Elon Musk, bu yıl büyük ölçüde Tesla’nın robotik projeleri ve 1 trilyon dolarlık maaş paketinin onaylanmasına odaklandı. Ancak, Tesla’nın esas faaliyet alanı olan otomobil satışlarındaki durum gitgide kötüleşiyor. Avrupa, Çin ve ABD’nin en büyük otomobil pazarlarında satış baskılarıyla karşılaşan Tesla, Avrupa genelindeki satışlarının ekim ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 48,5 oranında düştüğünü bildiriyor. Yıl içinde, Avrupa’daki satışların yaklaşık yüzde 30 gerilediği, buna karşın sektör genelindeki elektrikli araç satışlarının yüzde 26 oranında arttığı belirtiliyor. Visible Alpha’nın verilerine göre, Tesla’nın küresel araç teslimatlarında bu yıl yüzde 7’lik bir düşüş öngörülüyor. Bu durum, 2024’te beklenen yüzde 1’lik düşüşün ardından geliyor. Üstelik üçüncü çeyrekte rekor teslimatlar gerçekleştirilmişken, bu durum ABDli tüketicilerin 30 Eylül’de sona eren elektrikli araç vergi teşvikini kaçırmamak için son dakikada alıma yönelmesi ile ilişkilendiriliyor.

EUROPA’DA TESLA SATIŞLARI DÜŞÜYOR

Avrupa’daki zayıf sonuçlar, Musk’ın geçtiğimiz yılsonunda aşırı sağ figürlerini alenen savunmasının ardından bölgede başlatılan protestoların ardından yaşanan satış çalkantısının etkilerini devam ettirdiğini gösteriyor. Musk son aylarda siyaseten daha geri planda kalsa da Tesla’nın Avrupa’daki durumu düzelmiyor. Bu durum, daha derin sorunları işaret ediyor. 2023 yılında Tesla’nın Model Y SUV’u, benzinli ya da elektrikli tüm araçlar arasında dünyada en çok satılan model olarak öne çıkmıştı. Ancak analistler, rakiplerin daha ileri teknolojiye sahip ve genellikle daha uygun fiyatlı yeni elektrikli araçları piyasaya sürmesi ve Tesla’nın sınırlı ürün yelpazesinin güncelliğini yitirmesi nedeniyle firmanın satışlarının gerilediğini belirtiyor. Musk, geçtiğimiz yıl hissedarlara 2025’te araç satışlarının yüzde 20-30 artmasını beklediğini açıklamıştı. Ocak’ntaki açıklamalarda büyümeye dair bir dönüş beklediğiniz ifade edilse de kesin bir tahmin paylaşılmadı ve izleyen çeyrekte bu yönlendirme geri çekildi. Ekimde yapılan açıklamada ise büyümenin makroekonomik faktörler, araçların otonomisini artırma hızı ve üretim artışına bağlı olacağı vurgulandı.

YENİ RAKİPLER PAZARA GİRİYOR

Tesla’nın sorunları en fazla Avrupa’da hissediliyor. 30.000 doların altında satılan birçok elektrikli araç modeli bulunuyor ve daha fazlası duyurulmakta. Çinli markaların çekici tasarımlarıyla Avrupa pazarına giriş yaptığı gözlemleniyor. Analistler, Tesla’nın Avrupa’da hızlı bir çözüm üreteceği yönünde pek umutlu değiller. Şirket, bu bölgede yalnızca Model 3 sedan ve Model Y gibi iki ana model sunuyor. Tesla, satışlarını artırmak amacıyla Model Y’nin daha sade ve düşük fiyatlı bir versiyonunu piyasaya sürdü. Diğer taraftan, rakiplerin elektrikli araç portföyleri hızla genişliyor. Birleşik Krallık’ta da çeşitli markalardan 150’nin üzerinde yeni elektrikli model satışa sunuluyor. Electrifying.com’a göre gelecek yıl en az 50 yeni elektrikli modelin piyasada olacağı öngörülüyor. Şirketin CEO’su Ginny Buckley, “Bu 50 modelin hiçbirisi Tesla değil” şeklinde açıklama yaptı. Euro bölgesinde, Çin merkezli BYD markası ekim ayında 17.470 araç satarak Tesla’nın satışlarının iki katına ulaştı. Avrupa elektrikli araç pazarında Tesla’nın hakimiyetinin zayıfladığına dair etkileyici bir gösterge olarak, Almanya’nın Volkswagen şirketi, bu yıl eylül ayına kadar elektrikli araç satışlarını yüzde 78,2 artırarak 522.600 adede çıkardı; bu rakam Tesla’nın satışlarının üç katı seviyesinde.

