Donald Trump’ın eski avukatı Todd Blanche’ın başsavcılık adaylığı, Salı günü Senato Yargı Komitesi’ndeki kritik engeli aştı. Bu gelişme, Adalet Bakanlığı’nda yeniden ivme kazanılmasının önünü açabilecek olsa da Blanche için hafta sonundaki kritik oylamada hata payı neredeyse kalmadı. Komiteden onay alan Blanche’ın asıl sınavı, Senato genel kurulunda Cumhuriyetçi senatörlerin neredeyse tamamının oyunu alabilmek olacak.
BLANCHE’IN ONAY SÜRECİNDE COLLINS ENGELLERİ
Salı gecesi yaşanan bir gelişme, süreci sekteye uğrattı. Cumhuriyetçi Senatör Susan Collins, Blanche’ın onaylanmasına karşı oy kullanacağını açıkladı. Blanche, bu durumda yalnızca bir Cumhuriyetçi oyunu daha kaybedebilir. Collins, Blanche’ın “Bakanlığın bağımsızlığını daha da aşındıran çeşitli adımlar attığını” belirterek adaylığa karşı çıktı. “Bay Blanche’ın yetkin bir avukat olduğuna inanıyorum ancak Adalet Bakanlığı giderek siyasallaştı” ifadelerini kullandı.
BAKANLIKTA SESSİZ DÖNEM VE YENİ SÜREÇ
Başkan Trump’ın kişisel avukatlığını da üstlenen Blanche, Nisan ayında geçici olarak görevi devraldığından bu yana başkanın gündemini kararlılıkla yürütüyor. Geçici başsavcı, Beyaz Saray’a özellikle başkanın öncelik verdiği davalarda sonuç üretebildiğini hızlıca göstermesi gerektiğini biliyordu. Bu kapsamda başkanın eleştirdiği kişi ve kuruluşlara yönelik cezai işlemler başlattı, 2016 başkanlık seçimlerine yönelik iddia edilen Rus müdahalesine ilişkin hükümetin tavrına yönelik incelemeleri hızlandırdı. Ayrıca ceza adalet sisteminin haksız hedef aldığını düşünen kişilere tazminat ödenmesini öngören yaklaşık 1,8 milyar dolarlık planı hayata geçirdi, ancak daha sonra bu plandan vazgeçti.
Resmi olarak aday gösterilmesinin ardından başsavcılık makamı, tartışmalı siyasi davalar konusunda görece sessiz bir döneme girdi. Kaynaklara göre bu aralık, Blanche’ın Senato’dan onay almasının ardından yeni bir hamlenin hazırlığı olabilir. Trump-Rusya soruşturmasıyla ilgili geniş kapsamlı soruşturma dahil henüz iddianameye dönüşmemiş bazı incelemelerde, onay süreci boyunca daha az görünür faaliyet yaşandı. Ancak devam eden soruşturmalara ilişkin bilgi sahibi kişiler, kamuya açık faaliyetlerin yeniden başlamasının beklendiğini söylüyor.
Adalet Bakanlığı’nın diğer birimleri ise büyük ölçekli dolandırıcılık davaları ve göçmenlik uygulamaları gibi yönetimin merkezinde yer alan konularda çalışmalarını sürdürüyor. Blanche’ın ekibi için özellikle yaklaşan ara seçimlerle ilgili yeni meseleler gündeme gelmeye başladı. Bakanlık, başkanın uzun süredir dile getirdiği yaygın seçmen sahtekarlığı iddialarıyla da yüzleşmek zorunda kalacak; şu ana kadar bu konudan kaçınılmıştı.
Senato Çoğunluk Lideri John Thune, senatörlerin ağustos tatiline ayrılmasından önce Blanche’ın onaylanmasını istediğini söyledi. Blanche’ın yalnızca bir Cumhuriyetçi oyu daha kaybetme lüksü bulunuyor. Senatör Mitch McConnell hâlâ yaz başında geçirdiği düşüşün etkisiyle izinli. Tüm Demokratların ise adaylığa karşı oy kullanması bekleniyor. Bu tablo, odağı büyük ölçüde Senatörler Lisa Murkowski ve Bill Cassidy’ye çeviriyor. İki senatör de Salı günü nasıl oy kullanacaklarına dair soruları yanıtsız bıraktı. Murkowski, tartışmalı adaylıkla ilgili hiçbir yorum yapmayacağını belirterek Blanche hakkında konuşmayı dahi reddetti.
IRIKIS ANLAŞMASI VE SİLAHSIZLANDIRMA FONU KRİZİ
Final oylamasının henüz bir tarihi yok ancak hafta sonunda yapılması bekleniyor. Blanche, bu göreve eski başsavcı Pam Bondi’nin Epstein dosyalarının yönetimindeki hatasının ardından gelmişti. Bondi’nin bu süreçte yarattığı siyasi fırtına, Trump ve Adalet Bakanlığı için sorun olmaya devam ediyor. Trump, Bondi’yi aylardır kişisel ve siyasi hasımlarına karşı agresif davalar açmamasını tartışmasının ardından görevden aldı.
Blanche’ın onay sürecindeki son engeller ise kendi yarattığı sorunlardan kaynaklandı. Blanche, Trump ile kendi yönetimi arasında, bir IRS yüklenicisinin Trump’ın vergi bilgilerini sızdırmasıyla ilgili emsali görülmemiş bir uzlaşma anlaşmasına imza attı. Collins, Blanche’a destek vermeme gerekçesi olarak IRS anlaşmasını, sözde silahsızlandırma fonunu, Trump’ın iki görevdeki senatöre dava açma girişimini ve Blanche’ın “kadınlara ülke genelinde kürtaj haplarının posta ile gönderilmesini yasaklamaya çalışacağı” yönündeki son açıklamalarını da gösterdi.
