ABD Başkanı Donald Trump’ın, Washington’ın siyasi elitlerini şoke etme ve öfkelendirme yeteneği, kendi siyasi tabanını sağlamlaştırmak açısından tam bir süper güç niteliği taşıyor. Salı günü Federal Konut Finansmanı Ajansı (FHFA) Direktörü Bill Pulte’u ülkenin yeni geçici istihbarat şefi olarak ataması da bu klasik siyasi hamlenin bir parçası oldu. Her iki partiden senatörler, bu kadar kritik bir rol için açıkça hiçbir niteliği olmayan bir yetkilinin seçilmesini anlamakta zorlandı. Pulte’un istihbarat, casusluk ya da ulusal güvenlik alanında hiçbir geçmişi bulunmuyor.
TRUMP’İN SADAKAT TESTİ: PULTE’NİN SEÇİMİ
Cumhuriyetçi Maine Senatörü Susan Collins, Pulte’un daha önce bir güvenlik soruşturmasından geçip geçmediğini bilmediğini söyledi. Trump’ın gerekçesinin basit olduğu belirtiliyor: Güvenebileceği sadık bir isim istiyordu. Kaynaklar, Trump’ın Pulte’u seçim güvenliği konusunda da görevlendirmeyi planladığını aktarıyor. Bu beklenti Demokratları şimdiden endişelendirmiş durumda, çünkü Trump, Kasım ara seçimlerinde usulsüzlük yaşanabileceğine dair temelsiz iddialarını hızlandırıyor. Pulte ise mevcut görevinde federal gücü, başkanın muhaliflerine yönelik siyasileştirilmiş soruşturmaları desteklemek için kullanmaya istekli olduğunu gösterdi.
İSTİHBARAT TOPLULUĞU İÇİN TARİHİ BİR SINAV
İstihbarat Komitesi Başkan Yardımcısı Demokrat Senatör Mark Warner yaptığı açıklamada, “Amerikalıların, terörle mücadeleden yabancı seçim tehditlerine kadar her şeyi denetlemekle görevli yetkilinin, tecrübesinden çok başkanın siyasi gündemini ilerletme isteği nedeniyle seçilmesinden endişe duymak için her türlü nedeni var” dedi. Trump’ın ulusal istihbarat direktörlüğü makamına bakışı, hafif bir ifadeyle, alışılmışın dışında. Yasa gereği DNI, ülkenin en üst düzey istihbarat yetkilisi olarak görev yapıyor. Bu rol, başkanı olası terör saldırıları konusunda bilgilendirmeyi, savaşta bir düşmanın olası hamlelerini değerlendirmeyi, en gizli karşı istihbarat faaliyetlerini yönetmeyi ve gizli operasyonlar için başkan onayını almayı içeriyor.
PULTE’UN SİYASİ BAĞLANTILARI VE GÜCÜ
Bu makam, 2001 yılında Washington, New York ve Pennsylvania’da 2 bin 977 kişinin ölümüne yol açan 11 Eylül saldırılarının enkazından doğdu. Usame bin Ladin’in intihar pilotları, Amerikan istihbarat kurumlarının koordinasyonundaki felaket boyutundaki başarısızlığın yarattığı boşluklardan yararlanmıştı. Pulte’un atanmasından önce bile, Trump dönemindeki siyasileşmenin DNI’nin kuruluş misyonunu yerine getirme kapasitesini aşındırdığı yönünde korkular vardı. Ulusal İstihbarat Direktörlüğü Ofisi’ni kuran yasa, direktörün “kapsamlı ulusal güvenlik uzmanlığına sahip olması” gerektiğini belirtiyor.
YETERSİZ NİTELİKLER, GÜÇLÜ SADAKAT
Trump, sosyal medyadan yaptığı açıklamada Pulte’un “Amerika’nın en hassas konuları olan piyasaların güvenliği ve sağlamlığı ile Fannie Mae ve Freddie Mac’teki 10 trilyon doları yönetme konusunda derin deneyime” sahip olduğunu söyledi. Ancak Pulte’un sicili, yüksek finans alanındaki başarılı kariyerine rağmen yasanın öngördüğü şartın oldukça gerisinde kalıyor. Yine de Pulte, Trump için mükemmel bir tercih çünkü başkanın önceki üst düzey atamalarında sergilediği birçok özelliği taşıyor. Trump’ın ekosisteminin alışılmadık teamüllerinde, birinin rol için alışılmış niteliklere sahip olmaması, paradoksal bir şekilde onu uygun hale getirebiliyor. Pulte, tam bir sadakatçi ve Mar-a-Lago’nun iç çemberinin düzenli bir üyesi; Trump’ı televizyonda sert bir şekilde savunmasıyla tanınıyor ve hükümet gücünü Trump’ın düşmanlarının peşine düşmek için kullanmaya istekli olduğunu gösterdi.
