumluluklarını yerine getirmeye davet etti.
LULA’DAN ŞİDDETİN REDDİ
Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda, “Hiçbir şey Gazze’de devam eden soykırımı meşru kılamaz” ifadelerini kullandı. Lula, “Binlerce kadın ve çocuk öldürülüyor, açlık bir savaş silahı olarak kullanılıyor ve bu cezasız kalıyor. Filistin halkı yok olmanın eşiğinde. Filistin’in işgal edildiği dönemde, Filistin Devlet Başkanı Abbas’ın ev sahibi ülke tarafından engellenmesi kabul edilemez” dedi.
TRUMP’IN SERT ELEŞTİRİLERİ
Guterres ve Lula’nın ardından söz alan ABD Başkanı Donald Trump, konuşmasına prompter cihazını eleştirerek ve kendi icraatlarını överek başladı. Trump, “Ülkemize yatırım akıyor” diyerek 17 milyonluk yatırım sözü aldığını belirtti. Joe Biden’ın göçmen politikalarını eleştiren Trump, “Ülkemize saçma sapan insanlar geliyordu” dedi ve “Güney sınırlarımızda istilayı bitirdik, 4 ayda kaçak geçişleri sıfıra indirdik” ifadelerini kullandı. Tarihi ticaret anlaşmalarına imza atarak “Bitirilmesi imkansız 7 savaşı 7 ayda bitirdim” diyen Trump, Birleşmiş Milletlerden yardım görmediğini, “Anladım ki BM bizim için orada değildi. Madem öyle BM’nin amacı nedir?” diyerek tepkisini dile getirdi. Trump, “Boş mektuplar yazmakla savaşları çözemezsiniz, savaşları çözen tek şey aksiyondur” dedi. Nobel Barış Ödülü’ne aday gösterildiğini ama bunu önemsemediğini belirten Trump, “Bizimle çalışacak herkese elimizi uzatıyoruz” dedi.
İSRAİL VE HAMAS ARASINDAKİ TARTIŞMALAR
Trump, “Tanıma kararları Hamas’ın ödüllendirilmesi olacaktır” diyerek bazı devletlerin Filistin’i tanıma niyetinin Hamas’ın suçlarını ödüllendirmek olacağını söyledi. Barış müzakereleri yerine, rehinelerin geri alınması üzerine çaba sarf edilmesi gerektiğini ifade etti. Ayrıca, Ukrayna-Rusya savaşı ve söz konusu görüşmelere de değinerek, “Bazı ülkelerin derhal Rusya’dan tüm enerji alımını durdurmaları gerekir” dedi. Trump, kontrolsüz göç meselesinin ülkeleri mahvettiğini iddia ederek, “BM istilaları durdurmalı” dedi.
FİLİSTİN KONUSUNDA TARİHİ GELİŞMELER
Son iki günde, Fransa ve İngiltere başta olmak üzere 10 ülkenin liderleri, Filistin’i bir devlet olarak tanıdıklarını ilan etti. Bu durum, BM Genel Kurulu’nun Filistin zirvesine dönüşmesine sebep oldu. İngiltere, Avustralya, Portekiz ve Kanada gibi ülkeler zirveden bir gün önce kararlarını açıklamıştı. Genel kurul sırasında Fransa, Monako, Lüksemburg, Belçika, Malta ve Andorra da Filistin’i devlet olarak tanıdıklarını belirtti. Böylece, 193 BM üyesi ülkeden 156’sı Filistin Devleti’ni tanıdı. Bu adım, Filistin ve Ortadoğu için tarihi bir ilerleme olarak değerlendiriliyor.
İSRAİL’DEN YANIT TEHDİTİ
İsrail Başkanı Binyamin Netanyahu, tanıma kararına karşı olarak Batı Şeria’yı ilhak etme tehdidinde bulundu. “Bir Filistin Devleti olmayacak” diyerek, Filistin devletinin kurulmasını yıllardır engellediklerini vurguladı. Netanyahu, “Bekleyin ve görün” diyerek, ülkelerin Filistin devletini tanıma yönündeki kararlarına yanıt vereceğini söyledi ve bu doğrultuda üstü örtülü Batı Şeria’yı ilhak tehdidinde bulundu.