ABD Temsilciler Meclisi’nde 18 Cumhuriyetçi milletvekili, parti liderliği ve Başkan Donald Trump’a rağmen Ukrayna’ya milyarlarca dolarlık yardım ve Rusya’ya yaptırım içeren tasarıyı onayladı. Tasarı 226’ya karşı 195 oyla kabul edilirken, Rusya’ya yeni petrol ve gaz yaptırımları getiren paket, Trump’ın ikinci döneminde Ukrayna lehine atılan ilk büyük adım oldu. Meclis Başkanı Mike Johnson, kapalı bir toplantıda üyelerine tasarıya karşı oy kullanmaları çağrısı yaparken, Trump’a Rusya ile müzakere alanı bırakılması gerektiğini savundu.
PARTİ İÇİNDE BÖLÜNME VE LİDERLİĞE KARŞI GELİŞ
18 Cumhuriyetçi vekil ve sık sık Cumhuriyetçilerle oy kullanan bağımsız bir vekilin desteğiyle geçen tasarı, Trump’ın Rusya-Ukrayna savaşındaki tutumuna doğrudan bir başkaldırı niteliği taşıdı. Parti, son yıllarda Ukrayna’ya verdiği güçlü destekten uzaklaşırken, birçok Cumhuriyetçi ABD’nin savaş mağduru ülkeye daha fazla yardım göndermemesi gerektiğini savunuyor. Tasarının meclis gündemine gelmesi bile liderliğe karşı bir isyan gerektirdi. Kaliforniyalı bağımsız vekil Kevin Kiley, liderliği devre dışı bırakmak için kullanılan “discharge petition” prosedüründe son imzayı atan isim oldu. Cumhuriyetçi ılımlı vekil ve Ukrayna Meclis Grubu Eş Başkanı Brian Fitzpatrick, New Yorklu Demokrat vekil Greg Meeks ile aylar süren çalışmalar sonucu Johnson’ın onayı olmadan tasarıyı hızlandırmak için gereken 218 imzayı topladı.
YAPTIRIM PAKETİNİN DETAYLARI VE ASKERİ DESTEK
Paket, Rus liderler ve kurumlarına, başta büyük bankalar, petrol ve madencilik şirketleri olmak üzere sıkı yaptırımlar getiriyor. ABD’ye ithal edilen tüm Rus mallarına yüzde 500 gümrük vergisi uygulanması ve Rus ham petrolünün ABD’ye ithalatının yasaklanması da öngörülüyor. Ukrayna’ya yönelik askeri destek kapsamında 8 milyar dolarlık silah satışına yetki verilirken, Biden dönemindeki askeri kiralama programının süresi uzatılıyor.
TRUMP’IN TUTUMU VE SENATO’DAKİ BELİRSİZLİK
Trump’ın dış politika odağının son aylarda İran’a kaymasıyla Ukrayna ve Rusya arasındaki çatışma, ABD’nin sınırlı müdahalesiyle daha da şiddetlendi. Trump, Ocak 2025’te göreve geldiğinde savaşı hızla bitirme vaadinde somut bir ilerleme kaydedemedi. Geçtiğimiz günlerde İran savaşının küresel petrol fiyatlarına etkisini azaltmak için Rus petrolüne yönelik kısıtlamaları gevşetmesi, kendi partisinden bazı üyeleri bile rahatsız etti. Öte yandan birçok Temsilciler Meclisi üyesi, partinin başka bir küresel çatışmaya dahil olmak yerine yurt içindeki fiyatlarla ilgilenmesi gerektiğini düşünüyor. Çok sayıda Cumhuriyetçi ve Demokrat kaynağa göre tasarının Senato’da da geçmesi bekleniyor ancak akıbetinin kritik 60 oy eşiğine ulaşıp ulaşamayacağı belirsiz. Tasarının Senato’dan da geçmesi halinde, bu Kongre’nin 2024 baharındaki tartışmalı ek fon yasasından bu yana Ukrayna-Rusya savaşına yönelik en büyük hamlesi olacak.