KONUT FİNANSMANINDA SİYASİ HESAPLAŞMA
Konut direktörü olarak, Trump’ın algılanan siyasi düşmanlarına karşı ipotek dolandırıcılığı iddialarıyla ilgili Adalet Bakanlığı’na cezai ihbarlar gönderdi. Pulte’un atanması aynı zamanda Trump’ın siyasi evrimini de gösteriyor. Başkanın ilk dönemindeki ilk DNI’si, saygın bir eski Cumhuriyetçi senatör olan Dan Coats’tu ve Trump’la kaçınılmaz olarak çatışacağı belliydi. Coats, örneğin, Rusya’nın 2016 seçimlerine müdahale ettiğini söylemişti – Trump dünyasında bu bir sapkınlıktı.
MAGA KADROSU İÇİN YENİ BİR İSİM
Trump, bu kez kabine seçimleriyle, ilk döneminde üst düzey yetkililerin kendisini dizginleme çabalarının tekrarlanmasına izin vermeyeceğini gösterdi. FBI Direktörü Kash Patel ve Savunma Bakanı Pete Hegseth gibi MAGA kişiliklerinin en üst düzey ulusal güvenlik işlerine bu şekilde gelmesi de bunun bir sonucu. Pulte da tam bu geleneğin içinde yer alıyor. Rhode Island Senatörü Jack Reed, Pulte’u istihbarat topluluğu tarihinde bu kadar kritik bir rolü üstlenen en niteliksiz yetkili olarak nitelendirdi. Trump’ın istihbarat alanında acemi birini seçmesi, 2016 kampanyası sırasında kendisinin izlendiği iddialarından bu yana uzun süredir şüphe duyduğu gizli servis topluluğuna yönelik ince bir hakaret niteliği de taşıyor.
POLİTİK BİR KUMAR OLARAK ATAMA
Pulte’un terfisini anlamanın en iyi yolu, bunu politik bir kumar olarak görmek. Trump son dönemde, özellikle savaş ve Jeffrey Epstein meselesi nedeniyle tabanından yoğun siyasi baskı altındaydı. Pulte’u seçerek MAGA sertlik yanlılarına ve muhafazakar medya ekosistemine hâlâ bir bozguncu, bir dışarıdan biri ve “derin devletin” belası olduğunu gösteriyor. Sağcı aktivist Jack Posobiec, Steve Bannon’ın podcast’inde “Vahşi Bill” Pulte’un seçilmesini övdü. Trump’ın en erken ve en yankı uyandıran MAGA temalarından biri, kalıcı bir profesyonel bürokrat ve kuruluş elit sınıfının sıradan Amerikalıların hedeflerini bastırdığı ve önceki Cumhuriyetçi başkanları engellediği fikriydi.
SENATODA TEPKİLER VE KALICI ATAMA ŞANSIZLIĞI
Başkan Yardımcısı JD Vance de bu duyguya katılarak Pulte’u, “istihbarat topluluğu bürokrasisinin seçilmiş liderliğe cevap vermesi gerektiğini (tersi değil) kabul ettiği için” övdü. Pulte’un seçilmesi – klasik bir Trump MAGA refleksi – Cumhuriyetçi senatörlerin tabanı memnun eden başka bir hamleyi raydan çıkarmasıyla aynı zamana denk gelmiş olabilir. Senatörlerin ilk tepkileri yol göstericiyse, Pulte’un kalıcı olarak göreve onaylanma şansı çok az. Mevcut DNI Tulsi Gabbard, kanser olan eşine destek olmak için görevden ayrılıyor. Senato Çoğunluk Lideri John Thune, ülkenin bakanlıkta “profesyonellere” ihtiyacı olduğunu söyledi.
GEÇİCİ ATAMANIN SÜRESİ VE SEÇİM ENDİŞESİ
Geçici atamada bulunan bir yetkili Senato onayına ihtiyaç duymuyor. 1998 tarihli Federal Pozisyon Boşlukları Reform Yasası’na göre başkan, Pulte gibi başka bir pozisyon için Senato onayı almış bir yetkiliyi geçici olarak atayabilir. Yetkili, görevi temel olarak 210 gün boyunca yürütebilir. Bu zaman çizelgesi Demokratları endişelendirecek. Pulte, en azından yıl sonuna kadar geçici DNI olarak görev yapabilir; bu süre, Trump’ın daha önce defalarca usulsüzlükle lekelenebileceğini iddia ettiği Kasım ara seçimlerini de kapsıyor. Pulte’un, FHFA’daki görevi sırasında Trump’ı soruşturan dört Demokrata karşı ipotek dolandırıcılığı iddialarıyla Adalet Bakanlığı’na cezai ihbarlar göndermesi, federal gücü Trump’ın saplantıları için kullanma isteğine dair korkuları artırıyor.
Senatör Warner açıklamasında, “Başkan, hükümet yetkilerini siyasi intikam almak için kullanma konusunda sadece istekli değil, aynı zamanda hevesli olduğunu kanıtlamış bir yetkiliyi seçti” uyarısında bulundu. İronik bir şekilde, Warner’ın endişeleri Posobiec’in Pulte’un Trump için “işleri hallettiği” iddiasını yansıtıyor. Her iki görüş de Pulte’un terfisinin ulusal güvenlikten çok siyasi bir perspektiften değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Ayrıca, Trump’ın ikinci döneminin geri kalanını tıpkı göreve döndüğü ilk bir buçuk yıl kadar çalkantılı geçirmeyi planladığına işaret ediyor.