ABD Temsilciler Meclisi, Başkan Donald Trump’ın İran’daki savaş yetkilerini sınırlandırmayı hedefleyen kararı 215’e karşı 208 oyla kabul ederek Trump yönetimine sert bir uyarı gönderdi. Dört Cumhuriyetçi vekilin de destek verdiği oylamada, kararın yasal bağlayıcılığı konusunda farklı yorumlar öne çıktı. Cumhuriyetçi vekillerden gelen açıklamalarda, savaşın ekonomik yükü ve anayasal sorumluluklar vurgulandı.
KARARIN İÇERİĞİ VE YASAL TARTIŞMALAR
Karar, Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi’nin kıdemli üyesi New York’lu Demokrat vekil Gregory Meeks tarafından sunuldu. Meeks, oylama sonrası yaptığı açıklamada her Demokrat vekilin karara destek verdiğini belirterek Cumhuriyetçi taraftan da destek almanın kendisini memnun ettiğini söyledi. Anayasal sorumluluklarını yerine getirmeye devam edeceklerini vurgulayan Meeks, yönetimin anayasaya uymadığı durumlarda denetim ve denge görevini sürdüreceklerini ifade etti. Kararın niteliği ise tartışmalı: Eşzamanlı kararın her iki meclis tarafından da onaylanması gerekiyor ancak Senato’nun internet sitesine göre bu tür kararların yasal bağlayıcılığı bulunmuyor. Konuyla ilgili çalışan bir Temsilciler Meclisi Demokrat yetkilisi, kararın bağlayıcı olduğunu ve bunun hukuki bir mesele olarak çözülmesi gerektiğini belirtti.
CUMHURİYETÇİ VEKİLLERİN SAVAŞ YORGUNLUĞU
Karara destek veren Cumhuriyetçi vekillerden Thomas Massie, seçmenlerinin savaştan bıktığını ifade ederek galonu 5 dolar olan benzin, 6 dolar olan dizel ve Kentucky’de tarlalarına koyamadıkları gübreden şikayetçi olduklarını söyledi. Massie, savaş yetkileri oylamasının “savaştan bıkan halkın meclisinden iyi bir mesaj” olduğunu ifade etti. Pensilvanya’lı Cumhuriyetçi vekil Brian Fitzpatrick ise oyunu yasaya uygun hareket etmek amacıyla kullandığını belirterek Savaş Yetkileri Yasası’nı işaret etti. Fitzpatrick, “Ortada bir yasa var. Bu kadar karmaşık bir şey görmüyorum. Konuyu Meclis’e getirin, esası üzerinde tartışın ve oylayın. Sistem böyle işlemeli” dedi.
MECLİS BAŞKANI JOHNSON'DAN KARARA TEPKİ
Oylama öncesinde Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, bazı Cumhuriyetçi vekillerin Trump’ın savaş yetkilerini sınırlandırmaya karşı çıkmasını savundu. Johnson, savaş yetkileri kararının müzakereler üzerinde “çok olumsuz” bir etki yaratabileceği uyarısında bulundu. Mevcut durumda başkomutandan müzakere yetkisini almanın “çok tehlikeli” olduğunu söyleyen Johnson, bunun İran’daki barış sürecinde pozisyonlarını zayıflattığını savundu. ABD’nin İran’daki tüm hedeflerinin “iyi tanımlandığını” ve “elde edildiğini” iddia eden Johnson, “Epik Öfke Harekatı”nın sona erdiğini ve başkanın bir barış anlaşmasını sonuçlandırma sürecinde olduğunu belirtti.
PENTAGON VE DENETİM KURUMLARINDAN ORTAK SORUŞTURMA
Pentagon, Dışişleri Bakanlığı ve USAID müfettişleri, ABD’nin İran’la savaşına ilişkin ortak bir inceleme başlattı. Müfettişler, yasa gereği 60 günü aşan denizaşırı askeri operasyonları araştırmakla yükümlü olduklarını duyurdu. Bu açıklama, denetçilerin hukuki olarak savaşın 28 Şubat’ta başlamasından bu yana 60 günden fazla sürdüğü görüşünde olduğunu gösteriyor. Savaş Yetkileri Yasası’na göre başkanın, kongre onayı olmadan askerleri aktif çatışmalarda 60 günden fazla tutması yasak. Yönetim ise “Epik Öfke Harekatı” için kongre onayına hiç başvurmadı. Savunma Bakanı Pete Hegseth, geçtiğimiz ay yaptığı açıklamada, Başkan Trump’ın nisan ayında ateşkes ilan etmesiyle 60 günlük sürenin “sıfırlandığını” ifade etmişti.