ABD’nin Tennessee eyaletinde yaşayan Donna Dillon, eşi ve dört çocuğuyla havuzda keyifli bir yaz akşamı geçirip Netflix izlemeye hazırlanırken kapıda bir ses duydu. Pencereden dışarı baktığında Knoxville’deki sakin çıkmaz sokaklarında yaklaşık 10 polis memuru ve bir kameraman gördü. Oğluna bir şey olduğunu düşünerek panikle dışarı fırlayan Dillon, bir polis memurunun arkasına geçip kollarını kelepçelemesiyle şok yaşadı. 17 yaşındaki oğlunun yanında, 3 yıllık olduğunu bilmediği ve daha önce düşmüş bir kabahat suçundan kaynaklanan yakalama emriyle gözaltına alındı. Omuz protezi ameliyatı sonrası iyileşme sürecinde olan Dillon, kelepçelerin önden takılması için yalvardı ancak 5 dakika sonra değiştirilmesine rağmen bir polis aracının arkasında 4 saatten fazla acı içinde bekletildi. Bir yıl sonra haziran ayında Knox County, şerif ve dört polis memuruna dava açan Dillon, bu korkutucu olayın sadece “On Patrol: Live” adlı polis reality şovu için çekim yapılırken yaşandığını ve güncelliğini yitirmiş bir yakalama emrinin “dramatik içerik” yaratmak için kullanıldığını iddia etti.
POLİS REALITY ŞOVLARI VE ELEŞTİRİLER
Bu tür polis reality şovları, uzun süredir gerçek insanları sömürdüğü, “televizyon için” yapılan tutuklamalarda risk almayı artırdığı ve etik sorunlar yarattığı gerekçesiyle eleştiriliyor. Geçen yıl Maryland’de bir adam, “On Patrol: Live” yapımcılarını haksız yere tutuklandığını ve yayınlanan bölümde yanlış bir şekilde gösterildiğini iddia ederek dava açtı. 2024’te Teksas’ta bir ilçe, benzer bir şov olan “Live PD”de oğlunun tutuklanmasının sahnelendiğini söyleyen bir kişiye 2,5 milyon dolar tazminat ödemeyi kabul etti. Dillon’ın davasında olduğu gibi kamera görüntüleri yayınlanmasa bile sonuçları yıkıcı olabiliyor. Uzmanlar, “eğlence değeri söz konusu olduğunda insanlık ve haklar gibi diğer tüm unsurların bir kenara itildiğini” belirtiyor.
“HER İHTİMALDE İZLENME PRESİ”
Bazı kolluk kuvvetleri bu tür şovlarla iş birliği yapmayı, mesleğin filtresiz bir görüntüsünü sunma ve topluma hizmetlerini gösterme fırsatı olarak görüyor. Ancak diğerleri, polislik işinin bir eğlence olmadığını savunarak bu tür programlarda yer almayı reddediyor. Eski Washington DC Polis Şefi Charles Ramsey, bir polis reality şovuna katılmayı reddetmişti. Ramsey, “Bu gerçek bir iş, tehlikeli olabilir ve kriz yaşayan insanların filme alınması adil değil” dedi. Teksas Üniversitesi’nden hukuk bilimci Daniel LaChance, 2020 sonrası bu şovların canlanmasının kısmen polis karşıtı hareketlere tepkiden kaynaklandığını söylüyor: “Muhafazakâr ve kolluk yanlısı kesimlerden polisin olumlu temsillerini arayan bir talep var.”
DİLLON’UN DAVASI VE HUKUKİ BOYUT
Dillon’ın davasındaki temel iddialardan biri, polislerin tutuklama sırasında aşırı güç kullandığı, kelepçelerin dört saat boyunca çıkarılmadığı ve bu nedenle ameliyatlı omzunda ağrı, şişlik ve hareket kısıtlılığı oluştuğu yönünde. Ayrıca cezaevine götürüldüğünde tıbbi yardımın reddedildiğini ve yedi saatten fazla alıkonulduğunu öne sürüyor. Knox County Şerifi, Dillon’a aracı kullanan memurun “onu uzun süre minibüste tuttuğu” için üç gün süreyle uzaklaştırıldığını bildirdi. Dava, Anayasa’nın Dördüncü ve On Dördüncü Ek Maddeleri ile korunan haklarının ihlali nedeniyle maddi ve manevi tazminat talep ediyor.
ÖNCEKİ OLAYLAR VE DERS ÇIKARILAN SÜREÇ
Dillon’ın davası, polis reality şovlarının yeniden canlanmasının yaşandığı bir döneme denk geldi. 2020’de George Floyd cinayetinin ardından “Live PD” ve “Cops” şovları iptal edilmiş ancak kısa sürede farklı platformlarda geri dönmüştü. Texas’ta Javier Ambler’ın 2019’da bir trafik ihlali sırasında şov kamerası eşliğinde yakalanması ve ölümü, ulusal çapta ırk ve polislik tartışmalarını alevlendirmişti. Ambler’ın ailesinin açtığı davada ilçe 5 milyon dolar tazminat ödemeyi kabul etti. Araştırmalar, bu tür şovların siyahi ve Hispanik kişileri orantısız şekilde suçlu olarak, beyazları ise daha çok polis memuru olarak gösterdiğini ortaya koyuyor.
TUTUKLANMA SONRASI DÖNÜŞÜM
Her zaman polis yanlısı ve Blue Lives Matter hareketini destekleyen Dillon, ilk kez yaşadığı bu olumsuz deneyimin görüşlerini tamamen değiştirdiğini söyledi. “Güven ve itibar duygumu kaybettim. Sadece hesap verilebilirlik istiyorum” dedi. Uzmanlar, Dillon’ın vakasının sadece bireysel bir deneyim olmadığını, aynı zamanda “medya etkisi sorununa” ışık tuttuğunu belirtiyor. “Copaganda” olarak adlandırılan bu durumda polis memurları, suç ve polisliğin karmaşık gerçekliği olmadan tamamen kahramanlaştırılıyor. Ramsey gibi eski kolluk amirleri, kamera varlığının polislerin davranışlarını değiştirebileceğine inanıyor. Dillon’ın avukatı, olayın “copaganda’nın çok ileri gitmesi” sonucu kolluk kuvvetleri için geri teptiğini söylüyor.