Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depreminin ardından, Türkiye genelinde 81 ilde TOKİ şantiyeleri kurulacak. Kamu, deprem sonrası önce 11 ilde yeniden inşa çalışmalarına başladı. Bu süreçte 455 bin konut tamamlandı. Fiyat artışlarını kontrol altına almak ve ev sahipliğini artırmak amacıyla sosyal konut projelerine de hız verildi. Cumhuriyet tarihinin en büyük sosyal konut projesi olan 500 bin konut seferberliği için düğmeye basıldı. Bu yıl inşaatlarına başlanan konutların teslimi 2027 Mart ayında başlayacak ve 2028 yılı sonuna kadar tamamlanması hedefleniyor. Böylece yaklaşık 2 milyon vatandaşın ev sahibi olması planlanıyor.
YENİ KİRALIK KONUT MODELLERİ
Yüksek kira bedelleri, kiralık sosyal konut modeline geçişi zorunlu kıldı. TOKİ, bu modelle alt gelir grubuna yönelik kiralık konut inşa edecek. İstanbul’da 15 bin konutla başlayacak olan sosyal kiralık konut hamlesinin ilk etabında 1071 konut kiraya verilecek. Başvurular toplandı ve kura çekimi önümüzdeki günlerde yapılacak. Hak sahibi olanlar 3 yıl kiracı kalacak. Kiralar 10 bin TL’den başlayacak ve ilçeye göre değişiklik gösterecek. İstanbul, yüksek kiralar ve kentsel dönüşüm ihtiyacı nedeniyle ilk adres olarak belirlendi. Proje, diğer şehirlere de yayılacak ve toplamda 25 yılda 500 bin kiralık sosyal konut üretilecek.
DÖNÜŞÜMÜ HIZLANDIRAN DESTEKLER
Kentsel dönüşümü hızlandırmak amacıyla kamu, yasal düzenlemeler ve finansal destek sağlıyor. İstanbul’daki ‘Yarısı Bizden’ kampanyası, 31 Aralık 2027’ye kadar uzatıldı. Bu kampanya kapsamında her konut için toplam 1 milyon 875 bin lira destek sağlanıyor. Bugüne kadar yaklaşık 436 bin ev ve işyeri dönüşüm sürecine alındı. Kampanya ile depreme dayanıklı evler inşa edilirken, bölgedeki konut arzı da destekleniyor. Devlet desteği sayesinde vatandaşlar evlerini dönüştürüyor ve yeni projelerle alternatif konut seçenekleri sunuluyor. Kampanyanın 81 ile yayılması ve her yıl 150 bin bağımsız bölümün dönüşüme girmesi hedefleniyor.
ÜÇ HAMLENİN GETİRDİKLERİ
Bu üç önemli hamle ile birlikte alt gelir grubunun uygun fiyatla ev sahibi olması sağlanacak. Ev sahipliği oranının artması bekleniyor. Peşinatı olmayanlar uygun kiralık ev bulabilecek. Hibe ve uygun kredi imkânları ile riskli yapılar güvenli hale gelecek. Dönüşüme giren vatandaşlar sosyal kiralık konutlardan yararlanacak. Dar gelirli kiracılar, fahiş zam ve tahliye baskısından kurtulacak. Arz artışı ve talebin azalması, fiyat artışlarını yavaşlatacak. Kamu öncülüğündeki bu üretim hamlesi, birçok alt sektörü de canlandıracak.
ÖZEL SEKTÖRDE TEMKİNLİ BEKLENTİLER
Kamu, yol haritasını belirlemişken özel sektör ise temkinli. Gayrimenkul geliştiren firmalar, yüksek kredi faizleri ve gerileyen alım gücü nedeniyle yeni yatırımlarda temkinli davranıyor. Sektör temsilcileri, kredi koşullarının iyileştirilmesi ve uygun arsa geliştirme projelerinin devreye alınmasını talep ediyor.