Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 2026 Merkezi Yönetim Bütçe ve 2024 Kesin Hesap Kanun Teklifi görüşmelerine katılarak üstlendiği Bakanlık ile ilgili milletvekillerine sunum yaptı. Bolat, IMF’nin güncel tahminlerine göre 2025 yılında küresel büyümenin yüzde 3.2 seviyesinde olmasının öngörüldüğünü, bunun tarihsel ortalamaya olan yüzde 3.9’un altında kaldığını belirtti. Bu koşullar altında Türkiye ekonomisinin güçlü, istikrarlı ve dengeli bir performans sergilemesinin önemine dikkat çekti.
MİLLİ GELİR ARTIYOR
Bakan Bolat, son 22 yıl içerisinde Cumhurbaşkanı Erdoğan liderliğinde Türkiye ekonomisinin reel olarak yıllık ortalama yüzde 5.4 oranında büyüdüğünü ifade ederek milli gelirin 1 trilyon 538 milyar dolara ulaştığını bildirdi. Kişi başına milli gelir ise 3 bin 608 dolardan 17 bin 788 dolara yükseldi. Türkiye’nin Avrupa Birliği ve OECD ortalamalarına yaklaşan bir performans gösterdiğini de ekledi.
Bolat, istihdamın güçlendiğini, toplam istihdamın yaklaşık 19,5 milyon iken günümüzde 32 milyon 780 bine ulaştığını aktardı. Mal ihracatına dair bilgiler veren Bolat, “Mal ihracatımız bu yıl Kasım itibarıyla yüzde 3 artışla 270,6 milyar dolara yükselmiştir” açıklamasında bulunarak, bu artışın 36 milyar dolardan geldiğini vurguladı. 2026 yılı için ihracatın 280 milyar doları aşması hedefini açıkladı.
SEKTÖREL İHRACAT PERFORMANSI
Bakan, otomotiv ihracatının yıl sonunda 41 milyar dolara ulaşmasını, makine ihracatının ise 28 milyar dolara çıkacağını dile getirdi. Gıda ve tarım ihracatının geçen yıla yakın bir seviyede, 32,5 milyar dolar civarında gerçekleşeceğini belirtti. Tekstil ve hazır giyim sektörünün dünya genelinde 7’nci, Avrupa Birliği’nde ise 3’üncü tedarikçi konumunda olduğunu hatırlattı.
YÜKSEK TEKNOLOJİLİ İHRACAT
Bolat, orta ve yüksek teknolojili ihracatın toplam içindeki payının yüzde 43’ü aştığını duyurdu. 2002 yılında bu oran yüzde 30 seviyesindeyken, günümüzde 116,5 milyar dolara denk geldiğini ifade etti. Savunma sanayi ihracatının 240 milyon dolardan 8,5–9 milyar dolar seviyelerine çıktığı bilgisini de paylaştı.
EXİMBANK DESTEKLERİ
Eximbank hakkında bilgi veren Bolat, kurumun sermayesinin son iki buçuk yılda 13,8 milyar liradan 88,4 milyar liraya yükseldiğini söyledi. Bu yıl Eximbank’ın 52 milyar doları aşan destek sağladığını ve yeni alıcı kredisi modellerinin devrede olduğunu belirtti.
SERBEST BÖLGELERDE TEKNOLOJİ ÜRETİMİ
Bolat, 19 serbest bölgede geçtiğimiz yıl 12 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirildiğini, bunun yüzde 75’inin teknoloji odaklı ürünlerden oluştuğunu ifade etti. 2023 yılı 11 ayı itibarıyla ihracatın ise 11,3 milyar dolara ulaştığını duyurdu.
Dış TİCARET DENGESİ VE İTHALAT
Bakan Bolat, yıllıklandırılmış mal ithalatının Kasım itibarıyla 361,9 milyar dolar seviyesinde olduğunu, ihracatın ithalatı karşılama oranının yüzde 74,8 olduğunu belirtti. Dış ticaret açığının ise 91 milyar dolara ulaşmış durumda olduğunu aktardı.
KORUNMA ÖNLEMLERİ ALINIYOR
Bolat, haksız ithalat uygulamaları konusunda Türkiye’nin dünya genelinde en çok önlem alan ülkelerden biri olduğuna dikkat çekti. 142 ürün grubunda antidamping ve 118 ürün grubunda sübvansiyon önlemleri uygulandığını bildirdi.
ULUSLARARASI TİCARET İLİŞKİLERİ
Gümrük Birliği’nin modernizasyonu hakkında AB Komisyonu’nun tavsiye raporu yazıldığını ifade eden Bolat, AB Konseyi’nin henüz müzakerelere başlama kararı almadığını kaydetti. ABD ile ticaret hacmini 100 milyar dolara çıkarma hedefinin sürdüğünü, Rusya ve Ukrayna ile çeşitli ticari mekanizmaların aktif olduğunu da ekledi.
TÜRKİYE-SURİYE TİCARİ İŞBİRLİĞİ
Suriye ile yürütülen ticari işbirliğine yönelik bilgiler veren Bolat, JETCO’nun kurulduğunu ve 11 gümrük kapısından 8’inin aktif olarak hizmet verdiğini belirtti. Suriye ile ticaretin, geçen yılın yüzde 50 artışla 3,2 milyar dolara ulaştığını ifade etti.
İÇ TİCARETTE DÜZENLEMELER
Bakan Bolat, iç ticarette yürürlüğe konulan 17 mevzuat düzenlemesini anlattı. Otomotiv ve emlak sektörlerinde güvenli ödeme sistemleri ile elektronik ilan doğrulama sistemlerinin hayata geçirildiğini vurguladı. Fahiş fiyat ve stokçulukla mücadelede kararlılık gösterdiklerini belirten Bolat, bu yıl 522 bin işletme ve 35 milyondan fazla ürünün denetlendiğini açıkladı.