PİYASA YARIŞI KIZIŞIYOR

Volkswagen’in elektrikli araç alanındaki yatırımları, 2017’deki dizel emisyon skandalının ardından teknolojik dönüşümü hedeflemesine rağmen bir süre duraklamıştı. Bir zamanlar Tesla’nın oldukça gerisinde kalan marka, artık önemli bir rakip haline geldi. Duisburg-Essen Üniversitesi’ne bağlı araştırma kuruluşunun başkanı Ferdinand Dudenhoeffer, “Elon Musk için sorun artık sadece kendi araçları ve Çinli otomobil üreticileri değil. Sorun, aynı zamanda Avrupalıların da yetişmiş olması” açıklamasını yaptı.

Çin’de de Tesla’nın satışları ve pazar payı düşüşte ancak bu oranın Avrupa’daki kadar sert olmadığı ifade ediliyor. Ekim ayında Tesla’nın Çin’de teslimatları yüzde 35,8 oranında gerileyip son üç yılın en düşük seviyesine düştü. Yıl genelinde ise ekim ayına kadar satışların yüzde 8,4 düştüğü görülüyor. Tesla, Chery gibi yenilenen Çinli markalarla, haziran ayında piyasaya sürdüğü YU7 modeliyle Model Y’ye rakip olmaya çalışan Xiaomi gibi yeni oyuncularla da mücadele etmek durumunda. ABD’de Tesla satışları eylül ayında yüzde 18 oranında arttı; bu artış, 30 Eylül’de sona eren 7.500 dolarlık vergi teşviğini yakalamak isteyen tüketicilerin son dakika satın alma talepleriyle oldu. Ancak bu eğilim ekim ayında tersine dönerek satışlar yüzde 24 oranında düştü. Otomotiv yöneticileri, elektrikli araç pazarındaki soğuk havanın devam edeceğini öngörüyor. Tesla, General Motors, Ford ve Honda gibi birçok geleneksel otomobil üreticisinin elektrikli araç modellerindeki ilerlemeleri ve fabrikalarındaki yatırımları yavaşlatmasından fayda sağlayabilir. Ayrıca, Model Y ve Model 3’ün yeni versiyonlarının yaklaşık 5.000 dolar daha ucuza satışa sunulması, analistlere göre pazar payını destekleyebilir. Bazı analistler, Tesla’nın satışları canlandırmak için yeni bir model üretme ihtiyacı duyduğunu ifade ediyor. Ancak Musk’ın dikkatini sürücüsüz robotaksiler ve insansı robotlara kaydırması nedeniyle, insan sürücüler için yeni bir modelin yolda olduğuna dair belirgin bir işaret görünmüyor. Musk’ın yeni maaş paketi ise büyük bir satış patlamasını gerektirmiyor. CEO, Tesla’nın önümüzdeki on yılda yıllık ortalama 1,2 milyon araç satması ve hisse değerinin yükselmesi durumunda milyarlarca dolarlık ödül alabileceğini belirtiyor. Bu rakam, şirketin 2024’te satmayı planladığı araç sayısından yaklaşık yarım milyon daha az.