Tartışmaların odağında, Trump destekçilerine ve potansiyel olarak 6 Ocak Kongre baskını sanıklarına fayda sağlaması öngörülen yaklaşık 1,8 milyar dolarlık “silahsızlandırma fonu” vardı. Blanche, çok daha önce bu fonun bir hata olduğunu kabul etmiş ve uygulanmayacağını söylemişti. Onay oturumunda Teksaslı Senatör John Cornyn’in sorularını yanıtlayan Blanche, Trump ve ailesine IRS denetimlerinden ve bilinmeyen konulara ilişkin olası diğer soruşturmalardan muafiyet tanıyan bir ekin hâlâ yürürlükte olduğunu kabul etti.
TILLIS VE CORNYN İLE KRİTİK MÜZAKERE
Mayıs ayında ön seçimi kaybeden Cornyn’in yanı sıra Blanche’ın, yeniden seçilmeyi düşünmeyen Kuzey Karolina Senatörü Thom Tillis’in de oyunu kazanması gerekiyordu. Tillis ve Cornyn’in, Trump’ın siyasi danışmanlarından birini potansiyel bir anlaşmaya Beyaz Saray onayını sabote etmekle alenen suçlamasının ardından mesele o kadar çetrefilli hale geldi ki Cumhuriyetçiler komite oylamasını ertelemek zorunda kaldı. Blanche’ın ekibi ile Cornyn’in baş hukuk danışmanı, günlerce süren tartışmalı müzakereler yürüttü. Taraflar, Blanche’ın anlaşmanın gerçekten öldüğünü teyit edebileceği spesifik bir dil üzerinde defalarca gidip geldi.
Blanche, Pazar gecesi bir çözüm duyurdu. X hesabından iki belge paylaştı; bunlardan biri Adalet Bakanlığı’nın silahsızlandırma fonunu kuran emri resmen geri çektiğini belirten imzalı bir not, diğeri ise IRS korumalarının şartlarını açıklayan imzasız bir açıklamaydı. Tillis ve Cornyn kısa süre içinde anlaşmayı onayladıklarını açıkladı. Cornyn Salı günü Blanche’a ekibiyle birlikte çalışması için teşekkür etti ve bakanlığın gelecekteki olası davalarda anlaşmaya “sadık kalmasını” beklediğini söyledi. Cornyn, “Adalet Bakanlığı’nda istikrar sağlayıcı bir güce ihtiyacımız var ve Bay Blanche, geçici olarak hizmet etmeye devam etmek yerine bunu sağlama fırsatını hak ediyor” dedi. Tillis ise “Bay Blanche’ın adaylığını destekleyeceğim, ancak umarım onda bu saçmalığın gidişatını değiştirecek bir eğilim görürüm” ifadelerini kullandı.
Bu oylar hayati önem taşıyordu çünkü Blanche’ın genel kuruldaki final oylamasına geçebilmesi için Yargı Komitesi’ndeki tüm Cumhuriyetçilerin desteğini alması gerekiyordu. Senato Yargı Komitesi Başkanı Chuck Grassley, Salı günkü oturumun başında “Böyle basit ve sağduyulu bir konunun çözülmesinin bu kadar uzun sürmesi tam bir suç” dedi.
EPSTEIN DOSYALARI VE MURKOWSKI GÖRÜŞMESİ
Tillis, Blanche’ı Epstein dosyalarının mağdurların fotoğraflarını veya kişisel bilgilerini içeren belgelerin bulunduğu hatalı yayınlanması nedeniyle de eleştirmişti. Blanche, onay oturumunda bu süreçte “hatalar yapıldığını” kabul etmiş ancak yine de bu çabayı savunmuştu. Tillis, Temmuz ortasında, geçici başsavcının defalarca talep edilen Epstein mağdurlarıyla görüşmemesi halinde adaylığına oy vermeyeceğini söylemişti. Blanche’ın ekibi aynı gün bu görüşmeyi organize etti. Görüşmenin ardından Tillis sosyal medyadan, Blanche’ın “kendisiyle görüşme teklifinde bulunan ilk Başsavcı olduğunu” yazdı. Bu paylaşım daha sonra düzenlenerek “Todd Blanche’ı, son yirmi yıldır tüm seleflerinin yapmadığını yaptığı için takdir ediyorum” ifadesiyle değiştirildi.
Blanche, komite dışındaki senatörlerle de çalıştı; bunların başında Alaska’dan Cumhuriyetçi Lisa Murkowski geliyor. Blanche, bu ayın başında eyalete iki günlük bir ziyaret gerçekleştirdi ve yerel yönetim ile kabile liderleriyle bir araya geldi. Bakanlık bu süreçte Anchorage ile Alaska limanındaki tamamlanmamış işler nedeniyle 180 milyon dolarlık bir uzlaşmayı kabul etti, eyaletin petrol ve gaz üretimine ilişkin Biden döneminden kalma iki davayı düşürdü, Amerikan Yerlileri ve Alaska Yerlilerine sağlık hizmeti sunan bir gruba ödenmesi planlanan 400 milyon dolarlık anlaşmayı iptal etti ve suçla mücadele için yerel kolluk kuvvetleri, kabile yönetimleri ve kâr amacı gütmeyen kuruluşlara 6,1 milyon dolarlık hibe verdi.